Afinyda "Deňiz milli seýilgähi" duýduryşy: Türkiýanyň Egeý we Ortaýer deňzi hereketi Gresiýanyň metbugatynda giň seslenme döretdi

Türkiýanyň deňiz ýurisdiksiýalarynda özygtyýarly hukuklaryny güýçlendirýän strategiki ädimleri goňşy Gresiýada giň gerimli işe sebäp boldy. Resmi gazetde çap edilenden soň güýje giren bu karar bilen Muğlanyň Fethiýe we Antalýanyň Kaş etrabynyň kenarlaryny kesgitlän sebitler we Demirgazyk Egeýiň belli bir sebiti "Deňiz milli seýilgähi" diýlip yglan edildi. Ankaranyň bu ädimi, Afinyda we Gresiýanyň habar beriş serişdelerinde duýduryş jaňlarynyň ýaňlanmagyna sebäp boldy.

Gresiýanyň Daşary işler ministrligi bu karardan dessine beren beýanynda Türkiýanyň bu ädiminiň halkara kanunlaryna laýyklykda güýjüniň ýokdugyny öňe sürdi. Afiny administrasiýasy yglan edilen seýilgähleriň serhediniň Türkiýäniň territorial suwlaryndan ýokarydygyny we olaryň talap edýän ýerlerine päsgel berendigini öňe sürdi.

Gresiýanyň metbugatyna şok täsiri: "Gresiýa kyn ýagdaýda"

Ankaranyň bu strategiki ädimi, grek metbugatynda giňişleýin analiz edildi. Afinyda ýerleşýän Ykdysadyýet we syýasat portaly "Bank News" bu wakany okyjylara "Türkiýanyň göçümi geň galdyrdy: Gresiýa kyn ýagdaýa düşdi" sözbaşy bilen okyjylara ýetirdi. Habarda Türkiýäniň kararynyň Afiny hökümeti üçin düýbünden garaşylmadyk bir ösüşdigi we bu ýagdaýyň Egeý we Gündogar Ortaýer deňzindäki deňagramlylygy sarsdyryp, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklarda täze dartgynlylyk döredip biljekdigi nygtaldy.

Afiny seljerýär: Türkiýäniň üç esasy maksady

Gresiýanyň abraýly neşirlerinden biri bolan liberal gazet "Türk seýilgähleri: Ankara Egeý we Gündogar Ortaýer deňzinde näme edýär?" ady bilen giňişleýin derňewi öz içine aldy. Gazet Türkiýäniň bu karar bilen üç strategiki maksada ýetmegi maksat edinýändigini öňe sürdi:

Ilki bilen, Ankaranyň deňiz ýurisdiksiýalary baradaky tezislerini diňe teoriýada we kartada goýmaýandygy, olary hakyky administratiw tejribe bilen meýdançada görkezmegi maksat edinýändigi aýdylýar.

Ikinjiden, yglan edilen deňiz seýilgählerinde daşky gurşawa gözegçilik, ylmy gözlegler, balykçylyk işlerine gözegçilik we administratiw gözegçilik mehanizmlerini döretmek meýilleşdirilýär. Derňewde, özygtyýarlylyk çäginde şeýle işler üçin Türkiýäniň haýsydyr bir daşarky guramanyň tassyklamagyna mätäç däldigi ünsi çekdi.

Üçünji we ahyrky maksat, Ankaranyň geljekde boljak ikitaraplaýyn ýa-da halkara gepleşiklerinde has güýçli başlangyç nokady bilen stoluň başynda oturmak islemegi.

"Gök watan" serhetleri barada "Ot ýakmak" karary

Afinynyň meşhur gazetlerinden biri bolan Wima "Türkiye ot ýakdy" sözbaşy bilen ösüşi gönüden-göni beýan etdi. Resmi gazetde karar bilen hasaba alnan Demirgazyk Egeý we Gündogar Ortaýer deňzindäki iki täze deňiz milli seýilgähiniň, Türkiýanyň aýgytly durmuşa geçiren "Gök watan" doktrinasynyň anyk beýanydygy öňe sürüldi. Şeýle hem gazet Ankaranyň bu ädiminiň, Gresiýanyň ozal birtaraplaýyn yglan eden "Deňiz giňişligini meýilleşdirmek" başlangyjy üçin göni ar alyşdygyny öňe sürdi.

Gresiýanyň ýol kartasy we "Gyzyl çyzyk" çekişmeleri

Gresiýada ýerleşýän harby-syýasy derňew sahypasy Militaire Afinynyň bu ýagdaýa nähili jogap bermelidigini sorady. Neşir "Türkiýanyň bu hereketiniň öňünde Gresiýa näme edip biler?" diýen soragy öwrenip, Daşary işler ministrliginiň diňe diplomatik beýannamalarynyň ýeterlik däldigini öňe sürdi. Habarda Afinynyň wagt ýitirmezden Ankara bilen göni aragatnaşyk gurmalydygy, tezislerini aç-açan bermelidigi we "birtaraplaýyn serhet kesgitlemek synanyşyklaryna garşy gyzyl çyzyklary" stoluň üstünde goýmalydygy aýdylýar.

Ahyrynda, "Dimokratiki" gazeti ösüşi gaty ýiti äheňde alyp bardy we "Türkiýe Gresiýany deňiz seýilgähleri bilen basýar" sözbaşysyny ulandy. Gazet deňiz milli seýilgähi baradaky kararyň Türkiýede täze "Mawy watan" düzgünleriniň ara alnyp maslahatlaşylýan möhüm döwre gabat gelmeginiň tötänlik däldigini öňe sürdi. Bu habar, Egeýdäki bu täze dartgynlylygyň öňünde grek diplomatiýasyny halkara arenasynda has agressiw ädimler ätmäge çagyrdy.