ABŞ-dan garaşylmadyk karar: Dartgynlylygyň kölegesinde Eýran liderlerine BMG wizalary berildi

ABŞ-nyň administrasiýasy Eastakyn Gündogarda ýagdaýlaryň asuda däl we iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň iň dartgynly döwürleri başdan geçirýän döwründe ajaýyp karar berdi. ABŞ-nyň Döwlet Departamentiniň resmi beýanatynda indiki hepde Nýu-Yorkorkda geçiriljek Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasynyň ýokary derejeli ýygnaklaryna gatnaşmak üçin ýokary derejeli eýran resmilerine, esasanam Eýranyň prezidenti Masud Pezeshkian we Daşary işler ministri Abbas Erakçi zerur wizalaryň berlendigi mälim edildi.

Diplomatik krizisleriň kölegesinde adaty bolmadyk karar

ABŞ-nyň milli metbugatynda uly täsir galdyran bu ösüş, iki ýurduň arasynda 6 aýdan gowrak wagt bäri dowam edip gelýän göni we gytaklaýyn konflikt gurşawyny göz öňünde tutup "adaty däl" hökmünde häsiýetlendirildi. Hormuz bogazynda özygtyýarlylyk dawalary, Eýranyň ýadro programmasy baradaky gepleşikleriň petiklenmegi we taraplaryň arasynda ylalaşyk üçin hiç hili anyk alamatyň bolmazlygy wiza kararynyň möhletini hasam ajaýyp edýär.

Gyzyl deňizdäki Huti hüjümleri we howpsuzlyk aladalaryny artdyrmak

Kararyň kabul edilen döwrüniň ýene bir möhüm ugry, Eýran tarapyndan goldanýan Hutiler tarapyndan Yemenemende Gyzyl deňizde amala aşyrylan harby hereketleriň güýçlenmegi. ABŞ sebitdäki deňiz söwda ýollaryna howp salýan bu hüjümleriň arkasynda Tähran administrasiýasynyň bardygyny öňe sürse-de, diplomatik kanallary açyk saklamak üçin bu wizany tassyklamak halkara jemgyýetçiliginde dürli pikir alyşdy.

BMG-nyň kabul ediji şertnamasy we ABŞ-nyň çäkli ygtyýarlylygy

BMG-nyň Nýu-Yorkorkda ýerleşýän ştab-kwartirasyny kabul edýän Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň daşary ýurt delegasiýalarynyň we döwlet ýolbaşçylarynyň halkara şertnamalaryna laýyklykda ýurda girmeginiň öňüni almak üçin kanuny ygtyýarlyklary çäklidir. Şeýle-de bolsa, Waşington administrasiýasy ozal işjeň çaknyşykda bolan ýa-da daşary syýasatda çuňňur krizisleri başdan geçiren käbir ýurtlaryň ýolbaşçylaryna wiza bermekden ýüz öwürmek bilen bu düzgüni gowşatdy. Pezeşkiana we oňa ýoldaş delegasiýa berlen bu tassyklama, Waşington häzirki şertlerde täze diplomatik krizisiň döremeginden gaça durýar diýip düşündirilýär.