Türkiye global azyk krizisi wagtynda howpsuz mekana öwrüldi: Däneli we impulsly 5,8 milliard dollarlyk eksport rekordy

Global klimat krizislerine we üpjünçilik zynjyrynyň kesilmegine garamazdan, Türkiye azyk önümçiliginde we eksportda strategiki merkez hökmünde öz ornuny güýçlendirýär. Firstylyň birinji ýarymynda dünýäde başdan geçirilýän oba hojalygynyň kynçylyklaryna berk garşylyk görkezen Türkiye, oba hojalygy we azyk senagatynda täze rekord goýdy. Türk eksportçylary ýygnagynyň (TİM) maglumatlaryna görä, ýanwar-iýun aýlarynda däne, impuls, ýag ekinleri we önümleri Türkiýeden 212 ýurda we erkin zolaklara iberildi. Bu döwürde 5 million 290 müň 36 tonna önüm satuwynyň öwezine 5 milliard 847 million 514 müň dollarlyk eksport girdejisi türk ykdysadyýetine getirildi.

Günebakar tohumlary we gaýtadan işlenen azyk önümleri eksportyň ýyldyzy boldy

Türkiye dünýä bazarlaryna hödürleýän önümleriniň giň toplumynyň arasynda käbir pudaklar goşmaça gymmaty bilen tapawutlandy. Firstylyň ilkinji 6 aýynda iň köp eksport edilen önüm topary 663 million 938 müň dollar paýy bolan günebakar tohumy we önümler boldy. Agrosenagatyň bu üstünligi, dünýä bazarynda uly isleg bildirilýän gaýtadan işlenen azyk önümleri boldy. Şokolad we kakao önümleriniň eksporty 500 million 781 müň dollara ýetip, ikinji ýeri eýeledi; Çörek, biskwit we wafli pudagy eksport mukdary 489 million 517 müň dollar bilen üçünji ýeri eýeledi.

Easternakyn Gündogar we Afrika bazarlary türk önümleri bilen iýmitlenýär

Geografiki ýakynlyk we bazaryň dürlüligi Türkiýanyň azyk eksportynda strategiki artykmaçlyklary üpjün etmegini dowam etdirýär. Sebitleýin esasda gözden geçirilende iň uly eksport bazary 1 milliard 790 million 778 müň dollar bolan Easternakyn Gündogar ýurtlarydy. Azyk howpsuzlygy meselesinde Türkiýa ep-esli garaşly bolan Afrika ýurtlary 1 milliard 475 million 197 müň dollar bilen Eastakyn Gündogara eýerdi. Şol döwürde ösen standartlary bilen tanalýan Unionewropa Bileleşiginiň bazaryna 720 million 875 müň dollarlyk eksport edildi. Ratingurtda ýerleşýän reýtingde goňşy Yrak 701 million 952 müň dollarlyk importy bilen birinji orny eýeledi. ABŞ 457 million 715 müň dollar bilen ikinji uly bazar, Siriýa bolsa 280 million 911 müň dollar bilen üçünji uly bazar hökmünde hasaba alyndy.

Super El Niño howpuna garşy güýçli içerki önümçilik galkany

Global söwda ýollarynda geosyýasy töwekgelçilikleriň ýeňilleşdirilmegi azyk bazarlaryna dem alýar, howa krizisleri täze aladalary döredýär. TİM galla önümleri, impulslar, ýag ekinleri we önümler pudagy geňeşiniň başlygy Nihat Uysally, Hormuz bogazynda kem-kemden kadalaşmagyň dünýä azyk söwdasyndaky logistika krizisini ýeňledigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, Uysally, dünýädäki oba hojalygyna howp salýan howa hadysalaryna ünsi çekip, içerki önümçilik kuwwatynyň ýokary bolmagy sebäpli Türkiýäniň global çykdajylara we üpjünçilik üýtgemelerine üstünlikli sezewar bolandygyny aýtdy.

Bu pudakdaky global ösüşlere baha berip, Uysally aşakdaky möhüm duýduryşlary we çaklamalary öňe sürdi: "Giň geografiýada gurakçylyk aladalaryny güýçlendirýän 'Super El Niño' tolkuny ýaly ösüşler geçen ýylky taryhy rekord derejesinden pes bolan global däne we tüwi önümçiliginiň garaşyşlaryny azaldyp başlady. bazar modellerinde barlyşyksyz. " "Hasyl hasyly sebäpli 2026-27 möwsüminde import strategiýamyz, un we makaron pudagy üçin zerur bolan ýokary belokly çig maldaky boşlugy ýapmak bilen çäklener."

Türkiýe global azyk howpsuzlygynyň aýrylmaz bazasyna öwrülýär

Türkiye, oba hojalygynyň önümçilik kuwwatyny tehnologiýa we senagat infrastrukturasy bilen birleşdirýändigini mälim eden Nihat Uysally, ýurduň global azyk üpjünçiligi howpsuzlygyndaky ornunyň möhümdigini aýtdy. Türkiye diňe bir çig mal öndürmekde däl, eýsem ökde gaýtadan işlenen azyk söwdasynda hem dünýä derejesinde aýrylmaz merkez bolmak baradaky düşünjesini tutanýerli dowam etdirjekdigi nygtaldy. Içerki önümçiligi we durnukly oba hojalygy syýasatlaryny goldaýan Türkiye, global krizis sebäpli ýüze çykýan azyk üpjünçiligi aladalaryna garşy dünýä üçin howpsuz gaçybatalga bolmagyny dowam etdirýär.