İsrail Siyasetinde Deprem: Eski Başhaham Yosef'ten Netanyahu'ya "Yalancı" Suçlaması ve Seçim Tehdidi

İsrail siyaseti, iktidar koalisyonunun en güçlü dini ve siyasi figürlerinden birinin yaptığı sert açıklamalarla sarsılıyor. Ülkedeki Ultra-Ortodoks (Haredi) cemaatinin en önemli manevi otoritelerinden biri olan eski Sefarad Başhahamı Yitzhak Yosef, Başbakan Binyamin Netanyahu'yu kapalı kapılar ardında hedef aldı. İsrail Ordu Radyosu'nun aktardığı bilgilere göre Yosef, Netanyahu için "güvenilmez bir yalancı" ifadesini kullanarak hükümete yönelik sert eleştirilerde bulundu.

Haredi Toplumunda Askerlik Krizi ve Tutulmayan Sözler

Başhaham Yitzhak Yosef’in öfkesinin arkasında, Haredi gençlerin askere alınmasını öngören yasa tasarısı ve Netanyahu'nun geçmişte verdiği taahhütler yatıyor. Netanyahu'nun 2022 yılının sonlarında hükümeti kurma aşamasında Haredi partilerine geniş güvenceler verdiğini hatırlatan Yosef, dini okul (yeşiva) öğrencilerinin askerlikten muaf tutulacağına dair verilen sözlerin tutulmadığını vurguladı. Eski Başhaham, "Netanyahu bizi askerlik yasası ve diğer hayati konularda açıkça kandırdı" diyerek mevcut başbakana olan güvenini tamamen yitirdiğini dile getirdi.

Siyasi Dengeleri Değiştirecek Alternatif: Gadi Eisenkot

Ekim ayında yapılması planlanan genel seçimler öncesinde Haredi seçmenin geleneksel olarak Netanyahu'ya sunduğu desteğin tehlikede olduğu belirtiliyor. Yosef, bu desteği tamamen çekerek eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi'ni destekleme tehdidinde bulundu. Eisenkot hakkında son derece olumlu ifadeler kullanan Yosef, onun dindar Yahudilere ve Tevrat öğrencilerine olan saygısına dikkat çekti.

Yosef, Eisenkot ile ilgili yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti: "Eisenkot iyi bir insan, samimi bir Yahudi ve Tevrat talebelerini seviyor. Büyükannesi geçmişte Şas Partisi'ne oy vermişti ve onun bir haham olmasını çok istiyordu. Bu gerçekleşmedi belki ama kendisine kesinlikle güvenilebilir. Gelecek seçimlerde onunla ortak hareket edebilir ve bir sonraki başbakan olması için onu destekleyebiliriz." Yosef ayrıca, koalisyonun diğer Haredi ortağı olan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi'nin de anketlerde güçlü bir grafik çizen Eisenkot'a destek vermesini umduğunu sözlerine ekledi.

Netanyahu Koalisyonunda Çatlaklar Büyüyor

2013-2023 yılları arasında İsrail'in Sefarad Başhahamı olarak görev yapan ve mevcut hükümet ortağı Şas Partisi'nin manevi lideri kabul edilen Yitzhak Yosef’in bu çıkışı, iktidar bloğu için ciddi bir alarm niteliği taşıyor. Haredi erkeklerinin askere alınması ve askeri yükün toplum genelinde eşit paylaşılması talebi, Netanyahu koalisyonunu içeriden bölmeye devam ediyor.

Son olarak, iktidardaki Likud Partisi Milletvekili Dan Illouz, Haredilerin askere alınması konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle partisinden istifa ettiğini ve bir sonraki ön seçimlerde aday olmayacağını duyurmuştu. Illouz'un bu hamlesi, iktidar partisi içindeki görüş ayrılıklarını ve derin çatlağı bir kez daha gözler önüne sererken, Yosef'in son açıklamaları Netanyahu hükümetinin geleceğini her zamankinden daha kırılgan hale getirdi.