UCM Tarihinde Bir İlk: Başsavcı Kerim Han Görevden Azledildi

Savaş suçları, soykırım, insanlığa karşı işlenen suçlar ve saldırı eylemlerini yargılamak amacıyla 2002 yılında faaliyete geçen Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), kuruluşundan bu yana en sarsıcı kurumsal krizlerinden birini yaşıyor. UCM Taraf Devletler Meclisi tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, hakkında yürütülen cinsel taciz soruşturması kapsamında "ciddi suistimal ve görev ihlali" tespit edilen Başsavcı Kerim Han görevinden azledildi. Bu karar, mahkemenin 22 yıllık tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçti.

Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde Tarihi Oylama Detayları

New York’ta bulunan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen özel oturumda, tarihi bir oylamaya imza atıldı. UCM üyesi 125 ülkeden 110’unun katılım sağladığı gizli oturumda, Başsavcı Kerim Han’ın görevden alınması yönündeki karar tasarısı oylandı. Yapılan oylamada 82 ülke lehte oy kullanarak mutlak çoğunluğu sağladı ve azil kararını onayladı. Karara 13 ülke karşı çıkarken, 15 ülke ise çekimser kalmayı tercih etti. Bu sonuçla birlikte, UCM tarihinde ilk kez görevdeki bir başsavcı resmi olarak görevden uzaklaştırılmış oldu.

Netanyahu Kararı Sonrası Başlayan Cinsel Taciz Soruşturması

Görevden alma sürecine giden yol, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran siyasi gelişmelerle paralellik gösteriyor. Başsavcı Kerim Han, Mayıs 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçları gerekçesiyle tutuklama emri talep etmişti. Bu hamleden kısa bir süre sonra Han, mahkemede yardımcılığını üstlenen ve kamuoyunda "Sarah" takma adıyla bilinen bir personelin cinsel taciz suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı. Hakkındaki iddiaları kesin bir dille reddeden Kerim Han, sürecin sağlıklı yürütülebilmesi adına Mayıs 2025 tarihi itibarıyla gönüllü olarak izne ayrılacağını duyurmuştu.

Sürecin Hukuki Boyutu ve Savcılık Ofisi’nin Yeni Dönemi

Geçtiğimiz 8 Haziran tarihinde görevinden tamamen uzaklaştırılan Kerim Han’ın savunma heyeti, iddiaların hiçbir somut kanıtla desteklenmediğini öne sürdü. Han'ın avukatları yaptıkları açıklamalarda, yürütülen soruşturmanın hukuki temelden yoksun olduğunu ve sürecin usulsüzlüklerle dolu olduğunu savundu. Yaşanan bu tarihi krizin ardından UCM’den yapılan açıklamada, iddialardan etkilenen tüm tarafların mahremiyetine saygı gösterilmesi gerektiği vurgulandı. Savcılık Ofisi’nin yönetiminin geçici olarak Başsavcı yardımcıları tarafından yürütüleceği belirtilirken, mahkemenin küresel adalet sağlama misyonuna hiçbir kesinti olmadan kararlılıkla devam edeceği ifade edildi.