İran-ABD Mutabakatına AIPAC'ten Eleştiri: Tehlikeli Tavizler

Beyaz Saray tarafından İran ile yapılan son mutabakat, Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi (AIPAC) tarafından ciddi eleştirilere maruz kaldı. Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın açılması için Tahran'a verilen ekonomik tavizlerin ve dondurulmuş 100 milyar dolarlık fonun serbest bırakılması kararının, ABD'nin stratejik pozisyonunu zayıflattığı ifade edildi.

AIPAC'in Tepkisi

AIPAC, ABD yönetiminin bu adımlarının Kongre'nin anayasal denetim yetkilerini göz ardı ederek gerçekleştiğini ve İran'a milyarlarca dolar sağladığını belirtti. Ayrıca, uranyum zenginleştirme tesislerinin kapatılmaması gibi kritik askeri unsurların kaybedildiği vurgulandı. AIPAC'e göre, İran'ın balistik füze ve insansız hava aracı programlarının durdurulması gerekliliği, anlaşmanın temel eksikliklerinden biri.

Mutabakatın Detayları

AIPAC, mutabakatın İran'daki zenginleştirme altyapısını ortadan kaldırıcı bir hüküm içermemesinin yanı sıra İran'ın anlaşma şartlarına uyumunu denetleyecek kapsamlı bir mekanizmanın eksik olduğunu ifade etti. Açıklamada, bu durumun İsrail'in güvenliği için ciddi bir tehdit oluşturduğu ve Hizbullah'ın silahsızlandırılması çabalarını baltalayabileceği belirtildi. Bu durumun, haziran ayında ABD desteğiyle yapılan İsrail-Lübnan ateşkesini de tehlikeye atabileceği öne sürüldü.

ABD'nin Yeni Yükümlülükleri

ABD'nin, mutabakat sonrası bölgesel müttefikleriyle birlikte İran'ın yeniden inşası için 300 milyar dolarlık bir plan yapmak zorunda kalabileceği belirtildi. Bu finansmanın Devrim Muhafızları Ordusu'na büyük bir avantaj sağlayacağı ve bölgesel güç dengelerinde Tahran lehine önemli değişikliklere yol açabileceği savunuldu. Ayrıca, 14. maddeye göre, anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararı ile kabul edilmesi gerektiği, bu durumun ise Kongre'nin uluslararası anlaşmalardaki anayasal rolünü göz ardı ettiği iddia edildi.

İslamabad Mutabakatı ve Gelecek

İran ve ABD arasında Pakistan aracılığıyla yürütülen müzakereler sonucunda, 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören bir mutabakata varıldı. İslamabad Mutabakatı olarak adlandırılan bu anlaşma, 18 Haziran'da dijital ortamda imzalandı ve yürürlüğe girdi. Mutabakat, Lübnan da dahil olmak üzere, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD'nin deniz ablukasının kaldırılması gibi önemli maddeleri içeriyor.

Bununla birlikte, AIPAC'in endişeleri, ABD yönetiminin İran ile müzakerelerde İsrail'in saldırı hakkının güvence altına alınmasını istediği 16 Haziran tarihli bir açıklamaya da yansıdı. Bu gelişmeler, bölgede gelecekteki olası gerginliklerin ve siyasi manevraların neler olabileceği konusunda belirsizlik yaratıyor.

İslamabad Mutabakatı, bölgesel barışa katkı sağlama potansiyeline sahip olsa da, eleştirmenler tarafından kapsamının ve İran'ın yükümlülüklerinin yeterince net olmadığı yönünde eleştirilere maruz kalıyor. Gelecekte, Kongre'nin bu tür uluslararası anlaşmalarda daha etkin bir rol alıp almayacağı ve ABD-İran ilişkilerinin nasıl şekilleneceği merakla bekleniyor.