Mart Ayında Tarımsal Girdi Maliyetlerinde Önemli Artış

Antalya Ticaret Borsası ve Antalya Tarım Konseyi Başkanı Ali Çandır, Mart 2026 dönemi tarımsal girdi maliyetleri üzerine çarpıcı açıklamalarda bulundu. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı Tarım Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) raporuna göre, Mart ayında maliyetlerde hem aylık hem de yıllık bazda dikkat çeken bir artış kaydedildi.

Mart Ayında Tarımsal Girdi Fiyatları Artış Gösterdi

Çandır, Tarım-GFE'nin Mart ayında aylık %3,89 oranında yükseldiğini ve bu oranın, endeksin başlangıç yılı olan 2015'ten bu yana Mart ayları ortalamasının %2,22 oranında üzerinde olduğunu belirtti. Yıllık bazda ise bu artış %34,26 ile son 10 yılın Mart ayları ortalamasının %31,65 oranında üstüne çıktı. Bu veriler, Mart ayında tarımsal girdi enflasyonunun, bir önceki aya göre de artış gösterdiğini işaret ediyor.

Alt Kalemlerdeki Yükseliş

Tarım-GFE'nin alt kalemlerinde de ciddi artışlar dikkat çekiyor. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatları, aylık %4,39 ve yıllık %35,82 oranında artış gösterdi. Özellikle gübre fiyatlarındaki %9,60'lık aylık ve %48,33'lük yıllık artış, sektör üzerinde baskı yaratıyor. Enerji, tohum, ilaç ve yem gibi diğer kalemlerde de belirgin artışlar gözlendi.

Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi ve Üretici Enflasyonu

Çandır, tarımsal üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) verilerine de dikkat çekti. Mart ayında Tarım-ÜFE aylık %3,85, yıllık ise %36,09 artış gösterdi. Bu durum, tarım sektöründeki üretici aleyhine olan eğilimi gözler önüne seriyor. Yurtiçi ve yurtdışı üretici fiyat endeksleri de tarım sektörünü dolaylı olarak etkiliyor. Yurtdışı üretici enflasyonu (YD-ÜFE) Mart ayında %3,94 oranında artarken, yıllık artış %35,40 olarak gerçekleşti.

Küresel Riskler ve Enerji Maliyetleri

Küresel piyasalardaki gelişmeler de tarımsal girdi fiyatlarındaki artış riskini artırıyor. Özellikle enerji ve gübre kalemlerinde Mart ve Nisan aylarında yaşanan küresel olaylar, maliyetlerde ciddi artışlara neden olabileceği konusunda uyarıyor. Çandır, bu durumun tarımsal üretim maliyetleri üzerinde olumsuz etkiler doğurabileceğini belirtti.

Tüketici Enflasyonu ve Gıda Fiyatları

Mart ayında tüketici enflasyonu (TÜFE) %1,94 oranında artarken, yıllık bazda %30,87 olarak açıklandı. Gıda enflasyonu ise aylık %1,79 ve yıllık %32,36 oranında artış gösterdi. Özellikle işlenmemiş gıda fiyatlarındaki %3,18'lik aylık ve %33,29'luk yıllık artış, tüketicileri zor durumda bırakabilir.

Çandır, tarımsal girdi maliyetlerindeki bu artışların, tarım ve gıda sektöründeki maliyetleri ve dolayısıyla tüketici fiyatlarını daha da artırabileceğini vurguladı.

Sonuç ve Değerlendirme

Mart ayında açıklanan tarımsal girdi fiyat endeksi, özellikle gübre ve enerji başta olmak üzere birçok kalemde önemli artışları ortaya koyuyor. Bu durum, tarımsal üretim maliyetlerinin yükselmesine ve dolayısıyla gıda fiyatlarının tüketiciler için daha pahalı hale gelmesine yol açabilir. Küresel ekonomik koşullar ve iç piyasa dinamikleri göz önünde bulundurulduğunda, gelecek aylarda tarımsal girdi maliyetlerinde daha fazla artış yaşanabileceği öngörülüyor.