ABŞ-Eýran raketa krizisi: Uruş kölegesinde näbellilik

ABŞ bilen Eýranyň arasynda köpden bäri dowam edip gelýän dartgynlyk, Trump administrasiýasynyň täze operasiýa meýilleşdirýändigi baradaky habar bilen ýene bir gezek ýüze çykdy. Nýu-Yorkork Taýms tarapyndan alnan aňtaw habarlary Eýranyň raketa kuwwatynyň esasan goralýandygyny görkezýär. Bu ýagdaý, ABŞ-nyň Eýrany ýeňendigi baradaky aýyplamalary şübhe astyna alýar. Maý aýynda geçirilen gizlin baha berişlere görä, Eýranyň bu kuwwatyň 70 göterimini saklaýandygy aýdylýar. Bu ýagdaý, Trump administrasiýasynyň Eýrany ýeňendigi baradaky sözlere ters gelýär.

Hormuz bogazynda bolup biljek howp

ABŞ işgärleri Eýranyň Hormuz bogazynyň kenaryndaky raketa ýerleriniň köp bölegine gaýtadan girip biljekdiginden alada galýarlar. Habar alyş gullugynyň habaryna görä, Eýran 33 sany raketa bazasynyň 30-syna gaýtadan girip bildi. Bu ýagdaý Amerikanyň harby gämilerine çynlakaý howp döredip biler.

Ak tamyň reaksiýasy we Trumpyň tankytlary

Ak tamyň metbugat sekretarynyň orunbasary Oliwiýa Uels Eýran goşunynyň ezilendigi baradaky sözleri gaýtalady. Uels, Eýranyň gaýtadan gurulýandygyna ynanýanlaryň ýa-da özlerini aldaýandyklaryny ýa-da Ynkylap goragçylarynyň metbugat sekretary hökmünde çykyş edýändigini öňe sürdi. Bu etapda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump habar beriş serişdeleriniň Eýranyň harby kuwwatyny aşa ulaldandygyny we bu ýagdaýyň dönüklik diýen ýalydygyny aýtdy.

Ysraýylyň aladalary: Erbet şertnamanyň bolmagy

Ysraýyl Trumpyň Eýran bilen ýadro programmasyny we raketa meselelerini öz içine almajak ylalaşyk gazanmagyndan alada galýar. Ysraýyl resmileri şeýle şertnamanyň Eýrana garşy söweşiň gutarnykly boljakdygyny aýtdy. CNN telekanaly bilen söhbetdeş bolan resmiler Trumpyň gepleşiklerden ýadap, eglişik edip biljekdigine alada bildirdiler. Kalibaf, Hormuz bogazynda ýerleşdirilen howa goranyş ulgamlaryna ünsi çekip, Eýranyň islendik hüjüme garşy durmaga taýýardygyny aýtdy.

Netije we geljekde bolup biljek ösüşler

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky bu dartgynlyk sebitde täze konfliktiň döremegine sebäp bolýar. Iki tarapyň hem harby güýçlerini artdyrmagy we berk çykyşlar etmegi halkara jemgyýetçiliginiň aladalaryny artdyrýar. Geljekdäki diplomatik tagallalar bu dartgynlygy azaltmakda möhüm rol oýnap biler.