Aýlag nebitiniň iberilmegi geosyýasy töwekgelçiliklere garşy çykýar: IEA-dan tankydy derňew

Global energiýa bazarlary Eastakyn Gündogarda güýçlenýän geosyýasy dartgynlygyň kölegesinde duýgur döwri başdan geçirýär. Halkara Energetika Guramasy (IEA) tarapyndan geçirilen soňky baha berişler, Hormuz bogazy we Bab al-Mandab ýaly möhüm deňiz geçelgelerinde howpsuzlyk töwekgelçiliginiň ýokarlanýandygyna garamazdan Aýlag ýurtlarynyň nebit eksportynda berk pozisiýasyny saklaýandygyny görkezýär. Energetika koridorlarynda bolup geçen gyzgyn wakalara garamazdan, ýükleriň üznüksiz dowam etmegi dünýä bazarlarynda çuňňur üpjünçilik krizisiniň öňüni alýar.

Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk we Energetika koridorlarynda töwekgelçilikler

IEA-nyň prezidenti Fatih Birol , Eastakyn Gündogarda bolup geçen soňky çaknyşyklardan soň nebit bazarlaryndaky üpjünçilik we isleg balansyna ýakyndan gözegçilik edýändiklerini aýtdy. Çaknyşyk töwekgelçiligi, esasanam global nebit söwdasynyň ömri bolan Hormuz bogazyny we sebitdäki energiýa infrastrukturasyny nyşana almak, bazarlardaky näbelliligi iň ýokary derejä çykarýar. Mundan başga-da, Hormuz bogazyna alternatiw ýol hökmünde tapawutlanýan, ýöne ýakynda nyşana alnan Bab al-Mandeb bogazyna abanýan howplar energiýa howpsuzlygy aladalaryny çuňlaşdyrýan faktorlaryň biridir.

Alternatiw ugurlar we durnuklaşdyryjy elementler hereket edýär

neghli negatiwlere we harby hereketlere garamazdan, häzirki döwürde çig nebit bazarlarynyň käbir möhüm gorag mehanizmlerinden goldaw alýandygy aýdylýar. Aýlagyň öňdebaryjy öndürijileri, esasanam Saud Arabystany we Birleşen Arap Emirlikleri (BAE) töwekgelçilikli sebitlerden aýlanyp geçmek üçin döreden alternatiw gury ýer we deňiz ýollaryny işjeň ulanýarlar. Bu strategiki ädimleriň netijesinde millionlarça barrel nebit Hormuz bogazynyň daşyndaky liniýalar arkaly dünýä bazarlaryna eltilýär, bogazyň üsti bilen adaty ýükleriň gözegçilik astynda dowam edýändigi habar berilýär.

Eksport sanlarynda iň soňky ýagdaý we garaşyşlar

Dünýä bazarlarynda üpjünçilik howpsuzlygy barada optimistik habarlar beren IEA-nyň prezidenti Fatih Birol, eksport mukdary barada täzelenen maglumatlary paýlaşdy. Birol, soňky çaklamalaryna görä Aýlag ýurtlarynyň nebit eksportynyň iýun aýynyň ahyrynda rekord derejeden birneme pesdigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, häzirki iberiş mukdarynyň mart aýynyň başy bilen iýun aýynyň ortalary bilen deňeşdirilende ep-esli ýokary derejededigini aýtdy. Bu, Aýlagyň geosyýasy töwekgelçilikleriň kölegesinde-de global energiýa üpjünçiliginde esasy ornuny saklaýandygyny subut edýär.