Aryçylyk boýunça Europeanewropa lideri Türkiye: Bal öndürmekde iň ýokarda

Türkiye aryçylyk pudagyndaky üstünlikleri bilen ünsi çekýär. Oba hojalygy we tokaý ministri Mehmet umumakly, “20-nji maý Bütindünýä ary güni” mynasybetli eden çykyşynda ýurdumyzyň aryçylyk potensialyna we bu ugurdaky üstünliklerine ünsi çekdi. Umumakly, Türkiye baý ösümlikleri we dürli howa şertleri sebäpli aryçylykda Europeanewropa Bileleşiginde birinji ýerde durýar diýdi. Şeýle hem, arylaryň ekosistemalar we azyk howpsuzlygy babatynda ähmiýetine ünsi çekdi.

Türkiýäniň aryçylyk boýunça dünýä liderligi

Ministr umumakly Türkiye aryçylyk pudagynda möhüm orny eýeleýändigini we bu üstünligiň diňe bal öndürmek bilen çäklenmeýändigini aýtdy. Türkiýedäki tozanlaryň 75 göteriminiň arylar we beýleki tozanlaýjylar tarapyndan üpjün edilýändigini mälim etdi we ary hojalygynyň durnukly oba hojalygy we azyk üpjünçiligi howpsuzlygy üçin möhüm ähmiýete eýedigini aýtdy. Her ýyl Bütindünýä ary güni bilen baglanyşykly çäreler bilen arylaryň oba hojalygynda tutýan orny we ykdysady gymmaty barada jemgyýetçilik habardarlygyny ýokarlandyrmak maksat edinilýär. Şeýlelik bilen 97,253 tonna bal öndürildi. Türkiye, koloniýalaryň sany we bal öndürmek boýunça dünýäde ilkinji üçlügiň arasynda we EUB-de birinji ýerde durýar. Oururdumyzda geografiki taýdan görkezilen balyň 39 görnüşi bar we şolaryň arasynda Bingöl baly we iceenis linden baly Europeewropadan geografiki görkezijileri aldy. Sosna balynyň 90 göterimi Türkiýede, 70-80 göterimi Muğlada öndürilýär. Aryçylyk üçin täze goldaw modeliniň çäginde aýallara we ýaş seleksionerlere 40 göterim, göçüp barýan aryçylara 30 göterim we oba hojalygy guramalaryna 20 göterim goşmaça goldaw berilýär. Ministr umumakly tohumçylyk barlaglarynyň uniwersitetler we ary tohumçylyk birleşikleri bilen Anadoly we Kawkaz arylary ýaly ýerli ary tohumlaryny goramak we ösdürmek üçin alnyp barylýandygyny aýtdy. Ykdysady ary ösdürip ýetişdirmekde tohumçylyk materialynyň hiliniň möhümdigini belläp, sebit ekotiplerini goramak we gowulandyrmak boýunça tagallalaryň dowam edýändigini aýtdy.

Aryçylykda netijelilik we hiliň ýokarlanmagy

Köpeltmek programmalary bilen şa aýal önümçiliginiň köpelmegi sebitlere laýyk ary ýaryşlaryny ýaýratmagy maksat edinýär. Genetiki arassalygy saklamak üçin jübüt ýerler döredilýärkä, koloniýa ýitgilerini azaltmak we bal hasylyny we hilini ýokarlandyrmak meýilleşdirilýär. Umumakly, bu gözlegleriň netijesinde Türkiye kepillendirilen tohum şa aýal ary önümçiliginde we eksportynda öňdebaryjy orny eýelejekdigini aýtdy.

Geljekki meýilnamalar we milli tohumçylyk ulgamy

Milli tohumçylyk ulgamy Türkiýede aryçylyk pudagynyň durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin işe girizilýär. Bu ulgam bilen ministrligiň içindäki Maldarçylyk Baş müdirligi, Türk aryçylarynyň merkezi bileleşigi we degişli tohumçylyk bölümleriniň arasynda integrasiýa gazanylar. Şeýlelik bilen, köpeltmek maksatnamalaryna gözegçilik etmek we gönüden-göni gözegçilik etmek mümkin bolar we ary ösdürip ýetişdirmek maksatnamalary has täsirli we işleýän gurluşa eýe bolar.

Aryçylyk pudagynda goýlan maýa goýumlar we syýasatlar sebäpli Türkiýe oba hojalygyndaky roluny hasam güýçlendirýän ýaly. Ary genetiki baýlyklaryny goramak we ösdürmek üçin edilýän işler, bal öndürmegiň we beýleki ary önümleriniň hilini ýokarlandyrmak arkaly ýurdumyzy hasam halkara derejesinde alyp barar.