Hürmüz Boğazı'nda Gemi Trafiği Neredeyse Durdu, Ümit Burnu Alternatif Rota Oluyor

LONDRA

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik gerçekleştirdiği saldırıların ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı'nın gemi geçişlerine kapatıldığını ve geçişe teşebbüs eden gemilere saldıracaklarını açıkladı.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliği durumunu en üst düzey risk seviyesine, yani "kritik" seviyeye çıkardığını duyurdu. Bu gelişmenin ardından sigorta şirketleri, bölgedeki gemiler için savaş poliçelerini iptal etti.

Dünyanın önde gelen konteyner nakliye firmaları, Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri askıya aldıklarını bildirdi.

Teslimat Sürelerinde Uzamalar ve Artan Maliyetler

UKMTO verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan tarihsel olarak günde ortalama 138 gemi geçiş yapıyordu.

AA muhabiri, Windward adlı gerçek zamanlı denizcilik takip sisteminden elde ettiği verilere dayanarak, 2 Mart'ta Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin sadece 7 olduğunu, bu sayının 3 Mart'ta 4'e düştüğünü raporladı.

Bu tarihlerdeki gemi geçişleri, Hürmüz Boğazı'ndaki son yedi günün gemi trafiği ile kıyaslandığında yüzde 90 oranında bir azalma gösterdi.

MarineTraffic verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndaki petrol tankeri trafiği de saldırılardan önceki seviyeye göre yüzde 90 azalmış durumda.

Aralık 2023'te, Yemen'deki Husilerin İsrail'e yönelik ticari gemilere saldırıları nedeniyle Kızıldeniz'deki gemi trafiğinde büyük bir düşüş yaşanmış ve nakliye şirketleri operasyonlarını Ümit Burnu'na kaydırmıştı.

Son olarak, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi, deniz ticaretinin Körfez geçiş koridorlarından uzaklaştığını gösteren eğilimi daha da pekiştirdi.

Almanya merkezli konteyner firması Hapag-Lloyd, Aralık 2023'ten bu yana Kızıldeniz'den geçmediğini ve mevcut moratoryumu Orta Doğu'daki durum ve Husilerin tehditleri nedeniyle uzatmayı kararlaştırdıklarını açıkladı. Hapag-Lloyd, sefer programlarında herhangi bir değişiklik olmayacağını ve gemilerin Ümit Burnu üzerinden seyirlerine devam edeceğini belirtti.

Fransa'nın CMA CGM şirketi, Körfez'deki ve bölgeye giden tüm gemilerine sığınaklara gitmeleri talimatını verdi. CMA CGM ayrıca Süveyş Kanalı'ndan geçişin bir sonraki duyuruya kadar askıya alındığını ve gemilerin Ümit Burnu üzerinden Afrika çevresinden yönlendirildiğini bildirdi.

Küresel ticaretin önemli bir göstergesi olan Maersk, Orta Doğu'daki olayların Babu'l Mendeb Boğazı üzerinden Süveyş Kanalı'na geçecek gemilerin seferlerini askıya almasına neden olduğunu açıkladı.

Maersk, Orta Doğu-Hindistan'dan Akdeniz'e ve Orta Doğu-Hindistan'dan ABD'nin doğu kıyısına yapılan tüm seferlerin Ümit Burnu çevresinden yeniden yönlendirileceğini duyurdu.

Windward'ın verilerine göre, 2 Mart'ta Ümit Burnu'ndaki transit gemi sayısı önceki güne kıyasla yüzde 112 artarak 87'ye ulaştı. 3 Mart'ta bu sayı günlük yüzde 8 artışla 94 oldu.

Ümit Burnu'ndaki son yedi günlük ortalama transit gemi sayısı 69,7 olarak hesaplandı. Böylece, 3 Mart'taki geçişler, yedi günlük ortalamaya göre yüzde 35 artış gösterdi.

Windward'ın analizine göre, deniz taşımacılığı hızla değişen şartlara uyum sağlamaya çalışıyor. Ümit Burnu'nda artan ticari gemi trafiği, operatörlerin Körfez nakliye koridorlarının istikrar kazanmasını beklemek yerine daha uzun yolculuklara yöneldiğini gösteriyor.

Ümit Burnu, Hürmüz Boğazı'nın tam bir alternatifi olmasa da, nakliye şirketlerinin çatışma bölgelerindeki koridorlara alternatif olarak tercih ettiği bir rota olarak öne çıkıyor.

Ticari gemi trafiğinin Ümit Burnu'na kayması, kargoların teslimat sürelerini 10 ile 20 gün arasında uzatırken, taşımacılık maliyetlerinin de artmasına neden oluyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki Petrol Sevkiyatının Büyük Kısmı Asya'ya Gidiyor

Basra Körfezi'nin ağzında yer alan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.

