ABŞ administrasiýasy Eýranda we Kubada ýerleşýän banklara garşy täze sanksiýalary yglan etdi

ABŞ-nyň administrasiýasy, Eýranyň halkara maliýe ulgamyna girmegini çäklendirmek maksady bilen "Ykdysady çykarmak" operasiýasynyň çäginde täze sanksiýa kararlaryny kabul edendigini habar berdi. Şu nukdaýnazardan seredeniňde, Eýranda maliýe araçylyk hyzmatlaryny we ABŞ-nyň dollaryna elýeterliligi üpjün edýändigi aýdylýan Yrakda ýerleşýän Halkara maýa goýum we maliýe banky (IDB) sanksiýalar sanawyna girizildi.

Näme üçin IDB banky sanksiýalar sanawyna girizildi?

ABŞ-nyň Gazna ministrligi Eýranyň ykdysadyýetiniň maliýe pudagyndaky işleri sebäpli YÖB-nyň sanksiýalaryň çägine girendigini habar berdi. Tähran administrasiýasynyň ABŞ-nyň sanksiýalaryna garamazdan nebit satuwyndan gelýän girdejini ýurda geçirmek üçin birden köp ýurtda işleýän kölegeli bank ulgamlaryny ulanandygy we YDB-nyň bu işde rol oýnandygy mälim edildi.

BICSA we FinCEN haýsy sanksiýalary girizdi?

ABŞ-nyň Döwlet departamenti bir wagtyň özünde sanksiýalar sanawyna goşulan Kubada ýerleşýän Banco Internacional de Comercio S.A. (BICSA) banky bilen habarlaşdy. BIKSA-nyň azyndan 2022-nji ýyldan bäri sanksiýa berlen Eýranda ýerleşýän Karafarin bankyna hyzmatlar hödürleýändigi mälim edildi. Mundan başga-da, ABŞ-nyň Gazna ministrligi bilen baglanyşykly Maliýe jenaýatlaryna garşy göreş ulgamy (FinCEN) maliýe guramalaryna Eýran re regimeiminiň dini kömek ulgamlaryndan hyýanatçylykly peýdalanmak barada duýduryş berdi we şübheli amallary habar bermegini isledi.

ABŞ-nyň administrasiýasy, Eýranyň halkara maliýe ulgamyna täsirini bozmak üçin Yrakda ýerleşýän IDB we Kubada ýerleşýän BICSA banklaryna garşy sanksiýalary amala aşyrdy. Beýleki tarapdan, FinCEN maliýe guramalaryna duýduryş berdi we Eýranyň dini kömek ulgamlary arkaly amala aşyryp biläýjek düzgünsiz amallara garşy barlagyň artmagyny isledi.

Halkara sanksiýalar, ABŞ-nyň Gazna ministrligi we Döwlet Departamenti tarapyndan utgaşdyrylan administratiw kararlar arkaly amala aşyrylýar. Sanksiýalar sanawyna girizilen guramalar ABŞ-nyň maliýe ulgamyndan aýrylýar we bu guramalar bilen hyzmatdaşlyk edýän üçünji tarap guramalary hem ikinji sanksiýalara sezewar bolup bilerler. Degişli edaralar we maliýe guramalary şeýle sanksiýa kararlaryny ýerine ýetiriş amallarynyň çäginde ýerine ýetirmäge borçly.

Netije

ABŞ-nyň bu ädimleri, Eýranyň nebit girdejilerini ýuwmak üçin ulanýan halkara maliýe kanallaryny azaltmagy maksat edinýändigini görkezýär. Yrakda we Kubada ýerleşýän banklaryň nyşana alynmagy, Tähran administrasiýasynyň sanksiýalary aýyrmak üçin ulanýan "kölegeli bank" usullarynyň ABŞ tarapyndan ýakyndan gözegçilik edilýändigini görkezýär.

Bu sanksiýalar Eýranyň ykdysady izolýasiýasyny çuňlaşdyrýan bolsa-da, bu ýurt bilen maliýe gatnaşyklaryny ýola goýýan üçünji ýurt banklarynyň çynlakaý talaplara sezewar bolýandygyny subut edýär. FinCEN-iň duýduryşy, maliýe guramalarynyň ynsanperwer maksatly ýaly görünýän, emma dini kömek ulgamlary ýaly re regimeim tarapyndan ulanylyp bilinjek kanallara has seresap bolmalydygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Sanksiýa kararlary, IDB we BICSA bilen işleýän halkara kompaniýalarynyň maliýe amallarynyň bozulmagyna sebäp bolup biler. Bu ýagdaý, bu banklaryň halkara bazarlarynda abraýyna we geleşik mukdaryna ýaramaz täsir edip biler. Mundan başga-da, beýleki maliýe guramalarynyň Eýran bilen baglanyşykly amallarda has seresap bolmagyna we bu sebitlerdäki täjirçilik işleriniň haýallaşmagyna garaşylýar.

Sebit derejesinde Yrak bilen Kubanyň ABŞ bilen maliýe gatnaşyklarynda täze dartgynlyk döwri bolup biler. Sanksiýalaryň gerimini giňeltmek, Eýranyň daşary söwdasyny dowam etdirmek üçin has çylşyrymly we gymmat usullara ýüz tutmagyna sebäp bolup biler.