Jeopolitik Gelişmelerin Emtia Piyasaları Üzerindeki Etkileri Gözlemlendi

İstanbul

Haftanın başında, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ve savaşın sona erdirilmesine yönelik açıklamalarıyla piyasalarda olumlu bir hava esmeye başladı. Aynı zamanda, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell'ın temkinli söylemleri de bu iyimserliği destekledi.

Fakat, haftanın ilerleyen günlerinde Trump'ın daha sert bir üslup benimsemesi, enerji fiyatlarının ve tahvil faizlerinin yükselmesine neden olarak varlık fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Analistler, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra makroekonomik verilerin de dünya genelinde enflasyon ve faiz beklentilerini etkilediğini belirtti. Gelecek hafta, yatırımcıların ilgisi ABD'den gelecek enflasyon ve büyüme verileri ile Fed'in son toplantısına ait tutanaklara yönelecek.

Trump ve Powell'ın Sözleri Piyasaları Etkiledi

Beyaz Saray'da ulusa sesleniş konuşması yapan Trump, İran'daki askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlandığını ve sürecin yakında sona ereceğini belirtti. "Önümüzdeki birkaç hafta içinde onlara sert bir darbe indireceğiz." dedi.

Fed Başkanı Powell ise Orta Doğu'daki gelişmeler karşısında para politikasında "bekle-gör" yaklaşımının uygun olduğunu ifade etti.

Powell, enflasyon beklentilerinin iyi bir şekilde çıpalandığını ve iş gücü piyasasındaki aşağı yönlü risklerin daha düşük faizleri gerektirdiğini belirtti. Enflasyona yönelik yukarı yönlü riskler ise faizlerin düşürülmemesini gerektiriyor.

Powell, bu iki hedef arasında belirgin bir gerilim olduğunu ve bu zorlu süreçte "oy birliği" beklemenin yanıltıcı olabileceğini vurguladı.

Makroekonomik Veriler Karışık Sinyaller Gönderdi

ABD'de JOLTS açık iş sayısı şubatta 6 milyon 882 bine düşerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. İşe alım sayısı da aynı dönemde 498 bin azalarak 4 milyon 849 bine geriledi, bu da iş gücü piyasasının kırılganlığını sürdürdüğünü gösteriyor.

Ancak, haftanın sonunda açıklanan mart ayı tarım dışı istihdam verisi beklentileri aşarken, işsizlik oranı da geriledi. Her ne kadar piyasalar kapalı olsa da, bu gelişmeler faiz indirimi beklentilerini sınırladı.

ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, tarım dışı istihdam mart ayında 178 bin kişilik artış gösterdi. İşsizlik oranı yüzde 4,4'ten yüzde 4,3'e düştü.

Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesine ulaştı ve dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 100 seviyesine indi.

Değerli Metallerde Yükseliş Gözlendi

Değerli metallerde, altın öncülüğünde dört haftalık düşüş serisi sona erdi. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabileceğine dair haberler, jeopolitik risk algısını azaltarak değerli metallerin yükselmesini destekledi. Büyük merkez bankalarının daha yumuşak bir para politikası izleyebileceği beklentisi de fiyatlardaki artışı güçlendirdi. Fakat Trump'ın sert açıklamaları yükselişi sınırladı.

Bu gelişmelerle birlikte, değerli metallerde ons bazında fiyatlar; gümüşte yüzde 4,7, platinde yüzde 6,9, paladyumda yüzde 9,2 ve altında yüzde 4,1 arttı.

Baz Metallerde Arz Güvenliği ve Maliyet Baskısı Öne Çıktı

Baz metallerde fiyatlamaların ana eksenini enerji maliyetleri, arz güvenliği ve sanayi zincirindeki belirsizlikler oluşturdu. İran'ın Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik saldırıları, özellikle alüminyum arzında sıkışıklık endişesi yarattı.

Körfez Bölgesi'nin küresel alüminyum arzındaki payı, fiziki piyasadaki kaygıları artırdı.

Analistler, Körfez ülkelerinin Çin dışı küresel alüminyum ihracatında yüzde 18 pay sahibi olması nedeniyle bölgedeki her aksamanın Batı sanayisi üzerinde etkili olabileceğini belirtti.

Bakır, çinko ve kurşunda ise maliyet baskıları ve stok dinamikleri öne çıktı. Çin'de mart ayında resmi imalat PMI verisinin toparlanma göstermesi sanayi metalleri için talep yönlü kısmi destek sağladı. Ancak piyasa katılımcıları bu yükselişleri arz ve lojistik kaynaklı fiyatlama olarak değerlendirdi.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar; bakırda yüzde 4,5, çinkoda yüzde 5, alüminyumda yüzde 5,4 ve kurşunda yüzde 2,3 artarken, nikelde yüzde 0,6 düşüş görüldü.

Enerji Grubunda Hürmüz Boğazı Etkisi İzlendi

Enerji grubunda haftanın belirleyici unsurları, Orta Doğu'daki arz kesintileri ve Hürmüz Boğazı çevresindeki taşımacılık riskleri oldu. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bölgede kaybedilen petrol arzının 12 milyon varili aştığını ve nisandaki kayıpların mart ayının iki katına çıkabileceğini belirtti.

Birol, jet yakıtı ve dizel başta olmak üzere ürün piyasalarındaki sıkışıklığın önce Asya'da, ardından Avrupa'da daha belirgin olacağını ifade etti.

Analistler, petrol piyasasında seyrin büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'ndaki akışların normale dönmesine, enerji altyapısına yönelik hasarın artmasına ve büyük tüketici ekonomilerin stratejik rezerv adımlarına bağlı olacağını belirtti.

Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artarken, New York Ticaret Borsası'nda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 6,4 düştü.

Tarım Emtialarında Enerji ve Lojistik Maliyetleri Etkili Oldu

Tarım emtia piyasalarında enerji maliyetleri, lojistik sorunlar ve girdi fiyatları belirleyici oldu.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi mart ayında aylık yüzde 2,4 artarak Eylül 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Tahıl fiyatlarının yüzde 1,5 arttığı, buğday fiyatlarındaki yükselişte ABD ve Avustralya'daki olumsuz ürün tahminlerinin etkili olduğu, bitkisel yağ fiyatlarının yüzde 5,1 ve şeker fiyatlarının yüzde 7,2 yükseldiği belirtildi.

FAO, savaşın 40 günü aşması halinde yüksek enerji ve gübre maliyetlerinin gelecek yılın ekim kararlarını etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar; pirinçte yüzde 1,3 ve soya fasulyesinde yüzde 0,3 artarken, buğdayda yüzde 1,2 ve mısırda yüzde 2,2 geriledi.

Kahve tarafında ise yüksek çekirdek maliyetleri ve zayıf talep görünümü öne çıktı. Artan kahve fiyatlarına rağmen bazı büyük şirketlerin satış ve karını artırdığı, ancak jeopolitik gerilimler nedeniyle lojistik maliyetlerin yükselmesinin mümkün olduğu belirtildi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar; pamukta yüzde 2 artarken, şekerde yüzde 5,1 ve kahvede yüzde 1,9 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 2,7 yükselişle tamamladı.