Orta Doğu Gerginliği Emtia Piyasalarını Farklı Yönlere Sürükledi

İstanbul

Enerji emtialarında, özellikle petrol ve doğal gazda, Orta Doğu'daki jeopolitik risk primi belirginleşirken, bu durum ABD Merkez Bankası'nın faiz indirimlerine yönelik beklentileri azaltarak değerli ve baz metallerin fiyatlamalarına olumsuz etki etti.

Hafta boyunca, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan sevkiyat endişeleri küresel risk algısını şekillendirdi. Orta Doğu'dan Asya'ya ham petrol ve LNG akışındaki aksamalar, yalnızca arz riskini değil, aynı zamanda sigorta, nakliye ve teslim süresi maliyetlerini de artırdı.

ABD'de enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonist etkilerinden duyulan endişeler, faiz indirimlerinin zamanlamasına dair beklentileri daha temkinli hale getirdi.

Analistlere göre, artan jeopolitik riskler değerli metallerin değer kazanmasına neden olurken, faiz indirimi olasılığının azalması bu potansiyeli sınırlayarak değer kaybına yol açtı.

Makroekonomik Veriler ve Faiz Beklentileri

Bu hafta, emtia piyasalarını etkileyen makroekonomik veriler de dikkat çekti.

ABD'deki şubat ayı verileri ekonomik büyümenin yavaşladığını gösterirken, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon görünümünü bozabileceği endişesi yatırımcıların temkinli davranmasına neden oldu.

ABD'de tarım dışı istihdam 92 bin kişi azalırken işsizlik oranı yüzde 4,4'e yükseldi. Ortalama saatlik kazançlar ise aylık yüzde 0,4 arttı.

Bu veriler, Fed'in güvercin bir tutum benimseyebileceği beklentisini artırarak, emtia fiyatlarını yukarı yönlü destekledi.

ABD'de hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi şubatta 56,1'e çıkarak ekonomik aktivitede belirsiz bir tablo çizdi.

Avrupa'da enerji fiyatlarındaki yükseliş ve bunun enflasyon üzerindeki etkileri, Avrupa Merkez Bankası'nın veri odaklı bir yaklaşımı sürdürmesini sağladı.

Avro Bölgesi imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi, şubatta 50,8'e çıkarak son 4 yılın en yüksek seviyesini gördü, ancak girdi maliyetleri ve satış fiyatlarındaki artış dikkat çekti.

Çin'de ise ekonomik aktiviteye ilişkin veriler karmaşık sinyaller veriyor. Resmi imalat sanayi PMI şubatta 49'a gerileyerek daralmayı işaret etti, ancak özel sektör imalat PMI 52,1 ile genişlemeyi sürdürüyor.

Çin Merkez Bankası, döviz vadeli işlemlerinde uygulanan yüzde 20 risk rezerv oranını sıfıra indirerek finansal koşulları esnetti.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,14'te tamamlarken, dolar endeksi yüzde 1,4 artarak 99 seviyesine ulaştı.

Değerli Metaller ve Doların Etkisi

Değerli metaller, hafta boyunca dalgalı bir görünüm sergileyerek haftayı düşüşle kapattı.

Hafta başında enerji fiyatlarındaki artışın küresel enflasyonu tetikleyeceği endişesiyle değerli metallerde satış baskısı görüldü.

Orta Doğu'daki çatışmalar güvenli liman taleplerini artırsa da, ABD'deki zayıf istihdam verileri Fed'in faiz indirimi ihtimalini artırarak satış baskısını sınırladı, ancak değerli metaller haftalık bazda negatif seyrini korudu.

Analistler, değerli metallerin fiyatlarının jeopolitik risklerin tahvil faizleri ve dolar endeksi üzerindeki etkileriyle şekillendiğini belirtiyor.

Bu gelişmelerle, değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 10, platinde yüzde 9,4, altında yüzde 1,8 ve paladyumda yüzde 1 azaldı.

