Küresel Gıda Krizinde Türkiye Güvenli Liman Oldu: Hububat ve Bakliyatta 5,8 Milyar Dolarlık İhracat Rekoru

Küresel iklim krizleri ve tedarik zincirindeki aksamalara rağmen Türkiye, gıda üretimi ve ihracatında dünya genelinde stratejik bir merkez üssü olma konumunu güçlendiriyor. Yılın ilk yarısında, dünya genelinde yaşanan tarımsal zorluklara karşı güçlü bir direnç gösteren Türkiye, tarım ve gıda sanayisinde yeni bir rekora imza attı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, ocak-haziran döneminde Türkiye'den tam 212 ülke ve serbest bölgeye hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri gönderildi. Bu dönemde gerçekleştirilen 5 milyon 290 bin 36 tonluk ürün satışı karşılığında, Türkiye ekonomisine 5 milyar 847 million 514 bin dolarlık dev bir ihracat geliri kazandırıldı.

Ayçiçeği Tohumu ve İşlenmiş Gıda Ürünleri İhracatın Yıldızı Oldu

Türkiye'nin küresel pazarlara sunduğu geniş ürün yelpazesi içinde bazı sektörler yüksek katma değerleriyle öne çıktı. Yılın ilk 6 ayında en fazla ihraç edilen ürün grubu, 663 milyon 938 bin dolarlık pay ile ayçiçeği tohumu ve mamulleri oldu. Tarımsal sanayinin bu başarısını, küresel pazarda büyük talep gören işlenmiş gıda ürünleri takip etti. Çikolata ve kakao ürünleri ihracatı 500 milyon 781 bin dolara ulaşarak ikinci sıraya yerleşirken; tatlı, bisküvi ve gofret sektörü ise 489 milyon 517 bin dolarlık ihracat hacmiyle üçüncü sırada yer aldı.

Orta Doğu ve Afrika Pazarları Türk Ürünleriyle Besleniyor

Türkiye'nin gıda ihracatında coğrafi yakınlık ve pazar çeşitliliği stratejik avantaj sağlamaya devam ediyor. Bölgesel bazda incelendiğinde, en büyük ihracat pazarı 1 milyar 790 milyon 778 bin dolarla Orta Doğu ülkeleri oldu. Orta Doğu'yu, gıda güvencesi açısından Türkiye'ye önemli bir bağımlılık duyan Afrika ülkeleri 1 milyar 475 milyon 197 bin dolarla izledi. Gelişmiş standartlarıyla bilinen Avrupa Birliği pazarına ise aynı dönemde 720 milyon 875 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Ülke bazındaki sıralamada ise komşu Irak, 701 milyon 952 bin dolarlık ithalatıyla zirvedeki yerini korudu. Amerika Birleşik Devletleri 457 milyon 715 bin dolarla ikinci, Suriye ise 280 milyon 911 bin dolarla üçüncü en büyük pazar olarak kayıtlara geçti.

Süper El Nino Tehdidine Karşı Güçlü Yerli Üretim Kalkanı

Küresel ticaret yollarındaki jeopolitik risklerin hafiflemesi gıda piyasalarına nefes aldırırken, iklim krizleri yeni endişeleri beraberinde getiriyor. TİM Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Nihat Uysallı, Hürmüz Boğazı'ndaki kademeli normalleşmenin küresel gıda ticaretindeki lojistik krizi dindirdiğini belirtti. Ancak dünya genelinde tarımı tehdit eden iklim olaylarına dikkat çeken Uysallı, Türkiye'nin yüksek yerli üretim kapasitesi sayesinde küresel maliyet ve arz dalgalanmalarını başarıyla göğüslediğini vurguladı.

Sektördeki küresel gelişmeleri değerlendiren Uysallı, şu kritik uyarılarda ve öngörülerde bulundu: "Geniş bir coğrafyada kuraklık endişelerini körükleyen 'Süper El Nino' dalgası gibi gelişmeler, küresel tahıl ve pirinç üretim beklentilerini geçen yılki tarihi rekor seviyelerin altına çekmeye başladı. Karşımızdaki tablo gıda ticaretinin basit emtia fiyatlaması olmaktan çıktığı, tedarik zinciri esnekliği ile ekosistem iş birliklerinin hayati önem kazandığı, yeni nesil tüketicilerin sağlık, sürdürülebilirlik ve fonksiyonel faydayı bir arada talep ederek pazar modellerine tavizsiz standart getirdiği yeni bir döneme işaret ediyor. Yüksek hasat sayesinde 2026-27 sezonunda dış alım stratejimiz, un ve makarna sanayimizin ihtiyaç duyduğu yüksek proteinli nitelikli hammadde açığını kapatmakla sınırlı olacak."

Türkiye Küresel Gıda Güvenliğinin Vazgeçilmez Üssü Oluyor

Türkiye'nin tarımsal üretim gücünü teknoloji ve sanayi altyapısıyla birleştirdiğini ifade eden Nihat Uysallı, ülkenin küresel gıda arz güvenliğindeki rolünün kritik olduğunu belirtti. Türkiye'nin sadece ham madde üreten değil, aynı zamanda nitelikli işlenmiş gıda ticaretinde de küresel ölçekte vazgeçilmez bir merkez üssü olma vizyonunu kararlılıkla sürdüreceği vurgulandı. Yerli üretimin desteklenmesi ve sürdürülebilir tarım politikalarıyla Türkiye, küresel iklim krizlerinin yarattığı gıda arzı endişelerine karşı dünya için güvenli bir liman olmaya devam ediyor.