ABD hava sahasında uçuş krizi: İptal ve gecikmeler sürüyor

ABD genelinde Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) 13 Kasım tarihinde hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunu nedeniyle tüm uçuşları durdurmasının ardından, havacılık sektöründeki aksamalar 15 Kasım günü de etkisini sürdürüyor. Binlerce yolcu havalimanlarında mahsur kalırken, hava yolu şirketleri operasyonel toparlanma sürecinin devam ettiğini duyurdu.

Uçuş durdurma kararı neden alındı?

Federal Havacılık İdaresi (FAA) Yöneticisi Bryan Bedford, 13 Kasım günü yerel saatle 15.45 civarında alınan durdurma kararının, sistemdeki istikrarsızlığın kök nedenine dair analiz çalışmaları sürerken hava sahasındaki karmaşıklığı azaltmak amacıyla alındığını belirtti. Bedford, "Bunu yapmamızın nedeni, sistemdeki istikrarsızlığın kök nedenine dair analiz çalışmalarımız sürerken, sistem üzerindeki baskıyı azaltmak, uçakları yerde tutarak hava sahasındaki karmaşıklığı ve stresi hafifletmenin faydalı olacağını düşünmemizdi. Bunun doğru bir karar olduğuna inanıyoruz ve arkasındayız." ifadelerini kullandı.

Siber saldırı şüphesi var mı?

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, yaşanan sorunun eskiyen telekomünikasyon altyapısından kaynaklandığını vurgulayarak, bir siber saldırı ihtimalinin bulunmadığını açıkladı. Bakan Duffy, "Yürütülen çalışmaları izole etmeyi başardığımızda tüm sistemlerimiz yeniden devreye girdi, dolayısıyla bunun bir siber saldırı olduğuna inanmıyoruz. Söz konusu olan, günün gerekliliklerini karşılayamayan bir FAA sistemiydi." değerlendirmesinde bulundu. Modernizasyon ihtiyacına dikkat çeken Duffy, Kongre'yi teknolojik altyapı yatırımları için göreve çağırarak, "Eğer sistemlerimizi değiştirmeye başlamayacaksak, daha ne kadar bekleyeceğiz? Bence bu, Kongre'nin konunun üzerine daha ciddiyetle eğilmesi gerektiğine dair bir işaret." dedi.

Uçuş takip sitesi FlightAware verilerine göre, 15 Kasım günü Türkiye saatiyle 20.00 itibarıyla 4 binden fazla uçuş iptal edildi ve 3 binden fazla uçuşta gecikme yaşandı. American Airlines, Delta Air Lines ve United Airlines gibi büyük hava yolu şirketleri, uçuş ekiplerinin ve uçakların yeniden konumlandırılması nedeniyle aksamaların sürebileceği konusunda yolcuları uyardı.

ABD'de 11 Eylül 2001 terör saldırılarından bu yana uygulanan en uzun süreli uçuş durdurma kararı sonrası, hava yolu şirketleri pazar günü mesai bitimine kadar operasyonların normale dönmesini hedefliyor. Yolcuların seyahat planlarında esneklik sağlamaları ve güncel uçuş bilgilerini takip etmeleri öneriliyor.

Eski altyapı havacılığı nasıl kısıtlıyor?

Yaşanan bu geniş çaplı aksama, ABD'nin hava trafik kontrol sistemindeki teknolojik yetersizliklerin operasyonel süreklilik için ne kadar büyük bir risk oluşturduğunu gözler önüne serdi. Bakır kablo altyapısından fiber optik sisteme geçiş sürecindeki aksaklıklar, modern havacılık standartlarının gerisinde kalan sistemlerin, beklenmedik bir arıza durumunda tüm ülkeyi nasıl durma noktasına getirebileceğini kanıtladı.

Yolcuları ve şirketleri neler bekliyor?

Hava yolu şirketlerinin uçak ve mürettebatı yeniden konumlandırma çabaları, önümüzdeki günlerde de bazı seferlerde gecikmelere veya iptallere yol açabilir. Özellikle acil seyahat planı olmayan yolcuların, şirketlerin sunduğu esneklik haklarını kullanarak uçuşlarını ertelemeleri, havalimanlarındaki yoğunluğun azalmasına yardımcı olabilir.