S&P Global Energy verilerine göre, küresel petrol arzının yüzde 20'si Hürmüz Boğazı'ndan Asya ülkeleri başta olmak üzere uluslararası piyasalara ulaşıyor. Boğaz'dan taşınan günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolün 5,3 milyon varilini tek başına Çin alıyor.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrolün 2 milyon varili Hindistan'a, 1,7'şer milyon varili Japonya ve Güney Kore'ye giderken, 4,2 milyon varil diğer ülkelere tedarik ediliyor.

Suudi Arabistan, günlük 5,1 milyon varille Hürmüz Boğazı'ndaki ham petrol sevkiyatının en büyük ihracatçısı konumunda bulunuyor. Bu ülkeyi, Irak 3,3 milyon varil ham petrolle, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) 2,6 milyon, İran 1,7 milyon, Kuveyt bir milyon ve diğer ülkeler toplamda bir milyon varille takip ediyor.

Boğaz, ham petrolün yanı sıra işlenmiş petrol ürünleri ihracatı için de kritik önemde bulunuyor.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen günlük yaklaşık 5 milyon varil petrol ürününün en büyük ihracatçısı konumunda ise 1,26 milyon varille BAE ve 1,04 milyon varille Suudi Arabistan öne çıkıyor.

Depolar Hızla Doluyor, Tesis Kapanmaları Artabilir

Gemiler, üretimin sürmesini desteklemek amacıyla Suudi Arabistan'ın batı kıyısındaki Yenbu Limanı'na yönelmeye başladı. Mart ayında Yenbu'da şu ana kadar günlük 2,44 milyon varil yükleme yapıldı. Bu rakam, son altı ayda ortalama günlük 650-940 bin varil arasında gerçekleşen yüklemelere göre oldukça yüksek seviyede bulunuyor.

Irak Petrol Bakanlığı, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle Basra'daki Rumeyle sahasında petrol üretimini durdurma kararı aldı. Petrol tankerlerinin Körfez havzasına girmemesi nedeniyle oluşan tanker kısıtlamaları ve depolardaki stok seviyesinin kritik seviyeye yükselmesi bu kararda etkili oldu.

Ayrıca, Irak'ın günlük 3,5 milyon varil kapasiteli Basra Limanı'ndan 2 Mart'ta ham petrol yüklemesi yapılmadı.

JP Morgan analistleri, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın 21 gün sürmesi halinde, petrol üreticilerinin tesislerinde kapanmaların başlayabileceği konusunda uyarıda bulundu.

LNG'de Asya-Avrupa Rekabeti Artabilir

Hürmüz Boğazı, dünyadaki LNG ihracatının da yüzde 20'sinin taşındığı stratejik bir geçit. Katar, bölgedeki LNG ihracatında ana rol oynuyor ve buradan taşınan LNG de ağırlıklı olarak Asya ülkelerine ulaşıyor.

Ancak, İran'dan fırlatılan insansız hava araçlarından (İHA) biri 2 Mart'ta Katar'ın Ras Laffan Sanayi Şehri'ndeki Katar Enerji'ye ait LNG üretim tesisini hedef almasının ardından şirket, buradaki LNG üretimini durdurmuştu.

Küresel LNG arzında önemli bir paya sahip olan Katar'daki arz kesintisi, özellikle spot piyasada arz daralması endişelerini artırdı.

S&P Global Energy Kısa Vadeli LNG Analizi Lideri Ross Wyeno, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Asya-Pasifik pazarlarının Avustralya, Malezya ve Endonezya dahil olmak üzere büyük Pasifik Havzası üreticilerinden önemli miktarda LNG tedarik ettiğini belirtti.

Bu tedarikin büyük bir kısmının halihazırda uzun vadeli sözleşmelerle bağlandığını dile getiren Wyeno, "Bu tedarik, Katar ve BAE'de üretimin durmasının yarattığı önemli dengesizliği karşılayamayacaktır. LNG'de arz esnekliği açısından en büyük kaynak şu anda ABD. ABD'den serbest olarak yüklenen LNG, şu anda en yüksek fiyatın olduğu pazara, yani Asya'ya gidecektir. Bu durum değişmedikçe, ABD'den gelen yükler muhtemelen Avrupa pazarlarından uzaklaşacak. Bu da Avrupa'nın depo dolum çabalarını etkileyerek gaz dengesini sıkılaştırabilir." ifadelerini kullandı.

Başlangıç rotası Avrupa olan bir LNG tankerinin, fiyatlardaki artışın ardından rotasını değiştirerek Asya'ya doğru ilerlediği tespit edildi.

Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.