Hürmüz Boğazı'ndaki Gerginlik Jet Yakıtı Fiyatlarını İkiye Katladı

Dünya genelinde günlük petrol ihtiyacının %20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Bu miktarın 15 milyon varili ham petrol, 5 milyon varili ise diğer petrol ürünlerinden oluşuyor.

28 Şubat'ta patlak veren ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ardından, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişlerinde büyük aksaklıklar ve artan güvenlik riskleri, küresel petrol piyasalarında ciddi tedarik sorunlarına yol açtı.

Brent petrolün varil fiyatı 100 doları aşarken, tedarik sıkıntısı jet yakıtı başta olmak üzere diğer petrol ürünlerinde de fiyat artışına neden oldu.

Basra Körfezi Avrupa'nın Jet Yakıtı Talebinin %30'unu Karşılıyor

AA muhabirinin S&P Global Energy'den elde ettiği verilere göre, Orta Doğu'dan Kuzeybatı Avrupa'ya günlük 177 bin varil jet yakıtı, Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz'e 31 bin varil, Afrika'ya 100 bin varil ve Asya'ya 17 bin varil tedarik ediliyor. Ayrıca, 34 bin varil jet yakıtı Süveyş Kanalı'ndan geçerek çoğunlukla Mısır'a ulaşıyor.

Özellikle Avrupa, Basra Körfezi'ne olan bağımlılığı nedeniyle tedarik kesintilerine karşı en savunmasız bölgeler arasında yer alıyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre Avrupa'nın jet yakıtı ihtiyacının %30'u Basra Körfezi'nden sağlanıyor. Avrupa'daki jet yakıt arz güvenliği, bir aylık talebe karşılık gelen ticari stoklara dayanıyor.

Diğer taraftan, Hindistan ve Çin gibi potansiyel alıcılar da iç piyasa için arz sorunlarıyla karşılaşıyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrolün %80'inden fazlası Asya pazarlarına ulaşıyor ve boğazdaki sınırlı ticari gemi trafiği Asya'da jet yakıtı üretimi için gerekli petrol arzını kısıtlıyor.

Artan savaş riski primleri ve Ümit Burnu üzerinden yapılan uzun rotalar, maliyetleri artırırken teslimat sürelerini de uzatıyor.

“Fiziksel Kısıt” Endişeleri Fiyat Artışında Rol Oynadı

Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık kapasitesindeki ani düşüş ve sigorta primlerindeki keskin artış, arzı daraltırken, fiziksel kısıt endişeleri jet yakıtı marjları ve ürün primlerinin bir ay içinde hızla yükselmesine neden oldu.

IATA verilerine göre küresel jet yakıt endeksi, 27 Şubat'ta varil başına 99,4 dolarken, 27 Mart itibarıyla %95,2 artarak 195,2 dolara çıktı.

Jet yakıtının ton başına fiyatı ise 1541 dolara ulaştı.

AA muhabirinin S&P Global Energy'den edindiği bilgilere göre Platts endeksine göre, Kuzeybatı Avrupa jet yakıtının maliyet, sigorta ve navlun dahil fiyatı, 27 Şubat'ta 873,2 dolarken, 27 Mart'ta 1704,5 dolara yükseldi. Platts verileri de fiyatların aynı dönemde %95 arttığını doğruladı.

Uçak Bileti Fiyatları Üzerindeki Etkisi

Jet yakıtı, hava yolu şirketlerinin en büyük maliyet kalemlerinden biri olarak biliniyor.

Bu nedenle jet yakıtı fiyatlarındaki ani artış, uçak bileti fiyatlarında yükselme baskısı yaratıyor.

United Airlines'ın CEO'su Scott Kirby, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, artan jet yakıt maliyetlerini karşılayabilmek adına uçak bileti fiyatlarının %20 artması gerektiğini belirtti.