Adana şäherindäki “Alpargün” kwartirasynyň binasynyň potratçysy türme tussaglygyna höküm edildi.

Adanadaky ýer titremesinde ýykylan Alpargün kwartirasynyň binasynyň potratçysy Hasan Alpargün kazyýet işiniň ahyrynda "bilgeşleýin biperwaýlyk sebäpli birnäçe adamyň ölümine we şikeslenmegine sebäp bolmakda" aýyplanyp, 22 ýyl 6 aý türme tussaglygyna höküm edildi. Bu iş Adana Sebit Appellaýsiýa sudy tarapyndan derňelip, karar berildi we aýyplanýanyň tussag edilmegi dowam etdirildi.

Wakanyň kanuny prosesi

12-nji Agyr Jenaýat Sudy tarapyndan sud edilýän Alpargüne berlen jeza Adana Sebit Apellaýasiýa Sudunyň 18-nji Jenaýat Kollegiýasynda gaýtadan seljerildi. Ilki başda "birnäçe adamyň ölümine we şikeslenmegine sebäp bolmak mümkin bolan niýet bilen" günäli tapylan Alpargüniň jezasy apellaýasiýa sudy tarapyndan "bilgeşleýin biperwaýlyk" bilen üýtgedildi. Bu karar ep-esli hukuk tapawudy görkezýär.

Ýykylyşyň tehniki gözden geçirilişi

Ekspert hasabatlarynda “Alpargün” kwartirasynyň jaýynyň ýykylmagynyň ýer bilen baglanyşykly kynçylyklardan däl-de, eýsem gurluşyk dizaýnynyň we gurluşyk gözegçiliginiň ýeterlik däldigi aýdylýar. Hasabatlarda potratçy “Alpargün” kompaniýasynyň gurluşyk prosesinde goýberen kemçilikleri nygtaldy. Bu kemçilikleriň jaýyň ýykylmagyna sebäp bolandygy we netijeleriniň öňünden görülip bilinjekdigi barada netije çykaryldy.

Aýyplanýanyň özüni alyp barşy we gowy özüni alyp barşynyň azaldylmagy

Podratçy Alpargün jenaýaty edenden soň hiç hili ökünme bildirmedi we sud diňlenişiginiň dowamynda oňyn hereket görkezmedi. Şonuň üçin sud jezany "gowy özüni alyp barşy" üçin azaldmady. Aýyplanýanyň jenaýatdan soňky hereketiniň jeza bermek prosesine täsir edendigi bellenildi.

Alpargüniň daşary ýurda gaçmagy

Ýer titremesinden soň, derňewde şübheliniň tussag edilmegi barada order çykaryldy. Alpargüniň 2023-nji ýylyň 6-njy fewralynda Demirgazyk Kipr Türk Respublikasyna gaçyp gidendigi anyklandy. Nikosiýa polisiýa bölümine boýun bolan Alpargün 2023-nji ýylyň 13-nji fewralynda Adanaga getirildi we tussag edildi.

Maliýe ýagdaýy we täze aýyplamalar

Aýyplamalara görä, Alpargün Türkiýeden Demirgazyk Kipr Türk Respublikasyna köp mukdarda pul geçirmäge synanyşypdyr we ol ýerden gozgalmaýan emläk satyn almaga synanyşypdyr. Mundan başga-da, ol sud prosesinde kazyýete kemsidiji sözler aýdandygy üçin "döwlet işgärini kemsitmekde" aýyplanyp, jerime salyndy.

Geçmiş sud işleri we hökümiň üýtgedilmegi

2024-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda Adana şäheriniň 12-nji agyr jenaýat kazyýeti Alpargüni "mümkin bolan maksat bilen birnäçe adamyň ölümine we şikeslenmegine sebäp bolmak" jenaýaty üçin agyr ömürlik türme tussaglygyna we 865 ýyl türme tussaglygyna höküm etdi. Şeýle-de bolsa, Adana Sebit Apellaýsiýa kazyýeti bu karary bikanun hasaplap, işi gaýtadan seretmek üçin yzyna iberdi.

Apellýasiýa sudunyň gutarnykly karary

Adana Sebit Apellaýsiýa Sudunyň 18-nji Jenaýat Kollegiýasynyň 20-nji aprelde geçiren diňlenişiginde aýyplanýan "bilgeşleýin biperwaýlyk sebäpli birnäçe adamyň ölümine we şikeslenmegine sebäp bolmak" jenaýaty üçin 22 ýyl 6 aý türme tussaglygyna höküm edildi. Bu karar aýyplanýanyň jenaýatynyň häsiýeti baradaky hukuk çekişmesini bes etdi.

Onuň jemgyýete täsiri

“Alpargün” kwartirasynyň ýykylmagy Adana şäherinde we tutuş Türkiýede uly tolgunma döretdi. Bu waka binanyň howpsuzlygyndaky kemçilikleri we ýeterlik däl barlaglary görkezdi. Bu karar şuňa meňzeş jogapkärçilik boýunça sud işleri üçin mysal bolup biler.

Geljekde mümkin bolan ösüşler

Adana Sebit Apellýasiýa Sudunyň kararyndan soň, Alpargunyň höküminiň ýokary derejeli sudlar tarapyndan gaýtadan gözden geçirilip-görülmejekdigi belli däl. Mundan başga-da, bu iş Türkiýede gurluşyk howpsuzlygy we barlag ulgamlaryny gaýtadan gözden geçirmegiň zerurdygyny ýene bir gezek görkezdi.

Netijede, Adanadaky betbagtçylyk gurluşyk pudagyndaky biperwaýlygyň we ýetersizligiň nähili agyr netijelerine getirip biljekdigini ýüze çykardy. Binanyň howpsuzlygy düzgünlerine has berk gözegçilik etmek şeýle wakalaryň gaýtalanmagynyň öňüni almak üçin örän möhümdir.