ABŞ-nyň Döwlet sekretary Rubio ASEAN-a ummasyz maýa goýumlaryny we Eýrana duýduryş bermegi wada berdi

Filippinlerde geçirilen Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlarynyň birleşiginiň (ASEAN) Daşary işler ministrleriniň ýygnagyna gatnaşan ABŞ-nyň Döwlet sekretary Rubio Waşingtonyň sebitdäki strategiki borçnamalaryny gaýtalady. ABŞ-nyň ähli şertlerde ASEAN tarapyndan durjakdygyny belläp, sebitdäki ýurtlar bilen gatnaşyklaryň institusional hyzmatdaşlygyň esasynda güýçlenjekdigini aýtdy.

Günorta-Gündogar Aziýada 2,5 milliard dollarlyk ullakan maýa goýum we energiýa hyzmatdaşlygy

ABŞ-nyň sebitdäki täsirini artdyrmak baradaky kararyny görkezip, Günorta-Gündogar Aziýa boýunça 2,5 milliard dollarlyk strategiki maýa goýjakdygyny mälim etdi. Bu ägirt uly býudjetden başga-da, ASEAN-a agza ýurtlarda geçirilen magdanlary arassalamak işlerine goldaw bermek üçin takmynan 130 million dollar goşmaça çeşmäniň beriljekdigini habar berdi. Rubio, şeýle hem, energiýa howpsuzlygy meselesine giň ýer berýär; Suwuklandyrylan tebigy gaz (LNG) bazaryny ösdürmek, raýat ýadro energiýasy taslamalary we mineral üpjünçilik zynjyrlaryny üpjün etmek boýunça bilelikdäki tagallalaryň dowam etdiriljekdigini aýtdy.

Eastakyn Gündogarda we Eýranda diplomatiýa kesgitleýji habar

Daşary işler ministri Rubio öz çykyşynda global howpsuzlyk meseleleri we Eastakyn Gündogardaky möhüm wakalar barada durup geçip, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň diplomatik çözgütlere elmydama açykdygyny, ýöne Tähran administrasiýasynyň ak ýürekliligini subut etmelidigini öňe sürdi. Eýranyň gepleşikler döwründe beren borçnamalaryny bozandygyny öňe süren Rubio, Tähranyň göni we gytaklaýyn kanallar arkaly ABŞ bilen aragatnaşyk gurmagy haýyş edendigini tassyklady. Rubio aç-açan duýduryş berdi: "Eger çynlakaý bolsa, bizem çynlakaý. Theyöne, ak ýürekli bolmasa, öz bähbitlerimizi we ýaranlarymyzyň howpsuzlygyny goramak üçin zerur çäreleri görmekden çekinmeris". Rubio, şeýle hem, Eýranyň Hormuz bogazynda gämi gatnawyna gözegçilik etmek we geçiş töleglerini talap etmek synanyşyklaryna ünsi çekdi we bu talaplaryň halkara hukugynda kanuny esaslarynyň ýokdugyny aýtdy.

Yslamabat ylalaşygyndan soň dartgynlylygy ýokarlandyrmak

ABŞ we Ysraýylyň Eýrana garşy alyp barýan harby hereketleri bilen ýüze çykan dartgynlygy aradan aýyrmak üçin iki ýurt 14-nji iýunda Pakistanyň paýtagtynda Yslamabat Memorandumyna gol çekdi. Taraplara soňky parahatçylyk şertnamasyny baglaşmak üçin 60 günlük gepleşik möhletini beren bu şertnama garamazdan, ýagdaýlar asuda bolmady. ABŞ-nyň goşuny 8-nji iýulda Eýranyň pozisiýalaryna garşy täze howa zarba uranda, ýaraşyk prosesi bozuldy. Eýran bu ädimine goňşy ýurtlarda ýerleşýän ABŞ harby bazalaryny nyşana aldy we sebitdäki harby hereketini iň ýokary derejä çykardy.