Adalat ministri Gürlek: FETO-a garşy söweşde Belgiýadan anyk ädimlere garaşýarys

Adalat ministri Akin Gürlek, Daşary işler ministri Hakan Fidan we Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi bilen bilelikde Belgiýanyň paýtagty Brýusselde geçirilen Türkiýe-Belgiýanyň Daşary işler, Adalat we Içeri işler ministrleriniň dördünji duşuşygyna gatnaşdy. Duşuşykda çykyş eden ministr Gürlek, 10 ýyldan gowrak wagtdan soň täzeden gurlan üç taraplaýyn mehanizmiň ýurtlaryň arasyndaky gepleşikleri güýçlendirjekdigine ynanýandygyny we adalat pudagynda anyk netijeleri berýän hyzmatdaşlyga islegini mälim etdi.

FETO gurluşyna garşy haýsy çärelere garaşylýar?

Ministr Akyn Gürlek FETO-nyň 2016-njy ýylyň 15-nji iýulynda Türkiýäniň konstitusiýa buýrugyny nyşana alandygyny ýatlatdy we guramanyň işini raýat görnüşli gurluşlar we bilim edaralary arkaly dowam etdirýändigini aýtdy. Belgiýanyň häkimiýetleriniň bu gurluşlary ýakyndan gözden geçirmelidigine ünsi çeken Gürlek: "Bu gurluşlaryň kanuny ýagdaýynyň, guramaçylyk işlerini dowam etdirmegine ýa-da maliýeleşdirmegine mümkinçilik berýän esaslara öwrülmegine ýol berilmeli däldir" -diýdi. Gürlek, esasy umytlarynyň guramanyň agzalarynyň Türkiýä ekstradisiýa edilmegi we hukuk kömegi baradaky haýyşlary netijeli kanagatlandyrmakdygyny aýtdy.

Kazyýet hyzmatdaşlygynyň maksatlary näme?

Terrorçylyga we transmilli guramaçylykly jenaýatlara garşy göreşde kazyýet hyzmatdaşlygynyň möhüm ähmiýete eýedigini mälim eden ministr Gürlek, Belgiýanyň Adalat ministri Annelies Verlinden bilen ikitaraplaýyn duşuşygynda ekstradisiýa prosesleriniň tizlenmegini ara alyp maslahatlaşdy. Derňewler we kazyýet işi üçin öz wagtynda zerur maglumatlary we subutnamalary bermegiň hyzmatdaşlygyň iň möhüm elementidigini aýdan Gürlek, Izmirde geçirilen operasiýany we Belgiýada ýerleşýän jenaýatçylykly guramany nyşana almagy üstünlikli bilelikdäki işiň mysaly hökmünde görkezdi. Ministr Gürlek aragatnaşyklaryň dowamlylygyny üpjün etmek üçin Belgiýaly kärdeşini Türkiýä çagyrdy.

Adalat ministri Akin Gürlek Brýusselde geçirilen Türkiýe-Belgiýanyň Daşary işler, Adalat we Içeri işler ministrleriniň dördünji duşuşygynyň çäginde FETO-a garşy göreş we transmilli jenaýatlar barada hyzmatdaşlyk habarlaryny berdi. Ministr Gürlek Belgiýanyň häkimiýetleriniň FETO bilen baglanyşykly guramalary gözden geçirmegine, guramanyň agzalaryny ekstradisiýa etmegine we kanuny kömek haýyşlaryny tizleşdirmegine garaşýandyklaryny aýtdy we jenaýat guramalaryna garşy bilelikdäki göreşiň ähmiýetine ünsi çekdi.

Türkiýe bilen Belgiýanyň arasyndaky kazyýet hyzmatdaşlygy ekstradisiýa we özara hukuk kömegi şertnamalarynyň çäginde amala aşyrylýar. Halkara hukugynyň kadalaryna we ikitaraplaýyn şertnamalara laýyklykda serhetara jenaýatlar, esasanam terrorçylyk jenaýatlary baradaky haýyşlar degişli ministrlikleriň utgaşdyrylmagy we göni gepleşik mehanizmleri arkaly ýerine ýetirilýär. Geçiriş prosesi we ekstradisiýa haýyşlarynyň ýagdaýy bilen baglanyşykly häzirki wakalar Daşary gatnaşyklar baş müdirligi we Adalat ministrliginiň Europeanewropa Bileleşigi tarapyndan amala aşyrylýan diplomatik we hukuk kanallary arkaly gözegçilik edilýär.

Netije

Türkiýe FETO-a garşy göreşmek karary daşary syýasat we halkara platformalarynda howpsuzlyk meselesi hökmünde öz ornuny saklaýar. Ministr Gürlekiň aýdanlary, daşary ýurtdaky terrorçy guramalaryň raýat hukukly gurluşlarynyň "kanuny status" bahanasy bilen kabul edilýän ýurtlaryň hukuk ulgamlary tarapyndan goralmagynyň Türkiýa üçin howp salýandygyny açyk görkezýär.

Bu ýagdaý, Türkiýeniň ekstradisiýa haýyşlaryna diňe bir kazyýet işi däl, eýsem soýuzdaş ýurtlar bilen howpsuzlyk hyzmatdaşlygynyň litmus synagy hökmünde hem seredilýändigini görkezýär. Takyk subutnamalary paýlaşmak we amaly hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmak iki ýurduň arasyndaky ynam gurşawyny çuňlaşdyrmakda aýgytly faktor bolar.

Mümkin täsirler

Brýusseldäki bu aragatnaşyklardan soň Türkiýe bilen Belgiýanyň arasyndaky hukuk kömegi prosesinde has çalt faýl yzarlamagyna garaşyp bolar. Ekstradisiýa haýyşlary, esasanam terrorçylyk jenaýatlary we guramaçylykly jenaýat toparlary üçin ministrlikleriň arasyndaky göni gepleşik mehanizmi arkaly has netijeli çözülip bilner.

Mundan başga-da, Belgiýanyň häkimiýetleriniň FETO bilen baglanyşykly birleşiklere we guramalara gözegçiligini güýçlendirmegi Europeewropadaky bu gurluşlaryň maliýeleşdiriş we iş ugurlarynyň daralmagyna sebäp bolup biler. Iki ýurduň arasyndaky bu diplomatik we hukuk çemeleşmesi beýleki transmilli jenaýatlar bilen göreşýän beýleki Europeanewropa ýurtlary üçin görelde bolup biler.