Katılım Sigortacılığında Büyük Yükseliş: İlk Yarıda Yüzde 50'yi Aşan Büyüme

Türkiye'de faizsiz finans ilkelerine dayalı katılım sigortacılığı sektörü, 2024 yılının ilk yarısında dikkat çekici bir büyüme ivmesi yakaladı. Türkiye Sigorta Birliği (TSB) verilerinden derlenen bilgilere göre, geçtiğimiz yılı yaklaşık 70,2 milyar liralık prim üretimi ve yüzde 4'lük pazar payı ile tamamlayan katılım sigortacılığı, bu yılın ocak-haziran döneminde performansını katladı. Sektör, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 50,1 oranında bir artış kaydederek prim üretimini 48 milyar 843 milyon 620 bin liraya ulaştırdı. Bu süreçte Türk sigorta sektörünün toplam prim üretimi ise 743 milyar 851,9 milyon lira seviyesinde gerçekleşti.

Hayat Dışı Branşlar ve Oto Sigortaları Büyümede Liderliği Üstlendi

Katılım sigortacılığı kapsamında üretilen primlerin branşlara göre dağılımı incelendiğinde, aslan payının hayat dışı sigorta branşlarına ait olduğu görülüyor. Dönem içerisindeki toplam üretimin yüzde 96,2'sini oluşturan hayat dışı sigortalar, 46 milyar 998 milyon liralık bir hacme ulaştı. Hayat sigortaları branşı ise 1 milyar 846 milyon liralık üretimle yüzde 3,8 oranında bir pay alabildi.

Hayat dışı katılım sigortacılığının lokomotifi ise yine oto sigortaları oldu. Oto sigortaları branşı, 20,9 milyar liralık prim üretimiyle hayat dışı toplam üretimin yüzde 44,6'sını tek başına sırtladı. Bu branşı, 5 milyar 960 milyon liralık üretimle yangın ve doğal afetler, 3 milyar 939 milyon liralık üretimle ise hastalık-sağlık branşları takip etti.

Küresel İslami Finans Varlıkları 4,4 Trilyon Doları Aşarken Türkiye'nin Rolü Güçleniyor

Sektördeki gelişmeleri değerlendiren Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Katılım Düzenleme Daire Başkanı Şanbaz Yıldırım, küresel ölçekteki dinamiklere dikkati çekti. Yıldırım, Uluslararası İslami Finansal Hizmetler Kurulu’nun (IFSB) 2026 raporuna atıfta bulunarak, dünya genelindeki İslami finans varlıklarının toplam büyüklüğünün 4,4 trilyon dolar barajını aştığını belirtti. Bu varlıkların ağırlıklı olarak bankacılıkta toplandığını ancak sigortacılık ve sermaye piyasalarının da hızla büyüdüğünü ifade eden Yıldırım, küresel tekafül (İslami sigortacılık) varlıklarının yıllık yüzde 14 büyüyerek 71 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Yıldırım, bu varlıkların yaklaşık yüzde 75'inin Körfez İşbirliği Konseyi ile Doğu Asya ve Pasifik bölgelerinde yoğunlaştığını; Avrupa, Orta Asya, Güney Asya ve Sahra Altı Afrika bölgelerinin ise yüksek büyüme potansiyelleriyle öne çıktığını vurguladı.

Türkiye'deki mevcut kurumsal yapıya da değinen Yıldırım, haziran ayı itibarıyla katılım finans ilkelerine göre faaliyet gösteren 4'ü hayat dışı, 3'ü hayat ve emeklilik, 1'i de katılım reasürans olmak üzere toplam 8 şirketin aktif olduğunu söyledi. Katılım sigorta şirketlerinin toplam pazardaki payının hayat branşında yüzde 1,6, hayat dışı branşlarda ise yüzde 7,5 olduğunu aktaran Yıldırım, satış kanallarının dağılımını ise şu şekilde paylaştı: Acenteler yüzde 42, bankalar yüzde 21, diğer kanallar yüzde 19, doğrudan satış yüzde 11 ve brokerler yüzde 7.

Katılım BES'in Güçlü Yükselişi ve SEDDK'nın Yeni Mevzuat Hazırlıkları

Katılım Bireysel Emeklilik Sistemi'nin (BES) sigortacılık koluna kıyasla çok daha güçlü bir performans sergilediğini ve büyüme eğilimini sürdürdüğünü belirten Şanbaz Yıldırım, haziran ayı itibarıyla BES'teki toplam fon büyüklüğünün 2,4 trilyon liraya ulaştığını, bu tutarın tam 851 milyar lirasının katılım esaslı fonlarda değerlendirildiğini açıkladı. Gönüllü BES'te biriken 1,9 trilyon liranın 725 milyar lirası, Otomatik Katılım Sistemindeki (OKS) 144 milyar liranın 87 milyar lirası ve devlet katkısı havuzundaki 285 milyar liranın 39 milyar lirası katılım esaslı fonlardan oluşuyor. Bu veriler ışığında, BES ve OKS genelindeki katılım fonlarının payı yüzde 36'ya, sadece OKS özelinde ise yüzde 60 seviyesine ulaşmış durumda.

SEDDK olarak katılım sigortacılığı ve BES'i daha da ileriye taşımak için yoğun bir mevzuat çalışması yürüttüklerini belirten Yıldırım, danışma komitelerinin karar mekanizmalarını standartlaştırmak amacıyla yeni bir genelge taslağı hazırladıklarını duyurdu. Bu taslakla kararların daha şeffaf, izlenebilir ve denetlenebilir olacağını belirten Yıldırım, ayrıca katılım sigortacılığına özgü yeni bir dağıtım kanalı modeli üzerinde çalıştıklarını ve uluslararası tekafül sisteminin Türkiye'de tam anlamıyla uygulanabilmesi için yasal altyapı çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti. Bu adımların özellikle Körfez ülkelerinden gelecek yabancı yatırımları teşvik edeceğini ifade eden Yıldırım, son olarak sektör çalışanlarının yetkinliğini artırmak adına zorunlu kılınan özel katılım sigortacılığı eğitimlerinin de kesintisiz devam edeceğini sözlerine ekledi.