Tokayev'den Putin'e Tarihi Çağrı: "İstanbul Formülü 2.0" ile Barış Masasına Dönülsün

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Rusya'nın Omsk kentinde düzenlenen Rusya-Kazakistan Bölgesel İşbirliği Forumu kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi. İki liderin gerçekleştirdiği kritik görüşmede, bölgesel ilişkilerin yanı sıra küresel güvenliği sarsan Ukrayna krizine yönelik çözüm yolları masaya yatırıldı. Tokayev, Ukrayna krizinin çözümü için taraflara "İstanbul Formülü 2.0" önerisinde bulundu.

"İstanbul Formülü 2.0" ile Çatışmanın Dondurulması Önerisi

Ukrayna'daki mevcut askeri hareketliliğe ve diplomatik çıkmazlara değinen Tokayev, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nden krizin gidişatına dair çok sayıda sinyal aldığını belirtti. Rusya lideri Putin'in, ABD Başkanı Donald Trump ile Alaska'nın Anchorage kentinde gerçekleştirdiği görüşmede üst düzey bir diplomatik esneklik gösterdiğini ifade eden Tokayev, barış için 2022 yılında Türkiye'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin esas alınması gerektiğini savundu.

Kazakistan lideri, "Bu yalnızca benim mütevazı görüşüm. Mademki bu konuda bize başvuruluyor, belki de çatışmayı mevcut haliyle dondurmak ve 'İstanbul Formülü 2.0' sürecini başlatmak gerekiyor. Çünkü o dönemki müzakerelerde son derece önemli sonuçlar elde edilmişti. Bu aşamadan sonra ise Rusya dahil olmak üzere küresel güçlerin garantörlüğü altında, uzun süredir beklenen kalıcı barışa doğru adımlar atılmalıdır" şeklinde konuştu.

Ukrayna Krizinin Karmaşık Yapısı ve Kazakistan'ın Tutumu

Ukrayna meselesinin bir iç savaş değil, doğrudan devletler arası bir çatışma olduğunu vurgulayan Tokayev, Ukrayna halkının kültürüne ve diline her zaman büyük bir saygıyla yaklaştıklarını dile getirdi. Çatışmanın kökenlerini anlamanın zorluğuna dikkat çeken Tokayev, geçmişteki bölgesel krizlerle kıyaslama yaparak şunları söyledi:

"Bu çatışmanın doğası, bizim de dahil olduğumuz pek çok ülke için tam olarak anlaşılır değil. Örneğin, Azerbaycan ile Ermenistan arasında yaşanan ve zaman zaman donmuş bir nitelik kazanan çatışmanın özü ve tarihi kökenleri bizim için son derece netti. Ancak Ukrayna'daki durumu aynı açıklıkla analiz etmek oldukça güç."

Kazakistan'ın bu süreçte doğrudan bir arabuluculuk rolü üstlenmeyeceğini kesin bir dille ifade eden Tokayev, Rusya'nın kendi gündemindeki tüm meseleleri herhangi bir dış arabulucuya ihtiyaç duymadan, kendi gücüyle çözebilecek kapasitede olduğuna inandığını belirtti.

Çatışmayı Dondurmak Küresel Bir Çözüm Yolu

Savaşın insani boyutuna ve yıkıcı etkilerine dikkat çeken Tokayev, çatışmanın dondurulmasının uluslararası ilişkilerde daha önce de başarıyla uygulanmış bir yöntem olduğunu hatırlattı. Her iki taraftan da genç insanların hayatını kaybetmesinden duyduğu üzüntüyü dile getiren Kazak lider, yaşananların hem Rusya hem de Ukrayna'nın rakiplerini memnun ettiğini savundu.

Tokayev, "Bu süreç her iki kardeş halkın da geleceğini ve gen havuzunu tehdit ediyor. Yaşananların bir an önce durdurulması şart. Kazakistan olarak, şartlar ne kadar zorlayıcı olursa olsun, Rusya ile müttefiklik ve stratejik işbirliği ilişkilerimize bağlı kalmaya devam edeceğiz" dedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Ukrayna konusundaki son gelişmeler hakkında Tokayev'e detaylı bilgilendirmede bulunacağını ifade etti.