ABŞ-nyň Türk bankynda şok sanksiýa karary: Altyn global bankyň aýyplamalaryna berk jogap

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Gazna ministrligi Eýrana garşy ykdysady sanksiýalar strategiýasynda täze ädim ätdi we sanksiýalar sanawyna Altyn Global Maýa goýum Banky we Türkiýede işleýän golçur kärhanalaryny goşdy. Dünýä maliýe bazarlarynda uly täsir galdyran bu karardan dessine bank ýolbaşçylary ýazmaça goranyş çap etdi we öňe sürlen aýyplamalary düýbünden ret etdi we hukuklaryny goramak üçin halkara derejesinde kazyýet işine başlajakdyklaryny habar berdi.

ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň Eýranda aýyplama we sanksiýalar karary

ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň çäginde işleýän Daşary ýurt emläklerine gözegçilik gullugy (OFAC) 2026-njy ýylyň 4-nji sentýabrynda beren resmi beýanynda Altyn Global Bankyň Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy Korpusy-Kuds Güýçleriniň (IRGC-QF) adyndan onlarça million dollarlyk maliýe amallaryna ýol açandygyny aýtdy. Ykdysady çykarmak operasiýasynyň çäginde kabul edilen bu kararyň jikme-jikliklerini paýlaşyp, Waşington administrasiýasy bankyň dünýä maliýe ulgamynda Eýran re regimeimine degişli serişdeleriň dolanyşygyny ýeňilleşdirýän habarçy bank hyzmatlaryny hödürleýändigini öňe sürdi.

OFAC tarapyndan neşir edilen hasabatda Stambulda ýerleşýän maliýe guramasynyň Eýranyň ýolbaşçy ulgamynyň gözegçiligi astyndaky nebit satuw girdejileriniň Hytaýdan Türkiýa geçmeginde rol oýnandygy öňe sürüldi. Bu serişdeleriň soňra nagt we altyna öwrülip, ulgama girizilendigi öňe sürüldi. Sanksiýa kararyna laýyklykda bankyň golçur kärhanalary “Golden Global Warlyk Kiralama A.Ş.” we “Golden Global Portföy Yönetimi A.Ş.” hem gara sanawa girizildi. Bu karar bilen ABŞ-nyň çägindäki agzalan edaralaryň ähli emläkleriniň doňduryljakdygy we bu guramalar bilen söwda gatnaşyklaryny ýola goýýan üçünji ýurt maliýe guramalarynyň hem ikinji sanksiýalara sezewar edilip bilinjekdigi duýduryş berildi.

inkär etmek Jet Speed-de Altyn Global Bankdan geldi

Sanksiýa karary halkara jemgyýetçiligine yglan edilenden soň, resmi inkär etmek we ýagdaýa baha bermek Altyn Global Bankyň ýolbaşçylaryndan çalt geldi. Bank düzgünleşdiriş we gözegçilik gullugyndan (BRSA) alnan kanuny rugsatlaryň çäginde 2020-nji ýylyň 1-nji iýunynda Türkiýede öz işlerine başlandyklaryny ýatladyp, bank ýolbaşçylary aşakdaky beýannamalary ulandylar:

"Döredileli bäri ýerli we halkara bank düzgünlerinde, gümrük we berjaý edilmekde ähli zerur duýgurlygy ýerine ýetirdi we hiç hili kynçylyksyz içerki we daşarky barlaglardan geçdi."

Beýanatda ABŞ-nyň kararyndaky aýyplamalaryň haýsydyr bir anyk bank amallaryna esaslanmandygy nygtaldy. Bank işgärleri, iş arassaçylygyna ünsi çekip, "OFAC-yň degişli kararynda agzalan we amallarymyzy ara alyp maslahatlaşýan adamlar we edaralar biziň bankymyzyň müşderileri däl. Bu adamlar we edaralar bilen göni ýa-da gytaklaýyn iş ýa-da amallarymyz ýok" -diýdi.

"Hakykatdan uzakdaky karara garşy kanuny göreş başlar"

ABŞ-nyň birtaraplaýyn sanksiýa kararyna garşy ähli garşylyklaýyn amallaryň milli we halkara kanunlaryndan öň iň agressiw we täsirli görnüşde amala aşyryljakdygyny belläp, Altyn Global Bank, ahyryna çenli öz hukuklaryny gorajakdygyny mälim etdi. Bank tarapyndan halka hödürlenen jarnamada aşakdaky kesgitli habarlar peýda boldy:

"Bu mesele boýunça ýerli we halkara kanunçylygyň çäginde ähli garşylygymyzy we kanuny ýüz tutma hukuklarymyzy iň täsirli usulda ulanyp, real bolmadyk talaplara we kararlara garşy gysga wagtda çäre görüler. Şeýle-de bolsa, bankymyzyň maliýe güýji we ähli gyzyklanýan taraplar öňündäki borçlaryny ýerine ýetirmek islegi bar."

Bu ösüş Türkiye bilen ABŞ-nyň arasyndaky maliýe gözegçiligine we sanksiýa dartgynlygyna täze bir bölüm goşsa-da, bankyň görjek kanuny ädimleriniň netijelerini maliýe pudagy yzarlaýar.