ABŞ Hormuz krizisi sebäpli nebit çaklamasyny peseldýär

ABŞ-nyň Energetika Maglumat Dolandyryşy (EIA) Hormuz bogazyndaky dartgynlyk sebäpli 2026-njy ýyldaky nebit bahasy baradaky çaklamalaryna täzeden garady. Täzelenmä görä, “Brent” nebitiniň barrel bahasy şu ýyl ortaça 94,85 dollar hökmünde kesgitlenildi. Fewral aýyndaky hasabatda bu görkezijiniň 96 dollar boljakdygy çaklanyldy. Günbatar Tehas görnüşindäki (WTI) çig nebitiň bahasy 85,68 dollara, öňki çaklama 87,41 dollara çenli täzeden seredildi. EIA-nyň maglumatlaryna görä, Brent çig nebitiniň nyrhy aprel aýynda 117 dollara baryp, fewral aýynyň ortaça derejesinden 46 dollar ýokarydy. 7-nji aprelde gündelik bahalar 138 dollara çykdy. Bogazyň ýapylmagy energiýa üpjünçilik zynjyrlarynda uly bökdençliklere sebäp boldy we şonuň üçin EIA üpjünçiligiň kesilmeginiň dowamlylygyna garaşýardy.

Önümçilige we söwda täsiri

Hormuz bogazynyň maý aýynyň ahyryna çenli ýapyk boljakdygy çak edilýär. Nebit akymlarynyň iýun aýynyň başynda kem-kemden dowam etmegine garaşylýar. Şeýle-de bolsa, önümçiligiň we söwdanyň kadaly ýagdaýa gelmegi üçin ýylyň ahyryna ýa-da 2027-nji ýylyň başyna çenli wagt gerek bolup biler. Eastakyn Gündogarda önümçiligiň azalmagy hasam artdy; Aprel aýynda ortaça gündelik 10,5 million barrel önümçilik ýapyldy. Maý aýynda bu görkezijiniň 10,8 million barrele çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Bu ýagdaý global nebit ätiýaçlyklarynyň gysylmagyna sebäp boldy. EIA, nebitiň ýokary bahasynyň global islegi basyp, bazaryň durnuklaşmagyna goşant goşjakdygyny çaklaýar. Esasanam Aziýa ýurtlarynda Eastakyn Gündogardan çig nebite garaşlylyk sebäpli islegiň azalmagyna garaşylýar.

Geljek ýyl çaklamalary

2026-njy ýylda dünýädäki nebitiň ortaça gündelik ortaça 0,2 million barrele çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Bu görkeziji öňki çaklamalardan has pes. ABŞ-da gündelik ortaça çig nebit önümçiliginiň şu ýyl 13 million 650 müň barrele ýetmegine garaşylsa-da, bu görkezijiniň geljek ýyl 14 million 100 müň barrele çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Global nebit üpjünçiligi şu ýyl ortaça bir günde 101 million 600 müň barrele, sarp ediliş bolsa 104 million 150 müň barrele barabar diýlip çaklanylýar.

2027-nji ýylda dünýädäki üpjünçiligiň ortaça günde 109 million 500 müň barrele, sarp edilişiň bolsa 105 million 640 müň barrele ýetmegine garaşylýar. Hormuz bogazyndaky ösüşler energiýa bazarlaryny emele getirmäge dowam eder.

Netije we baha bermek

ABŞ-nyň nebit bahasy baradaky çaklamalarynyň peselmegi dünýä energiýa bazarlaryndaky näbellilikleri we töwekgelçilikleri görkezýär. Hormuz bogazyndaky ýagdaýy çözmek önümçiligiň we söwdanyň kadalaşmagy üçin möhümdir. Öňümizdäki aýlarda energiýa üpjünçiligi we islegdäki balanslaryň nähili üýtgejekdigi ýakyndan gözegçilik ediler.