Türkiye'deki Kadın ve Erkek Nüfusu Açıklandı: TÜİK Verileri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye'deki kadın nüfusu 43 milyon 32 bin 734, erkek nüfusu ise 43 milyon 59 bin 434 olarak belirlendi. Bu verilere göre, kadınlar toplam nüfusun yüzde 49,98'ini, erkekler ise yüzde 50,02'sini oluşturuyor. Ancak, yaş ilerledikçe bu denge kadınların lehine değişiyor. Özellikle 60 yaş ve üzeri gruplarda, kadınların daha fazla yaşadığı görülüyor. 60-74 yaş grubunda kadın nüfusu yüzde 51,9 iken, 90 yaş ve üzeri grupta bu oran yüzde 69,7'ye çıkıyor.

Cinsiyet ve Yaş Gruplarına Göre Nüfus Dağılımı

Hayat Tabloları verilerine göre, Türkiye'de 2022-2024 döneminde doğuşta beklenen yaşam süresi ortalama 78,1 yıl olarak hesaplandı. Kadınlar için bu süre 80,7 yıl iken, erkeklerde 75,5 yıl olarak belirlendi. Kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı gözlemleniyor.

Sağlıklı yaşam süresi, yani belirli bir yaşta sağlık sorunları olmadan yaşanması beklenen süre, Türkiye genelinde doğumda 57,6 yıl olarak ölçüldü. Bu süre kadınlar için 56,3 yıl, erkekler için ise 58,9 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerin sağlıklı yaşam süresinin kadınlardan 2,6 yıl daha fazla olduğu dikkat çekiyor.

Ulusal Eğitim İstatistikleri, 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresinin yıllara göre arttığını gösteriyor. 2011'de Türkiye genelinde 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 7,3 yıl iken, bu süre 2024'te 9,5 yıla çıktı. Kadınlarda bu süre 8,8 yıl, erkeklerde ise 10,2 yıl oldu.

Cinsiyete Göre Eğitim Süresi

2008-2024 yılları arasında en az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin oranında artış gözlemlendi. 2008'de bu oran yüzde 75,1 iken, 2024'te yüzde 92,6'ya çıktı. Cinsiyete göre incelendiğinde, 2008'de kadınlarda yüzde 67,5 olan bu oran 2024'te yüzde 88,3'e yükseldi. Erkeklerde ise oran yüzde 82,8'den yüzde 97,0'ye yükseldi.

2008'de yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzeri nüfusun oranı yüzde 9,1 iken, bu oran 2024 yılında yüzde 25,2'ye çıktı. Kadınlarda bu oran 2008'de yüzde 7,1 iken 2024'te yüzde 23,6 oldu. Erkeklerde ise yüzde 11,2'den yüzde 26,8'e çıktı.

Ebeveynlerin eğitim düzeyi arttıkça bireylerin eğitim düzeyinin de arttığı görülüyor. Annesi yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzeri nüfusun yüzde 84,4'ü 2024 yılında yükseköğretim mezunu oldu.

Cinsiyete Göre İşgücüne Katılım Oranları

2024 yılı Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 15 yaş ve üzeri nüfusun işgücüne katılım oranı yüzde 54,2 olarak belirlendi. Kadınlarda bu oran yüzde 36,8 iken, erkeklerde yüzde 72,0 olarak tespit edildi.

Eğitim durumu arttıkça kadınların işgücüne katılımı da artıyor. Okuryazar olmayan kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 14,6, lise altı eğitimli kadınların oranı yüzde 27,5, lise mezunu kadınların oranı yüzde 38,5, mesleki veya teknik lise mezunu kadınların oranı yüzde 43,8 ve yükseköğretim mezunu kadınların oranı yüzde 68,7 olarak belirlenmiş.

2024 yılı istihdam oranı yüzde 49,5 olarak görülüyor. Kadınlarda bu oran yüzde 32,5 iken, erkeklerde yüzde 66,9.

Kadın İstihdamının En Yüksek Olduğu 5 İl

Antalya, Isparta ve Burdur'un yer aldığı TR61 bölgesinde, kadın istihdam oranı yüzde 39,3 ile en yüksek seviyede. En düşük kadın istihdam oranı ise yüzde 20,9 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari'nin yer aldığı TRB2 bölgesinde.

