2029-njy ýylda asmanda taryhy duşuşyk: äpet asteroid apofisi Earthere has ýakyn gelýär

Bir wagtlar adamzat üçin uly howp hasaplanýan we täsir etmek ähtimallygy sebäpli bütin dünýäde alada döredýän äpet asman jisimi 99942 Apophis üçin hasaplaşyk başlandy. Alymlar bu ägirt asteroidiň orbitasyny iň takyk ölçegler bilen täzeden hasapladylar we möhüm senäni halk bilen paýlaşdylar. 2029-njy ýylyň 13-nji aprelinde boljak bu kosmiki ýakynlaşma millionlarça adama ömründe bir gezek şaýatlyk edip boljak adatdan daşary asman toýuny hödürlär.

Hemralardan has ýakyn aralykda geçer

Italiýanyň abraýly ylmy edaralarynyň biri bolan Padua uniwersiteti -iň ýolbaşçylygynda geçirilen soňky gözlegler Apofisiň orbitasyny görlüp-eşidilmedik takyklyk bilen açdy. Täze hasaplamalara görä, äpet meteorit Earthere iň ýakynlaşanda, ýer ýüzünden takmynan 31 müň 600 km uzaklykda bolar. Bu geň galdyryjy aralyk, hatda orbitada işjeň işleýän käbir aragatnaşyk hemralaryndan has ýakyn ýagdaýy görkezýär. Bu ýakyn geçiş döwründe asteroid ýagty ýyldyz ýaly asmanda süýşer we birnäçe sagatlap göz bilen yzarlap biler.

22 ýyl mundan ozal iň uly gorky Taryh

2004-nji ýylda ilkinji gezek ýüze çykarylan Apofis, şol döwürde geçirilen ilkinji orbital analizlerde Earthere urmak töwekgelçiligini döredip, global howsala tolkunyny döretdi. Şeýle-de bolsa, soňky 22 ýylda geçirilen teleskopyň öňdebaryjy gözegçilikleri we takyk orbitany modellemek bu gorkunç ssenariýany düýbünden ret etdi. Dünýäniň öňdebaryjy kosmos agentlikleriniň, esasanam NASA -yň bilelikdäki maglumatlary, Apofisiň iň bolmanda ýakyn 100 ýylda Earthere hiç hili howp abandyrmaýandygyny tassyklaýar.

Ylym dünýäsi üçin täsin laboratoriýa mümkinçiligi

Çaknyşyk töwekgelçiligi nola çenli azaldy we bu ýakynlaşma 2029-njy ýylda gorkunç garaşmaga däl-de, ylmy mümkinçiliklere öwrüldi. Astronomlar Eartheriň güýçli agyrlyk güýjüniň asteroide ýetirjek fiziki täsirlerini öwrenmek üçin eýýäm taýynlyk görüp başladylar. Closeakyn geçiş wagtynda planetamyzyň agyrlyk güýjüniň Apofisiň okunyň aýlanma tizligini üýtgedip, orbitasyna täsir edip biljekdigi we hatda gaýanyň gurluşyny üstünde hereket edip biljekdigi çaklanylýar. Bu seýrek hadysa, Gün ulgamynyň emele gelmegi we meteoritleriň gurluşy barada adamzada bahasyna ýetip bolmajak maglumatlary berer.