ABŞ-dan Indoneziýa taryhy gaýdyp geliş: Ogurlanan Papua medeni mirasy öz ýurduna gaýdyp geldi

ABŞ-a bikanun getirilen we Indoneziýanyň çuňňur geçmişini alamatlandyrýan bahasyna ýetip bolmajak medeni eserler, köp tagallalardan soň watanyna gaýtaryldy. Indoneziýanyň prezidentiniň resmi beýanyna görä, prezident Prabowo paýtagt Jakartada ABŞ-nyň Federal Derňew Býurosynyň (FBI) müdiri Kaş Patel bilen duşuşdy we taryhy eserleri hut özi aldy. Bu ekstradisiýa halkara kontrabanda ulgamlaryna garşy geçirilen üstünlikli işiň netijesinde hasaba alyndy.

Dani we Asmat taýpalarynyň täsin mirasy goralýar

Yza gaýdyp gelen eserleriň Indoneziýanyň Papua sebitinde ýaşaýan we baý medeniýeti bilen tanalýan etniki Dani we Asmat taýpalaryna degişlidigi mälim edildi. Peopleerli halkyň ynançlaryny, durmuş ýörelgelerini we çeperçilik ukyplaryny görkezýän bu taryhy zatlar, düýpli “gelip çykyş gözleginden” soň ýüze çykaryldy. Jakartanyň hökümetiniň we FBI işgärleriniň utgaşdyrylan işleri netijesinde kontrabandaçylaryň elinden halas edilen eserler sag-aman ýurda getirildi.

"Medeni özygtyýarlylygymyzy gaýtadan dikeldýäris"

Indoneziýanyň Medeniýet ministri Fadli Zon bu meselä möhüm baha bermek bilen, bu gaýdyp gelmegiň diňe bir taryhy eserleriň gowşurylyşy bolman, eýsem ýurduň medeni hukuklarynyň hem yzyna gaýtarylandygyny aýtdy. Eserleriň ogurlanan medeni mirasy dikeltmek meselesinde uly simwoliki ähmiýete eýedigini mälim eden Zon, "Bu yzyna getirilen eserler diýseň gymmatly. Bu üstünlikli iş, halkara arenasynda medeni özygtyýarlylygymyzy täzeden dikeltmek kararymyzyň iň anyk görkezijisidir" -diýdi. Yzyna gaýdyp gelen mirasyň Indoneziýanyň milli muzeýinde goraljakdygy we gysga wagtda myhmanlar üçin açyljakdygy habar berildi.

Halkara taryhy sungat eserleriniň bikanun getirilmegine uly zarba

ABŞ-nyň Jakartadaky ilçihanasynyň beren beýanynda ekstradisiýa operasiýasynyň ähmiýeti nygtaldy. Beýanatda bu ädimiň "gadymyýet ulgamlary arkaly satylan Günorta-Gündogar Aziýanyň medeni baýlyklaryny halas etmek we yzyna gaýtarmak synanyşygy" diýilýär. ABŞ-nyň resmileri Indoneziýanyň hökümeti bilen ýurda bikanun getirilen medeni baýlyklary ýüze çykarmak we olary degişli eýelerine gaýtaryp bermekde hyzmatdaşlygy dowam etdirjekdiklerini aýtdylar. Bu taryhy ädim beýleki medeni baýlyklaryň şuňa meňzeş ýagdaýlarda yzyna gaýtarylmagy üçin möhüm görelde bolup durýar.