Ortadoğu'da Yeni Dönem: ABD'nin Etkisi Azalıyor, Türkiye Öne Çıkıyor

Kudüs

Haaretz gazetesinde, Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü uzmanlarından Elad Giladi'nin kaleme aldığı bir analiz yayımlandı. Başlığı 'İran Savaşıyla Ortadoğu'da Yeni Bir Dönem: Daha Az ABD, Daha Çok Türkiye' olan makalede, savaş sonrası bölgesel güç dengelerinin değişebileceği vurgulandı.

Analizde, savaşın etkisiyle bölge ülkelerinin savunma politikalarında köklü değişiklikler yapmaya başladığı, bu doğrultuda ABD'ye olan güvenlik bağımlılığını azaltacak diplomatik adımların atıldığı belirtildi.

Körfez ülkelerinin güvenlik ve ittifak stratejilerini yeniden tasarlama arayışında oldukları ve Türkiye'nin bu süreçte önemli bir rol üstlendiği ifade edildi.

Türkiye'nin Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik bir düzeye taşıdığı, 19 Mart'ta bu ülkelerin dışişleri bakanları ile yapılan zirvenin bu yeni düzenin somut bir örneği olduğu vurgulandı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, 'Bölge sorunlarını kendi içimizde çözmezsek, dış güçler kendi çıkarlarını dayatacaktır' görüşünün, özellikle Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde yankı bulduğuna dikkat çekildi. Türkiye'nin gelişmiş savunma sanayisinin, Körfez ülkelerine ABD'ye alternatif bir güvenlik seçeneği sunduğu ifade edildi.

ABD ile Güvenlik İlişkilerini Yeniden Tanımlama

Makalede, Körfez ülkelerinin ABD ile olan güvenlik ilişkilerini tamamen kesmek istemediği, ancak Washington'u tek güvenlik sağlayıcı değil, bir ortak olarak görmek istedikleri belirtildi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının, Türkiye'nin bölgede etkisini artıracak bir dönüm noktası olduğu vurgulandı. Analizde, bu savaşın, sadece İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle sınırlı kalmayacağı, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenlik bağımlılığını dikkatlice azaltma çabası olarak da hatırlanabileceği belirtildi.

İsrail'in Bölgesel Konumlanması

Yazıda, Körfez ülkelerinin İran'a yönelik misillemelerden dolayı İsrail ile ortak endişeler taşıdığı, ancak bu ülkelerin Tel Aviv ile aynı siyasi blokta görünmekten kaçındıkları ifade edildi.

Bu durumun, Türkiye'nin merkezde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail'in 'dışarıda kalmasına' neden olabileceği yorumları yapıldı.