Courtokary kazyýetiň ozalky karary: Jemgyýetçilik kenarynda raýatlara päsgel berýän her bir adam üçin azatlykdan mahrum etmek!

Türkiýede kenarlary ulanmak hukugy bilen baglanyşykly taryhy hukuk ösüşi boldy. Courtokary kazyýet ýerli raýatlaryň jemgyýetçilik plýaacheslaryny we plýaacheslaryny zor bilen ulanmagynyň öňüni alýan hususy telekeçilere we olaryň işgärlerine türme tussaglygy bermek kararyny tassyklady. Bu karar bilen kenara girmeginiň öňüni alýan hereketler, "adamy azatlykdan mahrum etmek" jenaýatynyň çäginde baha berildi.

Çeşme Altynkum kenarynda başlanan kanuny göreş

Bu waka 2012-nji ýylyň 1-nji sentýabrynda İzmiriň Çeşme etrabynyň meşhur Altynkum kenarynda bolup geçdi. Lukman iki çagasy bilen köpçülik kenaryna geldi we kenarda polotensasyny goýup, deňizde ýüzmek isledi. Şeýle-de bolsa, bu sebitde işleýän bir hususy kärhananyň işgärleri: "Bu ýerde galyp bilmersiňiz, bu hususy iş. Adamlar şu ýere töleýärler. Mugt ýüzmek üçin şol gaýalara gidiň" -diýip, maşgalany kenardan çykarmaga synanyşdylar. Lukman garşy çykanda, konstitusiýa hukugyny gorap, işiň işgäri "Men zatlaryňyzy deňze taşlaryn" ýaly haýbat atdy.

Courtokary Kazyýet hökümi tassyklady: 1 ýyl 8 aý türmede

Adalatsyzlygyň öňünde yza çekilmedik lukman endandarma toparlaryna ýüz tutdy we şikaýat etdi. Wakanyň bolan ýerinde alnan minutlardan soň kazyýet işi başlandy. Kazyýet işiniň netijesinde gönüden-göni gatyşan işewür adamy "azatlykdan mahrum etmek" jenaýaty we "küşgürmek" jenaýaty üçin 1 ýyl 8 aý azatlykdan mahrum etmek barada görkezme beren işewür işgäri. Günäkärlenýänleriň garşylygy bilen faýl Courtokary Kazyýete geçirildi. Appokary kazyýetiň Baş jenaýat mejlisi soňky garşylygy ret etdi we türme tussaglygyny tassyklady.

Köpçüligiň kenarlary: Mugt girişleri inkär edip bolmaz

Courtokary Kazyýetiň bu göreldeli karary bilen Türkiýa Respublikasynyň konstitusiýasynyň 43-nji maddasyna we Kenarýaka kanunlaryna anyk salgylanma berildi. Kararda "Kenarlar, her kimiň deň we erkin peýdalanyp biljek jemgyýetçilik ýerleri" sözüne ünsi çekdi. Şoňa laýyklykda hiç bir şahsy ýa-da hususy kärhana raýatlaryň kenarlardan erkin peýdalanmagyna we deňze çykmagyna päsgel berip bilmez.

Şikaýat bolmasa-da, Prokuratura ex officio

Kararyň jikme-jikliklerinde hususy kärhanalaryň gün otaglary, zontikler, azyk we içgiler ýaly goşmaça hyzmatlary hödürläp biljekdigi aýdyň beýan edildi, ýöne bu hyzmatlary satyn almaýan raýatlaryň polotensalaryny goýup, deňizde ýüzmeginiň öňüni almaga hukugy ýok. Mundan başga-da, kenarýaka raýatlara päsgelçilik döredilen halatynda Baş prokuratura hiç hili arz-şikaýat etmezden göni (ex officio) derňew geçirip biler. Bu taryhy karar, Türkiýäniň ähli kenarlary üçin hökmany gorag galkanyny döretdi.