TÜSEB, bir tüp kanla 15 farklı kanser riskini belirleyen yerli tanı kitlerini tanıttı

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), 12. Türk Tıp Dünyası Kurultayı kapsamında İstanbul'da düzenlediği tanıtımda, kanser teşhisinde kullanılacak üç yeni yerli teknolojiyi kamuoyuna sundu. Rixos Tersane İstanbul'da gerçekleştirilen etkinlikte, "HerediTR Herediter Kanser Paneli", "OncoTR Somatik Kanser Paneli" ve "Cellsway CTC İzolasyon ve Karakterizasyon Teknolojisi" isimli ürünler tanıtıldı.

Genetik yatkınlık kanser riskini nasıl belirliyor?

TÜSEB Kanser Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Burak Civelek, kanser vakalarının yaklaşık yüzde 10-12'sinin ailesel geçişli olduğunu belirterek, geliştirilen "HerediTR" testinin bir tüp kan örneğiyle 15 farklı kanser türüne yönelik genetik yatkınlığı tespit edebildiğini açıkladı. Prof. Dr. Civelek, bu testin henüz hastalık oluşmadan riskli bireyleri belirleyerek daha sık doktor kontrolüne alınmalarını ve önleyici tedbirlerin uygulanmasını sağladığını ifade etti.

Yerli tanı kitleri hastanelerde ne zaman kullanılacak?

Geliştirilen kitlerin 2027 yılının ilk yarısında vatandaşların hizmetine sunulması hedefleniyor. Sağlık Bakanlığı ile yapılacak protokoller çerçevesinde öncelikle şehir hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile üniversite hastanelerinde uygulanması planlanan sistem, genetik danışmanlık süreçlerine entegre edilerek hekimlere otomatik klinik rapor oluşturma imkanı tanıyacak.

TÜSEB bünyesinde geliştirilen ve uluslararası muadillerine göre daha hassas ve ekonomik olması hedeflenen bu yerli kitler, meme, akciğer, prostat, pankreas, kalın bağırsak ve mide gibi 15 farklı kanser türünde risk analizi yapabiliyor. "OncoTR" paneli ise tümör dokusundaki genetik mutasyonları saptayarak kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının belirlenmesine olanak sağlıyor.

Türkiye'deki sağlık hizmetlerinde yerli ve milli teknolojilerin kullanımını artırmayı amaçlayan bu süreç, Sağlık Bakanlığı'nın tıbbi genetik birimlerine entegre edilecek yazılımlarla desteklenecek. Vatandaşlar, ailelerinde kanser öyküsü bulunması durumunda ilgili uzman hekimlere başvurarak bu genetik tarama süreçleri hakkında bilgi alabilecek ve risk durumlarını takip edebilecekler.

Çıkarılacak sonuç

TÜSEB tarafından geliştirilen bu yerli tanı kitleri, Türkiye'nin sağlık teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltma hedefi doğrultusunda önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Erken teşhis ve kişiselleştirilmiş tedavi imkanı sunan bu teknolojiler, özellikle ailesel kanser öyküsü olan bireyler için koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırma potansiyeli taşıyor.

Muhtemel etkiler

Yerli üretim kitlerin yaygınlaşması, kanser teşhis maliyetlerini düşürerek sağlık sistemindeki yükü hafifletebilir. Ayrıca, erken evrede tespit edilen riskler sayesinde kanser görülme sıklığında düşüş yaşanması ve tedavi süreçlerinde başarı oranlarının artması beklenebilir. Bu teknolojinin hastane entegrasyonu, genetik danışmanlık hizmetlerine olan talebi ve bu alandaki uzmanlaşmış personel ihtiyacını da etkileyebilir.