Aragatnaşyk müdiri Duran: Howa üçin syýasy erk zerur

Prezidentiň aragatnaşyk müdiri Burhanettin Duran, Antalýada geçirilen COP31-iň çäginde "Energetika, oba hojalygy we howa syýasatlaryna bitewi çemeleşme: halkara hyzmatdaşlygy arkaly durnuklylygy ýokarlandyrmak" atly panelde çykyş etdi. Energetika, oba hojalygy we howanyň üýtgemeginiň arasyndaky baglanyşyga ünsi çeken Duran, global meseleleri çözmek üçin bitewi syýasatlaryň we anyk syýasy erkiň zerurdygyny aýtdy.

Energiýa çykdajylary azyk önümleriniň bahasyna nähili täsir edýär?

Dünýä ilatynyň 8 milliarddan geçendigini we asyryň ikinji ýarymynda 10 milliarddan geçmegine garaşylýandygyny ýatladýan Burhanettin Duran azyk önümçiliginiň her bir döwründe energiýa üpjünçiliginiň möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy. Duran: "Energiýa gymmatlanda iýmit hem gymmatlaýar" -diýdi we durnuksyz sarp ediş modelleriniň ýerine suwy we topragy goraýan täze önümçilik çemeleşmesiniň kabul edilmelidigini aýtdy.

Näme üçin howa diplomatiýasy global adalat meselesi?

Howanyň üýtgemeginiň daşary syýasatyň aýrylmaz bölegine öwrülendigini aýdyp, Aragatnaşyk müdiri Duran ösýän ýurtlaryň maliýe we tehnologiýa elýeterliliginiň ähmiýetine ünsi çekdi. Duran, Ysraýylyň Gazadaky hüjümleriniň diňe bir gumanitar betbagtçylyk bolman, eýsem infrastrukturanyň we tebigy baýlyklaryň weýran bolmagy bilen daşky gurşawa agyr täsir edýändigini we bu ýagdaýa üns berilmejekdigini aýtdy.

Antalýada geçirilen panelde Türkiýe 2053 arassa zyňyndy nyşany we Pari Paris şertnamasyna uýgunlaşma prosesi ýatladyldy, Aragatnaşyk müdirliginiň dezinformasiýa garşy göreşmek we howanyň meseleleri boýunça takyk maglumatlara elýeterliligi goramak ugrundaky tagallalary gowşuryldy. Geňeş global klimat hereketleriniň üstünliginiň, berlen wadalara däl-de, bu wadalary ýerine ýetirmek üçin kesgitlenen syýasy erkine baglydygyny habar berdi.

Prezidentiň Aragatnaşyk we Öňe sürmek müdirligi bilen hyzmatdaşlykda geçirilen bu amal, Türkiýanyň howanyň üýtgemegine garşy göreşde halkara hyzmatdaşlygy baradaky garaýşyny görkezýär. Howanyň kanuny we uzak möhletleýin ösüş maksatlaryna laýyklykda maksat köpçülikleýin habar beriş serişdelerini we sanly sowatlylygy güýçlendirmek arkaly jemgyýete takyk maglumat bermekden ybarat.

Global howa maksatlary üçin täze döwür başlaýarmy?

Maslahatyň esasy netijesi, howanyň üýtgemegine garşy göreşmek diňe bir tehniki mesele däl, eýsem global adalat we syýasy kesgitlemäni talap edýän daşary syýasat meselesi. Türkiýäniň 2053 arassa zyňyndy maksady we bu ugurdaky kanuny düzgünler ýurduň durnukly gelejek üçin ädýän anyk ädimlerini görkezýär.

Global klimat syýasatlaryna syýasy nähili täsir edip biler?

Halkara gepleşiklerde syýasy erki güýçlendirmek ösýän ýurtlaryň tehnologiýa we maliýe serişdelerine elýeterliligini ýeňilleşdirip biler. Mundan başga-da, dezinformasiýa garşy göreşmek arkaly, howanyň syýasatlaryndan jemgyýetçilik habardarlygynyň ýokarlanmagyna we giň halk tarapyndan durnukly sarp ediş endikleriniň kabul edilmegine garaşyp bolar.