Alüminyum ve Arz Endişeleri

Baz metallerde alüminyum hariç negatif bir seyir izlendi.

Alüminyum fiyatları, Körfez'deki sevkiyat sorunları ve Bahreyn'deki mücbir sebep açıklamaları ile Katar'daki üretim kesintisi ihtimali nedeniyle haftalık bazda güçlü bir yükseliş kaydetti.

Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan alüminyum sevkiyatlarının etkisi ve Bank of America'nın 2026 için küresel alüminyum açığı tahminini artırması da fiyat artışını destekledi.

LME alüminyum stokları 456.875 tona gerileyerek Temmuz 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Bakır fiyatları ise Çin'den gelen düşük imalat sanayi PMI verileri ve yüksek stok seviyeleri nedeniyle baskı altında kaldı.

LME bakır stokları 284.325 tonla Ekim 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye çıkarken, ABD'nin 2025 boyunca 1,4 milyon ton rafine bakır ithal etmesi stoklama eğilimini sürdürüyor.

Nikel ve çinko fiyatları ise arz yönlü risklere rağmen haftayı negatif seyirle tamamladı.

Endonezya'daki nikel üreticileri, kritik girdi olan sülfürün yüzde 75'ini Orta Doğu'dan temin ediyor, bu da lojistik sorunların maliyetleri artırabileceği anlamına geliyor.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada fiyatlar alüminyumda yüzde 8,8 artarken, bakırda yüzde 3,5, nikelde yüzde 1,2, çinkoda yüzde 0,5 ve kurşunda yüzde 0,8 düşüş kaydetti.

Petrol ve Doğal Gazda Sevkiyat Endişeleri

Enerji emtialarında, Hürmüz Boğazı çevresindeki sevkiyat riskleri ve Orta Doğu'daki ham petrol arzına dair endişeler belirleyici oldu.

Brent petrol, arz kesintisi ihtimali ve Orta Doğu'daki çatışmaların genişlemesiyle 90,8 dolara yükselerek Ekim 2023'ten bu yana en yüksek haftalık kapanışını yaptı.

Dubai ham petrolünün nakit primi 19,63 dolarla 2018'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Brent ve Dubai petrolü arasındaki EFS primi ise 10,42 dolara yükseldi.

Doğal gazda ise hem ABD iç verileri hem küresel LNG riski izleniyor.

Bu gelişmelerle Brent petrol haftalık yüzde 24,4 artarken, New York Ticaret Borsasında doğal gaz fiyatı yüzde 9 yükseldi.

Tarım Emtiaları ve Lojistik Maliyetler

Tarım emtialarında, Karadeniz hattındaki güvenlik endişeleri ve Orta Doğu'daki çatışmaların navlun, sigorta, enerji ve gübre maliyetlerini artırması yatırımcıların odağında yer aldı.

Buğday ve mısırda risk primi artarken, soya kompleksinde biyoyakıt ve soya yağı destekleyici unsur olarak izlendi.

ABD Tarım Bakanlığı'nın haftalık ihracat satışları verileri, mısırda güçlü ancak buğday, soya fasulyesi ve pirinçte daha zayıf dış talebe işaret etti.

Buğdayda ABD Plains'teki kuraklık ve Avrupa'daki yağış kaynaklı kalite kaygıları etkili oldu.

Orta Doğu'daki gübre arz riskinin ekim maliyetleri üzerindeki etkisi yatırımcıların odağında yer aldı.

Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsasında fiyatlar buğdayda yüzde 4,5, soya fasulyesinde yüzde 2,7, pirinçte yüzde 4,9 ve mısırda yüzde 2,73 yükseldi.

Kakao tarafında, Fildişi Sahili'nde fazla stokların belirli bir fiyat üzerinden alınmasına yönelik programın süreceği açıklandı.

ABD'de Intercontinental Exchange'te şekerde yüzde 1,4, kahvede yüzde 4,8 artış görülürken pamuk yüzde 2,1 azaldı. Kakaonun fiyatı ise yüzde 11,8 arttı.