İstanbul'da Otopark Sorununa Akıllı Çözümler Geliştiriliyor

Anadolu Ajansının "İstanbulluların Otopark Sorunu" konulu dosya haberinde, İstanbul'daki otopark sıkıntısının çözümünde akıllı otopark sistemlerinin rolü incelendi.

Megakent İstanbul'da, trafikteki araç sayısı 6 milyon barajını aşmış durumda ve bu durum otopark sıkıntısını her geçen gün daha da büyütüyor. Özellikle akşam saatlerinde sürücüler, araçlarını park edecek yer bulmakta ciddi zorluk çekiyor.

Bazı bölgelerde sürücüler, park yeri bulamayıp kaldırım kenarlarında çift sıra park yaparken, bazıları ise araçlarını yol ortasında bırakıyor.

Bu durum, zaten yoğun olan kent trafiğini daha da karmaşık hale getiriyor.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Ulaştırma Sistemleri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı, otopark sorunuyla ilgili AA muhabirine görüşlerini paylaştı.

İstanbul'da otopark sorununun, kentin demografik ve mekansal yapısının doğal bir sonucu olduğunu belirten Ilıcalı, TÜİK ve Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre trafiğe kayıtlı araç sayısının yıllar içinde arttığını, ancak otopark kapasitesinin aynı hızla artmadığını söyledi.

Ilıcalı, eski yerleşim bölgelerinde otoparksız binaların yaygın olduğunu ve bu durumun sokakları fiili park alanına çevirdiğini, bunun da hem trafik akışını olumsuz etkilediğini hem de kamusal alanları daralttığını ifade etti.

Merkezi ilçelerde otopark sorununu sadece yeni otopark yaparak çözmenin mümkün olmadığını belirten Ilıcalı, bu konuda bütüncül bir planlama yaklaşımının önemine dikkat çekti.

Ilıcalı, 3194 sayılı İmar Kanunu ve Otopark Yönetmeliği kapsamında yeni yapılarda otopark düzenlemelerinin etkin denetiminin önemini vurguladı ve şöyle devam etti:

"Mevcut yapı stokunun yoğun olduğu bölgelerde, yer altı otoparkları, çok katlı mekanik sistemler ve kamu özel iş birliği modelleri uygulanabilir. İSPARK tarafından işletilen tesislerin kapasite ve erişilebilirliğinin artırılması, dijital uygulamalarla gerçek zamanlı doluluk oranlarının paylaşılması, sürücülerin gereksiz trafik yapmalarını engelleyebilir. Metro ve metrobüs hatlarına entegre edilen 'Park Et Devam Et' sistemleri, özel araç kullanımını şehir merkezine gelmeden önce azaltabilir. Toplu taşıma yatırımlarının artırılması ve raylı sistemlerin tercih edilmesinin teşvik edilmesi, park talebini düşüren en etkili çözümdür."

Sorunun çözümünde vatandaşlara da görev düştüğünü belirten Ilıcalı, "Özel araç kullanmanın her zaman zorunlu olmadığını kabul etmek, paylaşımlı ulaşım ve toplu taşıma seçeneklerinin kullanımını artıracaktır." dedi.

Mustafa Ilıcalı, çift sıra park sorununun yönetim zafiyetlerini ortaya koyduğunu belirterek, "2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereği, trafiği aksatacak şekilde park etmek yasaktır. Ancak denetim eksikliği ve alternatif park alanlarının yetersizliği bu ihlallerin artmasına neden olmaktadır. Çift sıra park, özellikle dar sokaklarda acil durum araçlarının geçişini engelleyerek kamu güvenliği açısından risk oluşturmaktadır. Bu sorunun çözümü için denetimlerin düzenli olarak artırılması ve ihlallere uygulanan cezaların caydırıcı olması gereklidir." diye konuştu.

Yalnızca cezai yaptırımların yeterli olmayacağını vurgulayan Ilıcalı, "Sokak bazında düzenlemeler yapılmalı, tek yön uygulamaları, yol kenarı park çizgileri netleştirilmeli ve bazı alanlar tamamen park dışı bırakılmalıdır. Mahalle ölçeğinde küçük kapasiteli açık veya yarı mekanik otopark alanları oluşturarak gece park ihtiyaçları hafifletilebilir." dedi.

Ilıcalı, otopark sorununun, artan araç sahipliği, geçmiş planlama eksiklikleri ve sürücü davranışlarından kaynaklandığını belirterek, çözümün yeni kapasite yaratma, akıllı sistemlerin kullanımı, toplu taşıma entegrasyonu, etkin denetim ve toplumsal bilinçlendirme ile sağlanabileceğini söyledi.

Prof. Dr. Ilıcalı, "Akıllı Otopark Sistemleri"nin önemine değinerek, "Bu sistemler, yoğun kent merkezlerinde park yeri arama trafiğini azaltmak, zaman ve yakıt tasarrufu sağlamak ve kentsel ulaşım verimliliğini artırmak için geliştirilmiştir. Sensörler, plaka tanıma teknolojileri, mobil uygulamalar, değişken mesaj panoları ve merkezi yazılımlar sayesinde boş park alanları anlık olarak tespit edilmekte ve sürücülere yönlendirme yapılmaktadır. Böylece trafik sıkışıklığı ve gereksiz dolaşımdan kaynaklanan karbon emisyonu azalır. Akıllı otopark uygulamaları, belediyelerin veri temelli planlama yapmasına olanak tanırken, dinamik fiyatlandırma ve rezervasyon seçenekleri sayesinde otopark kapasitesinin daha dengeli kullanılmasını sağlar." şeklinde sözlerini tamamladı.