Braziliýadan ABŞ-a wiza urmagy: Saýlawdan öňki diplomatiýa krizisi güýçlenýär

upcomingetip gelýän möhüm umumy saýlawlardan öň Braziliýa bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) arasynda garaşylmadyk diplomatik krizis ýüze çykdy. Braziliýa hökümeti ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň iki ýokary derejeli resmisiniň ýurda girmek baradaky haýyşyny ret edip, halkara gatnaşyklarynda seýrek karar berdi.

ABŞ diplomatlarynyň wiza arzalary üçin ret etmek karary

Braziliýanyň Döwlet gullugy Agensiýa Brasiliň paýlaşan maglumatlaryna görä, ABŞ-nyň Döwlet Departamentiniň Demokratiýa, Adam Hukuklary we Zähmet Býurosynyň Geňeşçisiniň orunbasary Riley Barnes we şol bölümde geňeşçiniň orunbasary bolup işleýän Samuel Samson wiza arzalary Braziliýa hökümeti tarapyndan tassyklanmady.

Braziliýanyň Daşary işler ministrligi ABŞ-ly diplomatlaryň saýlaw döwründe "söz azatlygy" meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin bu ýurda baryp görmek isleýändigini, ýöne bu saparyň sebäbini ýerlikli tapmady. Sourceerli çeşmeler hökümetiň bu sapary ýakyn wagtda geçiriljek duýgur saýlaw prosesini syýasylaşdyrmak mümkinçiliginiň bardygyny öňe sürdi.

Saýlaw howpsuzlygy we synçy jedelleri

Braziliýa halkara gözegçilik delegasiýalaryny kabul etmek we geçen saýlawlarda aç-açan iş alyp barmak däbi bolan ýurt hökmünde tanalýar. Şeýle-de bolsa, diplomatik çeşmeler Barnes bilen Samsonyň ýurda resmi saýlaw synçysy statusy bilen däl-de, başga we düşnüksiz gün tertibi bilen gelmek islemeýändigini öňe sürýärler. Bu ýagdaý Braziliýanyň özygtyýarly hukuklaryna we saýlawlaryň garaşsyzlygyna päsgel berip biljekdigi baradaky aladalary döretdi.

Elektron saýlaw ulgamy we syýasy dartgynlyk

Bu wiza krizisiniň wagty diýseň ajaýyp döwre gabat geldi. 4-nji oktýabrda geçiriljek möhüm saýlawlarda öňki prezident Jair Bolsonaronyň ogly senator Flawio Bolsonaro, häzirki prezident Luiz Inacio Lula da Silwanyň iň güýçli garşydaşy hasaplanýar.

Flawio Bolsonaronyň paýtagt Braziliýada takmynan 40 ýurduň ilçileri we wekilleri bilen duşuşan krizisiň birleşmesi tutaşdy. Bolsonaro bu ýygnakda Braziliýada ulanylýan elektron saýlaw ulgamynyň Wenesuelada ýerleşýän "Smartmatic" kompaniýasy tarapyndan üpjün edilendigini öňe sürdi, ýöne bu talap üçin anyk subutnama berip bilmedi. Okary saýlaw kazyýeti gyssagly beýanat berdi we bu aýyplamalary düýbünden ret etdi we sorag edilýän kompaniýanyň Braziliýa saýlawlarynda ulanylýan elektron saýlaw gutulary ýa-da programma üpjünçiligi bilen hiç hili baglanyşygynyň ýokdugyny mälim etdi. Wizanyň ret edilmeginiň bu çekişmelerden soň ýüze çykmagy, diplomatik lobbilerdäki kararyň syýasy duýgurlygyny görkezýär.