Erkek istihdam oranı, Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli'nin yer aldığı TR21 bölgesinde yüzde 72,3 ile en yüksek seviyede. Şanlıurfa ve Diyarbakır'ın yer aldığı TRC2 bölgesinde ise yüzde 59,0 ile en düşük seviyede.

Erkek İstihdamının En Yüksek Olduğu 5 İl

2024 yılı verilerine göre yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranı yüzde 12,1 olarak tespit edildi. Kadınlarda bu oran yüzde 18,3, erkeklerde ise yüzde 9,0 olarak belirlendi.

3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki bireylerin 2024 yılı istihdam oranı yüzde 60,0 olarak görülüyor. Bu oran kadınlarda yüzde 26,9, erkeklerde yüzde 90,9 oldu.

Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, kadın büyükelçilerin oranı 2011'de yüzde 11,9 iken 2025'te yüzde 28,4'e yükseldi. Erkek büyükelçilerin oranı ise yüzde 88,1'den yüzde 71,6'ya düştü.

2025 yılı Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre, toplam 592 milletvekili içinde kadın milletvekili sayısı 118, erkek milletvekili sayısı ise 474. Meclisteki kadın milletvekili oranı 2007'de yüzde 9,1 iken, 2025'te yüzde 19,9 oldu.

Yükseköğretim İstatistikleri'ne göre, 2024-2025 öğretim yılında profesörler arasında kadın oranı yüzde 34,9 oldu. Kadın doçentlerin oranı ise yüzde 43,3 olarak belirlendi.

Üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012'de yüzde 14,4 iken, 2024'te yüzde 21,5'e yükseldi.

Borsa İstanbul'da işlem gören en büyük 50 şirketin yönetim kurulu üyeleri arasında kadınların oranı 2016'da yüzde 12,2 iken, 2025'te yüzde 18,3'e çıktı.

Ar-Ge Faaliyetleri Araştırması sonuçlarına göre, 2024'te TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı 106 bin 74, bu da toplamın yüzde 34,2'sine denk geliyor. Kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğretimde yüzde 47,9, genel devlette yüzde 30,6, mali ve mali olmayan şirketlerde ise yüzde 28,2 olarak ölçüldü.

Ortalama Evlilik Yaşı Açıklandı

2025 yılında yapılan ilk evliliklerde kadınların ortalama yaşı 26,0, erkeklerin ise 28,5 olarak belirlendi. Kadınlar için en yüksek evlilik yaşı 29,6 ile Tunceli'de, en düşük ise 23,7 ile Kilis'te. Erkeklerde en yüksek evlilik yaşı 32,4 ile Tunceli'de, en düşük ise 26,4 ile Şanlıurfa'da görüldü.

Eğitim Farklılıkları ve Evlilik

ADNKS verilerine göre, 2024'te resmi evliliklerde kadınların yüzde 38,3'ü eşlerinden daha az eğitimlidir. Erkeklerden daha yüksek eğitimli olan kadınların oranı yüzde 17,0, eğitim seviyeleri aynı olan çiftlerin oranı ise yüzde 43,3 olarak belirlendi.

2025 yılında boşanma davaları sonrasında çocukların yüzde 74,6'sının velayeti annelere, yüzde 25,4'ü ise babalara verildi.

Yapay Zeka İstatistikleri'ne göre, 2025'te internet kullanıcılarının yüzde 19,2'si yapay zeka kullandığını ifade etti. Kadınlarda bu oran yüzde 18,8, erkeklerde ise yüzde 19,4. En fazla yapay zeka kullananlar yüzde 39,4 ile 16-24 yaş grubunda. Bu gruptaki kadınların yüzde 40,5'i ve erkeklerin yüzde 38,3'ü yapay zeka kullanıyor.

Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistiklerine göre, 2024'te yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 2,0 olarak kaydedildi. Bu oran kadınlarda yüzde 1,6, erkeklerde yüzde 2,4 olarak belirlendi.