TÜRİB, COP31'de gıda arz güvenliği ve tarımı ele aldı

Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB), 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31) tarımsal ticaretin iklim değişikliğiyle mücadelesindeki rolünü vurguladı. Konferansın açılış gününden itibaren Mavi ve Yeşil Bölge panellerinde yer alan kurum temsilcileri, lisanslı depoculuk sisteminin ve şeffaf ticaretin gıda arz güvenliği için taşıdığı önemi uluslararası katılımcılarla paylaştı.

Lisanslı depoculuk kapasitesi ne kadar?

Türkiye'de hasat sonrası kayıpların azaltılması ve ürün arzının yıl geneline yayılması amacıyla kurulan lisanslı depoculuk sistemi, Ekim 2026 itibarıyla 290 işletme ve 381 farklı lokasyonda faaliyet gösteriyor. Toplam 15,2 milyon tonluk saklama kapasitesine ulaşan bu sistem, ülkenin son beş yıllık ortalama hububat üretiminin yaklaşık yüzde 41'ine denk geliyor. Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) aracılığıyla üreticilerin ürünlerini teminat göstererek finansmana erişebildiği bu yapı, piyasalarda kayıtlı ve güvenli bir ticaret ortamı sunuyor.

2027 yılında hangi yeni piyasalar açılacak?

TÜRİB, tarımsal fiyat riskini yönetmek ve dış ticareti güçlendirmek amacıyla 2027 yılında iki yeni piyasayı devreye almayı hedefliyor. Vadeli İşlem Piyasası ile üretici ve sanayicilerin fiyatları ileri bir tarih için bugünden sabitleyebilmesi planlanırken, Uluslararası Ürün Piyasası projesiyle gümrüklü antrepolardaki tarım ürünlerinin küresel ölçekte işlem görmesi amaçlanıyor. Bu yeni adımların, jeopolitik risklere karşı tedarik esnekliğini artırması ve Türkiye'nin lojistik merkez konumunu güçlendirmesi bekleniyor.

Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında düzenlenen panellerde, tarımın geleceği ve iklime dayanıklı gıda sistemleri için sigorta, veri ve sürdürülebilir finansın önemi üzerinde duruldu. TÜRİB, 14 Kasım'da gerçekleşecek "Gıda Güvenliğini Sürdüren Kadınlar" paneliyle tarımsal finansmana erişim konularını gündeme taşımaya devam edecek.

TÜRİB işlem platformu TÜRİS üzerinden yürütülen ELÜS Piyasası, 26 Temmuz 2019 ile 30 Ekim 2026 tarihleri arasında 576 milyar liralık işlem hacmine ve 71 milyon tonluk işlem miktarına ulaştı. Kurum, konferans süresince Yeşil Bölge'de bulunan standında ziyaretçilerini ağırlayarak, tarım piyasalarındaki dijitalleşme süreçleri hakkında bilgilendirmeler yapmayı sürdürüyor.

Tarım ticaretinde dijitalleşme ve arz güvenliği

TÜRİB'in COP31'deki aktif katılımı, tarımsal ürün ticaretinin iklim değişikliği gibi küresel krizlere karşı nasıl bir savunma mekanizmasına dönüştürülebileceğini ortaya koyuyor. Lisanslı depoculuk ve ELÜS sistemi, tarımsal üretimin finansal bir enstrümana dönüşmesini sağlayarak üreticinin hasat dönemindeki satış baskısından kurtulmasına olanak tanıyor.

2027 yılı için planlanan Vadeli İşlem Piyasası ve Uluslararası Ürün Piyasası girişimleri, Türkiye'nin tarım ticaretinde sadece bir tüketici veya üretici değil, aynı zamanda bölgesel bir lojistik ve ticaret merkezi olma hedefini destekliyor. Bu sistemlerin tam kapasiteyle çalışması, gıda arz güvenliğinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Üretici ve sanayiciyi bekleyen değişimler

Vadeli İşlem Piyasası'nın faaliyete geçmesi, özellikle buğday ve mısır gibi temel ürünlerde fiyat dalgalanmalarından kaynaklanan riskleri minimize edebilir. Üreticiler satış fiyatlarını, sanayiciler ise hammadde maliyetlerini önceden sabitleyerek daha öngörülebilir bir ticari planlama yapma imkânına kavuşabilir.

Uluslararası Ürün Piyasası projesi ise ithalatçı ve ihracatçıları aynı platformda buluşturarak lojistik maliyetlerini düşürebilir ve tedarik süreçlerini hızlandırabilir. Bu durum, Türkiye limanları üzerinden gerçekleşen tarım ticaretinde hacim artışına ve bölgesel ticaretin daha rekabetçi bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayabilir.