Yargıtay'dan Emsal Karar: Kamusal Plajda Vatandaşı Engelleyene Hapis Cezası!

Türkiye'de kıyıların kullanım hakkına dair tarihi bir hukuki gelişme yaşandı. Yargıtay, vatandaşların halk plajlarından ve sahillerden yararlanmasını zor kullanarak engelleyen özel işletme sahipleri ile çalışanlarına hapis cezası verilmesini öngören yerel mahkeme kararını onadı. Bu kararla birlikte, kıyıya girişi engelleyen eylemler "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçu kapsamında değerlendirildi.

Çeşme Altınkum Plajı’nda Başlayan Hukuk Mücadelesi

Olay, 1 Eylül 2012 tarihinde İzmir'in Çeşme ilçesinde bulunan ünlü Altınkum Plajı'nda meydana girdi. İki çocuğuyla birlikte halka açık plaja gelen bir doktor, havlusunu kumsala sererek denize girmek istedi. Ancak bölgede faaliyet gösteren özel bir işletmenin personeli, "Burada duramazsınız, burası özel işletme. İnsanlar buraya para veriyor. Bedava yüzmek için şu kayalıklara gidin" diyerek aileyi sahilden uzaklaştırmaya çalıştı. Doktorun anayasal hakkını savunarak itiraz etmesi üzerine işletme çalışanı, "Eşyalarınızı denize atarım" şeklinde tehditler savurdu.

Yargıtay Cezayı Onadı: 1 Yıl 8 Ay Hapis

Maruz kaldığı haksızlık karşısında geri adım atmayan doktor, jandarma ekiplerine başvurarak şikayetçi oldu. Olay yerinde tutulan tutanakların ardından yargı süreci başladı. Yapılan yargılama sonucunda mahkeme, doğrudan müdahalede bulunan işletme çalışanını "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçundan, talimatı veren işletme yetkilisini ise "azmettirme" suçundan 1 yıl 8'er ay hapis cezasına çarptırdı. Sanıkların itirazı üzerine dosya Yargıtay'a taşındı. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yapılan son itirazı da reddederek verilen hapis cezalarını kesin olarak onadı.

Kıyılar Kamunundur: Ücretsiz Giriş Engellenemez

Yargıtay'ın emsal niteliğindeki bu kararında, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 43. maddesi ve Kıyı Kanunu'na net bir atıfta bulunuldu. Kararda, "Kıyılar herkesin eşit ve serbest şekilde yararlanabileceği kamu alanlarıdır" ifadesi vurgulandı. Buna göre, hiçbir şahıs veya özel işletme, vatandaşların kıyılardan ücretsiz şekilde faydalanmasını ve denize ulaşmasını engelleyemeyecek.

Şikayet Olmasa Bile Savcılık Resen Harekete Geçecek

Kararın detaylarında, özel işletmelerin şezlong, şemsiye, yiyecek ve içecek gibi ekstra hizmetler sunabileceği, ancak bu hizmetleri satın almayan vatandaşların havlularını sererek denize girmesini engelleme hakkına sahip olmadıkları açıkça belirtildi. Ayrıca, sahillerde vatandaşın engellenmesi durumunda herhangi bir şikayet aranmaksızın Cumhuriyet Başsavcılıklarının doğrudan (resen) soruşturma başlatabileceği hüküm altına alındı. Bu tarihi karar, Türkiye genelindeki tüm sahiller için bağlayıcı bir koruma kalkanı oluşturdu.