PISA 2025’te Türkiye Rüzgarı: Üç Alanda Birden Tarihi Başarı ve Rekor Puan Artışı

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından üçer yıllık dönemler halinde gerçekleştirilen ve küresel eğitimin en prestijli göstergelerinden biri kabul edilen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçları tüm dünyada büyük bir yankı uyandırdı. Toplamda 91 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarına göre Türkiye; fen bilimleri, matematik ve okuma becerileri alanlarının tamamında puanını en çok artıran OECD üyesi ülke olmayı başararak tarihi bir yükseliş grafiği çizdi.

Küresel Ölçekte Büyük Sınav: Türkiye’nin PISA Serüveni ve 2025 Detayları

Türkiye, 15 yaş grubundaki öğrencilerin bilgi ve becerilerini ölçmeyi hedefleyen bu kapsamlı araştırmaya ilk kez katıldığı 2003 yılından bu yana kesintisiz olarak iştirak ediyor. Geçmiş yıllara bakıldığında katılımcı ülke sayısının 2003'te 41, 2006'da 57, 2009 ve 2012 yıllarında 65, 2015'te 72, 2018'de 79, 2022'de ise 81 olduğu görülüyor. Son olarak 91 ülkenin yer aldığı PISA 2025 uygulaması, Türkiye’de 14 Nisan-16 Mayis 2025 tarihleri arasında başarıyla tamamlandı. Ülke genelinde 12 bölgeden 56 ildeki 203 okulda öğrenim gören 7 bin 702 öğrenci, bilgisayar tabanlı sistem üzerinden bu büyük sınava katılım sağladı.

Sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından kamuoyunun değerlendirmesine iki önemli rapor sunuldu. Bu raporlardan ilki MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ulusal rapor olurken, ikincisi ise OECD’nin resmi web sitesi üzerinden paylaştığı küresel ölçekli analiz raporu oldu. Her iki rapor da Türkiye'nin 2022 yılına kıyasla her üç disiplinde de puanlarını belirgin şekilde yükselttiğini ve küresel sıralamada dev adımlarla öne geçtiğini tescilledi. Türkiye, bir önceki döneme göre dünya sıralamasında fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18, matematikte ise 11 basamak birden yükselerek büyük bir sıçrama gerçekleştirdi.

Puanlardaki Büyük Artış: Küresel Düşüşe Karşı Türkiye’nin Yükselişi

Dünya genelinde ve OECD ortalamalarında eğitim performansının gerilediği bir dönemde, Türkiye’nin sergilediği performans dikkat çekici bir tezat oluşturdu. Türkiye, ilk katılım sağladığı 2003 yılı verileriyle kıyaslandığında her üç alanda da puanlarını zirveye taşıdı. 2003 yılında fen bilimlerinde 434 olan ortalama puan, tam 60 puanlık devasa bir artışla 494'e ulaştı. Benzer şekilde okuma becerilerinde 441 olan puan 31 puanlık artışla 472'ye, matematik alanında ise 423 olan puan 39 puanlık bir yükselişle 462'ye çıktı.

Katılımcı ülke sayısının yıllar içinde artması nedeniyle uzun vadeli performans değerlendirmesi göreli sıralama yüzdelikleri üzerinden yapıldı. Bu analizde de Türkiye'nin başarısı göz doldurdu. 2003 yılında 41 ülke arasında fen bilimlerinde 35'inci sırada yer alan Türkiye, 2025 yılında 91 ülke arasından 19'unculuğa yükselerek göreli konumunu yüzde 64 oranında iyileştirdi. Okuma becerilerinde 33'üncü sıradan 18'inci sıraya tırmanan Türkiye yüzde 60'lık bir gelişim gösterirken; matematikte ise 34'üncü sıradan 28'inci sıraya yükselerek konumunu yüzde 52 oranında daha güçlü hale getirdi.

OECD Liginde Zirve: Son 10 Yılın Tek Lider Ülkesi

Türkiye, elde ettiği bu başarı dalgasıyla 38 üyeli OECD liginde de konumunu üst sıralara taşımayı başardı. Sonuçlara göre Türkiye; fen bilimlerinde 14'üncü, okuma becerilerinde 13'üncü ve matematik alanında ise 23'üncü sıraya yerleşti. Böylece uzun vadeli gelişim sürecinde fen, matematik ve okuma becerilerinin tamamında göreli konumunu yüzde 50’nin üzerinde artıran nadir ülkelerden biri oldu.

PISA 2025 sonuçlarının en çarpıcı detaylarından biri ise Türkiye'nin istikrarlı yükselişi oldu. Son 10 yıllık puan değişimleri incelendiğinde Türkiye, fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında puanını artırmayı başaran tek OECD üyesi ülke olarak tarihe geçti. Türkiye aynı zamanda, 2022 yılı verilerine kıyasla her üç disiplinde de puanını en yüksek seviyede artıran OECD ülkesi unvanını da tek başına elinde bulunduruyor.