ABŞ-nyň Awstraliýadaky harby gabawy: inurtdaky desgalaryň ýarysyndan gowragy Waşingtonyň gözegçiliginde
Nautilus institutynyň maglumatlaryna görä ABŞ-nyň harby we goranmak kompaniýalary Awstraliýanyň harby bazalarynyň ýarysyndan gowragyna göni girip bilerler.
Awstraliýada harby özygtyýarlylyk baradaky jedelleri güýçlendiren täze gözleg, ABŞ goşunynyň kontinentdäki harby derejesiniň derejesini açdy. ABŞ-nyň medaragly Güýçleri we Amerikanyň goranyş senagaty kompaniýalary, Nautilus instituty tarapyndan toplanan maglumatlara görä Awstraliýanyň topragyndaky harby desgalaryň ýarysyndan gowragyna gözegçilik edýär ýa-da göni elýeterlidir. Bu ýagdaý ýurduň milli özygtyýarlylygy we garaşsyz daşary syýasaty baradaky jedelleri güýçlendirdi.
110 harby desgada Amerikan goly
Gözlegleriň netijeleri, Waşingtonyň Kanberra garşy harby täsiriniň derejesini görkezýär. Maglumatlara görä, ABŞ harby güýçleri Awstraliýa materigindäki 17 desga gönüden-göni gözegçilik edýär. Mundan başga-da, Awstraliýa tarapyndan dolandyrylýan 75 harby desga we Amerikanyň goranmak kompaniýalaryna degişli 18 desga doly ygtyýarly. Jemi 110 harby desga ýetýän bu giriş ulgamy, Awstraliýadaky ähli goranyş infrastrukturasynyň 50 göteriminden gowragyny düzýär.
Gözlegleri ýazan professor Riçard Tanter bu ýagdaýy içeri girmek üçin ýönekeý bir synanyşyk däl-de, eýsem "hemme ýere ýaýramak we çözmek" strategiýasy hökmünde kesgitleýär. Tanter, ABŞ-nyň 10 ýyldan gowrak wagt bäri Hytaý bilen bolup biljek harby çaknyşykda Awstraliýany logistika we amaly bazasy hökmünde görkezmäge synanyşýandygyny görkezýär.Pine Gap we möhüm logistika goldaw setirleri
ABŞ goşunynyň 92 gorag desgasy diňe fiziki gaçybatalga bolmakdan başga-da örän möhüm wezipeleri ýerine ýetirip biler. Bu esaslar; Habar alyşmak, hemra maglumatlaryny gaýtadan işlemek, global aragatnaşyk torlaryna gözegçilik etmek, harby tälim, ok-däri saklamak we ýangyç üpjünçiligi ýaly möhüm ugurlarda ulanylýar. Hususan-da, Awstraliýanyň demirgazyk demirgazygynda ýerleşýän bilelikdäki aňtaw gullugy Pine Gap ABŞ-nyň global harby operasiýalarynda nyşana alynmagynda möhüm rol oýnaýar. Signal aňtaw gullugy, irki duýduryş roketa uçuryş ulgamlary we daşary ýurt hemra aragatnaşygyny saklamak ýaly möhüm işler bu merkezden dolandyrylýar.
Güýçleri ýerleşdirmek şertnamasynyň çäginde amala aşyrylýan bu hyzmatdaşlygyň Awstraliýanyň özygtyýarly hukuklaryna hormat goýmagyň şertini öz içine alýandygyna garamazdan, meýdançadaky ýagdaýyň bu nazaryýet şertine ters gelýändigi öňe sürülýär. Geljek ýyl Awstraliýanyň günbataryndaky Bag adasyndaky HMAS Stirling deňiz bazasynda 1200-e çenli ABŞ esgeri hyzmat etmegi meýilleşdirilýär. Kanberra administrasiýasy bu ýagdaýy hemişelik baza däl-de, “aýlawly harby güýç” hökmünde häsiýetlendirip, halky köşeşdirmäge synanyşýar. Öňki Goranmak ministri Kristofer Paýn AUKUS hyzmatdaşlygynyň diňe suwasty gämi üpjünçiligi bilen çäklenmän, eýsem Hindi ummanyndaky ABŞ suwasty gämileri üçin döredilen bu täze bazanyň Waşingtony ägirt uly strategiki artykmaçlyk bilen üpjün edýändigini aýtdy.
Awstraliýa jemgyýetçiliginde ynam krizisi we garaşsyzlyk islegi
Häzirki Goranmak ministri Riçard Marles ABŞ-nyň barha artmagynyň milli howpsuzlyk üçin zerurdygyny öňe sürse-de, ýagdaý halk köpçüliginiň öňünde başgaça görünýär. Lowy instituty tarapyndan geçirilen soňky pikir soralyşyklar Awstraliýa halkynyň ABŞ-a bolan ynamynyň çynlakaý peselendigini görkezýär. Gözleglere görä, ABŞ-nyň dünýä arenasynda jogapkär aktýor hökmünde çykyş etjekdigine ynanýanlaryň sany 31 göterimde galsa-da, ABŞ-nyň öňki prezidenti Donald Trumpyň global meseleler boýunça dogry karar berjekdigine ynanýanlaryň sany 21 göterime çenli azaldy.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!