10 günüň içinde goýumlary yzyna gaýtarmak ulgamynda üstünlik gazanmak: Millionlarça gaplama ykdysadyýete gaýdyp geldi

Daşky gurşawda habardarlygy ýokarlandyrmak we ykdysadyýete goşmaça gymmatlyk döretmek maksady bilen Türkiýede başlanan “Zol galyndylar hereketi” ägirt ädim ätdi. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň garamagynda işleýän Türk Daşky Gurşaw Guramasy (TÜÇA) tarapyndan dolandyrylýan Depozitar gaplama ulgamy (DOA) ulgamy gysga wagtyň içinde raýatlaryň ünsüni özüne çekdi. Türkiýanyň 81 welaýatynda we 973 etrabynda bir wagtyň özünde işe girizilen ulgam ilkinji 10 günde 18 million 775 müň 861 paketiň üstünlikli dikeldilmegine mümkinçilik berdi. Plastmassa, aýna we alýumin içgileriniň gaplanyşyny çeşmeden aýyrmagy we sanly usullar bilen yzarlamagy maksat edinýän bu bitewi model, Türkiýäniň ýaşyl öwrülişik syýahatynda möhüm tapgyr hasaplanýar.

Her gaplama we sanly gapjyk amatlylygy üçin 1 Lira höweslendiriji

Gaýtadan işlemek prosesine DOA nyşany bolan gaplamalary goşmak üçin raýatlara özüne çekiji höwesler teklip edilýär. Haçan-da sarp edijiler yzyna gaýtaryjy maşynlary ýa-da kesgitlenen el bilen gaýtarmak nokatlaryny goýmak üçin ulgama laýyk gelýän plastmassa, aýna ýa-da alýumin içgiler paketlerini eltip berenlerinde, her paket üçin 1 türk Lira höweslendiriş tölegini alýarlar. Yzyna gaýtarmak maşynlarynyň üsti bilen geçirilen amallardan soň, bu gazanylan mukdarlar derrew DOA ykjam programmasynda sanly gapjyklara geçirilýär. Daşky gurşawa we maşgala býudjetine goşant goşýan bu innowasion ekosistemada hasaba alnan ulanyjylaryň sany gysga wagtyň içinde 1 million 992 müň 6 adama ýetdi.

Türk ykdysadyýetine 30 milliard liranyň ýyllyk uly goşandy

Goýumlary yzyna gaýtarmak ulgamy diňe bir daşky gurşawyň hapalanmagynyň öňüni almak bilen çäklenmän, ýurduň ykdysadyýeti üçin ägirt uly çeşme döretmegi maksat edinýär. Türkiýede her ýyl bazara çykarylýan takmynan 25 milliard içgi paketini doly gaýtadan işlemegi maksat edinýän hem bolsa, bu üýtgeşmäniň her ýyl ýurduň ykdysadyýetine 30 milliard lira gönüden-göni goşant goşmagyna garaşylýar. Ulgamyň birinji tapgyrynda gaplamany dikeltmegiň derejesi 50 göterime ýetmegi meýilleşdirilýär. Amal doly ýetişip, sarp ediş endikleri hemişelik bolansoň bu nyrhy 80 göterime çenli ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.

Geljekki 30 ýylda 20 müň adam üçin täze iş

DOA ulgamynyň uzak möhletli çaklamalary sosial iş, daşky gurşaw we ykdysadyýet ýaly uly mümkinçilikleri öz içine alýar. Geljekki 20-30 ýylda goýumlary yzyna gaýtarmak zynjyrynyň giňelmegi, logistika ulgamynyň ösmegi we täze gaýtadan işleýän desgalaryň döredilmegi bilen 20 müň adama täze iş mümkinçilikleri döretmek meýilleşdirilýär. Şeýlelik bilen, Türkiye galyndylary dolandyrmakda dünýä standartlaryna ýeter we tegelek ykdysadyýet modeli bilen zähmet bazaryna arassa howa alar.