Alan Greenspan: Kapitalizmi emele getiren federasiýa başlygy

ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) iň täsirli liderlerinden biri Alan Greenspan 100 ýaşynda aradan çykdy. Pul syýasaty we erkin bazar çemeleşmesi bilen tanalýan Greenspan maliýe dünýäsini emele getirýän şahsyýetleriň biri hökmünde ýatda saklanýar. {{IMG_0} p

Greenspanyň ömri we karýerasy

Federal federasiýanyň öňki başlygy Alan Greenspan 1926-njy ýylyň 6-njy martynda Nýu-Yorkork -da dünýä indi. Kakasy birbraçy bolan Greenspan ýaş wagtynda matematika zehinini görkezdi. Juilliard mekdebinde aýdym-saz öwrenenden soň, ykdysadyýet ugruna geçdi we Nýu-Yorkork uniwersitetinde bakalawr, magistr we doktorlyk derejelerini aldy.

1950-nji ýyllarda Kolumbiýa uniwersitetinde ykdysadyýet öwrenýän mahaly Greenspan Artur Börnsiň okuwçysy boldy we Aýn Rand bilen erkin bazar kapitalizmi bilen gyzyklandy. Karýerasyna Milli Önümçilik Maslahat Geňeşinde başlady we soňra özüniň konsalting firmasyny dolandyrdy. Onuň ýolbaşçylygynda Federal ätiýaçlyk ulgamy ykdysady ösüşi goldaýan we halkyň ynamyny güýçlendirýän uzak möhletleýin baha durnuklylygyny gazandy.

Greenspan 1987-nji ýyldaky "Gara duşenbe" krizisinde bazarlary suwuk saklamak üçin çalt hereket etmek bilen ykdysadyýeti çökgünlikden gorady. Bu amal "Greenspan goýdy" diýlip atlandyryldy. Maglumat tehnologiýalarynyň 1990-njy ýyllaryň ortalarynda inflýasiýa sebäp bolmazdan ykdysadyýeti ösdürip biljekdigi baradaky çaklamasy pul syýasatynda zehinini güýçlendirdi.

Bazarlara ýolbaşçylyk edýän at

1990-njy ýyllarda Aziýa we Russiýadaky krizisleri köşeşdirenden soň, Greenspan "Time" magazineurnalynyň "Dünýäni halas etmek komiteti" atly toparyň agzalarynyň birine öwrüldi. Ol "nokat-com" köpüginiň ýarylmagy we 11-nji sentýabr hüjümleri ýaly krizisleri dolandyrmak bilen tanalýardy.

2006-njy ýylda Fed başlygy wezipesinden aýrylan Greenspan, pensiýa çykandan soň Waşingtonda ýerleşýän bir maslahat firmasyny döretdi we ýatlamalaryny "Tüweleý döwri" atly kitabyna ýazdy.

Tankytlar we global maliýe krizisi. Şeýle-de bolsa, bu ynam 2007-2009-njy ýyllardaky global maliýe krizisinde sorag edildi. Tankytçylar ony ýaşaýyş jaý bazaryndaky köpügi görmedik we maliýe pudagynda gowşak düzgünleri goldaýanlykda aýyplaýarlar. Krizisiň derejesine nädogry baha berendigini 2008-nji ýylda Kongrese kabul eden Greenspan muňa garamazdan, analitiki tertip-düzgüni we ykdysady öňdengörüjiligi bilen häzirki zaman kapitalizmi emele getiren lider hökmünde taryhda öz ornuny aldy. {{IMG_1}}

Hemme zada garamazdan, Greenspanyň Federal ätiýaçlykdaky täsiri we dolandyryşy geljekki merkezi bankçylar üçin sapak bolup galýar. Onuň döwri ykdysadyýet pudagynda ýatdan çykmajak yz galdyrdy we ara alnyp maslahatlaşylar.