Kültepe-Kaniş Kazılarında 78 Yıllık Tarihte Bir İlk: Helenistik Döneme Ait Mozaik Yapı Bulundu

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle Kayseri Kültepe-Kaniş’te yürütülen kazı çalışmalarında, Helenistik Döneme ait önemli arkeolojik bulgulara ulaşıldı. Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığında gerçekleştirilen kazılarda, yerleşimin 78 yıllık tarihinde ilk kez mozaik döşemeli bir yapı gün yüzüne çıkarıldı.

Kültepe-Kaniş kazılarında hangi bulgular elde edildi?

Kültepe-Kaniş yerleşkesinde yürütülen kazıların ikinci sezonunda, MÖ 323–30 yılları arasına tarihlenen Helenistik Döneme ait mozaik döşemeli bir yapı tespit edildi. Doğu-batı yönünde 163, kuzey-güney yönünde ise 165 santimetre ölçülerindeki mozaiğin çevresinde bulunan parçalar, yapının özgün halinde daha geniş bir alana yayıldığını gösteriyor. Ayrıca zeminin kırma taş, ince toprak, seramik parçaları ve kireç kullanılarak hazırlandığı belirlenerek, dönemin yapı ve döşeme tekniklerine dair önemli veriler elde edildi.

Dört ayrı kültür tabakası neyi ifade ediyor?

Kazı alanında tespit edilen ve birbirini takip eden dört ayrı Helenistik kültür tabakası, antik yerleşimin söz konusu dönemdeki oluşum ve dönüşüm süreçlerini katmanlar üzerinden izleme imkânı sunuyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu keşfin Anadolu’nun köklü merkezlerinden biri olan Kültepe’nin daha az bilinen dönemlerine ışık tuttuğunu belirtti. Bakan Ersoy, Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel iş birliğinin önemine vurgu yaparak, kazı ekibini tebrik etti.

Kayseri Kültepe-Kaniş’te 2025 yılında Warşama Sarayı’nın doğusunda başlatılan ortak kazıların ikinci sezonunda, Helenistik Döneme ait mozaik döşemeli yapı ve dört farklı kültür tabakası ortaya çıkarıldı. Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığındaki Türk-Güney Kore ortak araştırma ekibi, bölgedeki mimari değişimleri ve mekânsal kullanım biçimlerini inceleyerek yerleşimin Helenistik Dönem kronolojisini daha net bir şekilde ortaya koymayı hedefliyor.

Kültepe-Kaniş, MÖ 3. binyıldan Roma Dönemine kadar uzanan tarihiyle Anadolu’nun en önemli siyasi ve ticari merkezlerinden biri kabul ediliyor. Hitit kültürünün doğduğu merkezlerden olan ve UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde yer alan 23 bin 500 çivi yazılı tablete ev sahipliği yapan bölgede, bugüne kadar toplam alanın yaklaşık yüzde 5’lik kısmı kazıldı. Gelecek dönemde, Helenistik katmanların altındaki Kaniş Krallığı ve Hitit Dönemine ait tabakalarda sistematik araştırmaların sürdürülmesi planlanıyor.

Çıkarılacak sonuç

Kültepe-Kaniş kazılarında elde edilen bu bulgular, bölgenin bugüne kadar ağırlıklı olarak odaklanılan Tunç Çağı dışındaki dönemlerinin de zengin bir arkeolojik potansiyele sahip olduğunu kanıtlıyor. Özellikle Helenistik Döneme ait mozaik yapının varlığı, yerleşimin Roma öncesi dönemdeki mimari ve estetik gelişimi hakkında yeni bir bilimsel perspektif sunuyor.

Dört ayrı kültür tabakasının tespit edilmesi, bölgedeki tarihsel sürekliliğin katmanlar üzerinden daha detaylı analiz edilmesine olanak tanıyor. Bu durum, Kültepe’nin sadece bir ticaret merkezi değil, aynı zamanda farklı dönemlerde farklı kültürlerin izlerini taşıyan karmaşık bir yerleşim dokusuna sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Muhtemel etkiler

Bu keşif, Türkiye ve Güney Kore arasındaki akademik ve kültürel iş birliğinin derinleşmesine katkı sağlayabilir. Elde edilen yeni veriler, Helenistik Dönem Anadolu arkeolojisi üzerine çalışan araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı oluşturabilir ve bölgedeki kazı stratejilerinin daha geniş bir kronolojik aralığa yayılmasına zemin hazırlayabilir.

Ayrıca Kültepe’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki statüsüne ve bölgenin turizm potansiyeline olumlu etkilerde bulunabilir. Yeni bulguların bilimsel yayınlarla desteklenmesi, bölgenin tarihsel öneminin uluslararası literatürde daha güçlü bir şekilde yer almasını sağlayabilir.