AFAD-nyň prezidenti Pehliwan yglan etdi: Türkiýäniň gözleg we halas ediş goşuny 175 müň adama ýetdi

1999-njy ýylyň 17-nji awgustynda Marmara ýer titremesi, betbagtçylyklar we adatdan daşary ýagdaýlary dolandyrmak (AFAD) guramasynyň 27 ýyllygy mynasybetli möhüm beýanatlar bermek bilen, Türkiýanyň betbagtçylyklara garşy göreşde ägirt uly öňegidişlikleri ýüze çykaryldy. Anadolu gullugynyň habarçysy bilen söhbetdeşlikde Pehliwan geçmişde ýüzlerçe adamda beýan edilen gözleg we halas ediş işgärleriniň sanynyň şu gün 175 müň adamdan ybarat ägirt uly güýje ýetendigini aýtdy.

1999 Marmara ýer titremesi we basgançakly gurluş üýtgemegi

17-nji awgustda Marmara sebitiniň köp welaýatynda agyr weýrançylyk, 18 müňden gowrak raýatyň ölmegine we 50 müňe golaý adamyň ýaralanmagyna sebäp bolan ýer titremesi Türkiýe üçin öwrülişik boldy. AFAD-yň prezidenti Pehliwan bu agyr agyrydan soň betbagtçylyklar bilen baglanyşykly dolandyryşda düýpgöter üýtgeşmäniň edilendigini we institusional mümkinçilikleriň düýbünden üýtgedilendigini aýtdy. Bu kontekstdäki ilkinji möhüm ädimleriň biri hökmünde 2007-nji ýylda Gurluşyk ýer titremesi düzgüni täzelendi we binanyň howpsuzlygynda täze standartlar girizildi.

Paýlanan gurluşdan bir üçegiň aşagyndaky güýçli AFAD modeline geçmek

Geçmişde institusional bölünişiklere salgylanyp, 1999-njy ýylda häzirki manyda AFAD-yň ýokdugyny ýatlatdy. Şol döwürde Raýat Goranmak Baş müdirliginiň Içeri işler ministrliginiň çäginde işleýändigini we Tebigy betbagtçylyklar Baş müdirliginiň Jemgyýetçilik Işleri we Oturylyşyk ministrliginiň çäginde işleýändigini aýtdy. Tebigy betbagtçylyklar we adatdan daşary ýagdaýlar boýunça baş müdirligiň 2000-nji ýyllardan soň premýer-ministriň howandarlygynda döredilendigini mälim eden Pehliwan, hakyky özgerişligiň 2009-njy ýylda bolup geçendigini belläp, AFAD-yň şol wagtky premýer-ministr, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň öňdebaryjy ýolbaşçylygy astynda bu edaralaryň hemmesini bir üçegiň aşagynda birleşdirip döredilendigini aýtdy. Bu birleşmegiň netijesinde diňe bir "krizis dolandyryşy" däl, eýsem betbagtçylyklarda "töwekgelçilige gönükdirilen häzirki zaman dolandyryş çemeleşmesi" hem kabul edildi.

Tehnologiki güýç we sanly betbagtçylyklary dolandyrmak

Türkiye betbagtçylyklar bilen göreşde içerki we milli tehnologiýalary iň ýokary derejede ulanyp başlandygyny belläp, raýatlara hödürlenýän sanly çözgütleri düşündirdi. Içeri işler ministrligi tarapyndan işlenip düzülen HAYAT 112 gyssagly programmasynda AFAD üçin ýörite bölümiň bardygyny mälim eden Pehliwan, raýatlaryň bu platforma arkaly ýygnak meýdançalaryna, hasabat mehanizmlerine we möhüm bilim mazmunyna aňsatlyk bilen girip biljekdigini aýtdy. Şeýle hem, AFAD quer titremesi ykjam programmasy arkaly ulanyjylaryň howp kartalaryny gözden geçirip we iň ýakyn howpsuz ýygnalýan ýerleri derrew görüp biljekdigini mälim etdi. Geljekki 5 ýylyň dowamynda betbagtçylyklarda ulanylýan ähli enjamlary, enjamlary, programma üpjünçiligini we sanly infrastrukturany doly lokallaşdyrmak ugrundaky tagallalaryň dowam etdiriljekdigini sözüniň üstüne goşdy.

Bilim mobilizasiýasy bilen ýylda 6 million raýata ýetmegi maksat edinýäris

Tebigy betbagtçylyk barada habarlylygy jemgyýetiň ähli gatlaklaryna ýaýratmak maksady bilen bilim işlerini haýal etmän dowam etdirýändiklerini mälim eden Pehliwan, Milli Bilim ministrligi bilen bilelikde amala aşyrylan "Betbagtçylyklardan habardar tälimçi" taslamasynyň çäginde 20 müň mugallymyň gazanylandygyny habar berdi. Educationokary bilim geňeşi (YÖK) bilen gol çekilen teswirnamanyň çäginde Türkiýäniň 208 uniwersitetinde amaly okuwlar, maşklar we betbagtçylyga gönükdirilen taslamalar amala aşyrylýar. AFAD-nyň prezidenti Pehliwan her ýyl mekdeplerden başlap etraplara, obalardan iş ýerlerine çenli giňişleýin gözlegler bilen her ýyl 5-6 million raýat bilen göni aragatnaşyk saklamagy maksat edinýändiklerini aýtdy.