Hidroelektrik Santralleri Türkiye'nin Enerji Güvencesi Olmaya Devam Ediyor

Türkiye'nin enerji portföyü içerisinde hidroelektrik santralleri (HES) önemli bir yer tutuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan elde edilen bilgilere göre, Mart ayı sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücü 125 bin 78 megavata ulaştı. Bunun 32 bin 334 megavatlık kısmı hidroelektrik santrallerinden elde edilmekte ve bu da toplam kapasitenin yüzde 25,9'unu oluşturuyor.

Elektrik enerjisi üretiminde hidroelektrik santralleri yüzde 21,2 ile güneş enerjisi, yüzde 19,8 ile doğal gaz, yüzde 17,6 ile kömür, yüzde 12 ile rüzgar, yüzde 1,4 ile jeotermal ve yüzde 2,1 ile diğer kaynaklar tarafından takip ediliyor.

Mart ayı itibarıyla Türkiye'deki elektrik üretim santrali sayısı lisanssız tesisler de dahil olmak üzere 42 bin 35'e ulaştı. Bu santrallerin büyük çoğunluğunu 39 bin 951 tesisle güneş enerjisi santralleri oluştururken, HES'ler 776 tesisle ikinci sırada yer alıyor.

Uzmanlar, özellikle yağışların bol olduğu dönemlerde hidroelektrik santrallerinin, elektrik üretiminde doğal gazın payını önemli ölçüde azaltabildiğini belirtiyor. Bu sayede enerji ithalatı faturası azalırken, küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisi de sınırlı kalıyor.

Hidroelektrik santraller, jeopolitik risklerin arttığı günümüz dünyasında sadece yenilenebilir bir enerji kaynağı olarak değil, aynı zamanda arz güvenliği, maliyet yönetimi ve sistem esnekliği açısından da stratejik bir öneme sahip.

Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD) Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, HES'lerin Hürmüz Boğazı'ndaki enerji krizinde dışa bağımlılığı azaltan önemli bir unsur olduğunu vurguladı.

Güven, Türkiye'nin hidroelektrik alanında mevsimsel koşullara bağlı olarak büyük bir paya sahip olduğunu belirterek, ülkede tüketilen her beş birim enerjiden birinin HES'lerden sağlandığını ifade etti. Her bir megavatlık HES üretimi, aynı miktarda doğal gaz tüketimini önleyerek dışa bağımlılığı azaltıyor.

Türkiye'nin hidroelektrik alanındaki deneyiminin uzun yıllara dayandığını belirten Güven, 1930'lardan bu yana hidroelektrik üretiminde aktif olduklarını söyledi ve Türkiye'nin bu alanda kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek kapasitede olduğunu vurguladı.

Güven, HES'lerin uzun ömürlü yapısıyla diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından ayrıştığını belirterek, güneş santrallerinin ekonomik ömrünün yaklaşık 20 yıl, rüzgar santrallerinin ise 25 yıl olduğunu; buna karşın HES'lerin iyi bakım ve rehabilitasyonla 80 ila 100 yıl çalışabildiğini ifade etti.

HES'lerin hızlı devreye girme özellikleri sayesinde kriz dönemlerinde doğal gaz kaynaklı üretim kayıplarını telafi edebildiğini belirten Güven, bu esnekliğin kömür santrallerinde bulunmadığını vurguladı.

Güneş ve rüzgar enerjisindeki üretim dalgalanmalarının dengelenmesinde hidroelektrik santrallerinin kritik rol oynadığını ifade eden Güven, bu santrallerin ani üretim kayıplarını karşılayabilecek en güvenilir kaynak olduğunu belirtti.

Güven, doğal gazın daha etkin ikame edilebilmesi için pompaj depolamalı hidroelektrik yatırımlarının artırılması gerektiğini vurguladı. Bu sistemlerle suyun yeniden kullanılabileceğini ve kapalı devre bir üretim modeli oluşturulabileceğini belirtti.

Son olarak, bu yatırımları desteklemek için düzenleyici ve finansal altyapının güçlendirilmesinin önemine dikkat çeken Güven, mevzuatın netleşmesi ve yatırımcılar için öngörülebilir bir finansal yapının oluşturulmasının kritik olduğunu ifade etti.