Bazarlar geosyýasy töwekgelçilikler we tehnologiýa paýnamalary bilen sarsdyrylýar

Eastakyn Gündogarda dartgynlylygyň ýokarlanmagy dünýä bazarlarynda negatiw atmosfera döredýär. Soňky wakalar we beýannamalar maliýe bazarlarynyň üýtgemegine sebäp bolsa-da, maýadarlar näbellilikleri ýeňip geçmäge synanyşýarlar.

Geosyýasy dartgynlyk we bazar reaksiýalary

Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň güýçlenmegi bazarlarda satuw basyşyny ýokarlandyrýar. Taraplaryň beýannamalary maýadarlaryň töwekgelçilik duýgusyna täsir edýär. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Eýran bilen şertnama üstünde işleýändiklerini aýtdy. Trump, Eýranyň ýadro ýaragyny edinmezlik baradaky borçnamasyny kabul edýändigini aýtdy. Bu beýannama bazarlardaky käbir näbellilikleri azaltmak mümkinçiligine eýe.

ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubio Trumpyň Ankarada geçiriljek NATO sammitine gatnaşjakdygyny mälim etdi. Şeýle diplomatik ädimler bazarlarda oňyn garşylanyp biler. Şeýle-de bolsa, ABŞ-nyň Gazna ministri Skott Bessent -iň inflýasiýanyň ýokarlanmagyny "gysga möhletli üýtgeme" hökmünde häsiýetlendirmegi näbelliligiň dowam etjekdigini görkezýär. Ysraýyl bilen Liwanyň arasynda atyşygyň bes edilmegi baradaky habar nebitiň bahasynyň arzanlamagyna sebäp bolsa-da, dartgynlylygyň dowam etmegi bazarlara ýaramaz täsir edýär. Nebitiň ýokary bahasy, bazarlarda täze üýtgemeleri döredip biljek Federal ätiýaçlyk ulgamynyň göterim derejesini ýokarlandyrmak baradaky garaşyşlary ýokarlandyryp biler.

ABŞ-da hususy pudagyň iş üpjünçiliginiň we hyzmatlar pudagynyň PMI garaşylýandan ýokary bolmagy ykdysadyýetiň käbir ugurlarynda oňyn signal berýär. Şeýle-de bolsa, inflýasiýa basyşlary we Federal ätiýaçlyk ulgamynyň pul syýasaty baradaky näbellilikler maýadarlaryň seresap bolmagyna sebäp bolýar. Kompaniýanyň üçünji çärýekdäki girdeji garaşyşlary analitikleriň çaklamalaryna laýyk gelmedi. Bu ýagdaý tehnologiýa pudagynda töwekgelçilik duýgusynyň ýokarlanmagyna sebäp boldy we Broadcom-yň paýnamalary möhüm gymmatyny ýitirdi. Emeli intellekt pudagynda ýüze çykýan bu näbellilik, maýadarlaryň bu pudaga bolan ynamynyň ýitmegine sebäp bolýar. Dow Jones, S&P 500 we Nasdaq indeksleriniň pese gaçmagy dünýä bazarlarynda alada döredýär. Şuňa meňzeş tendensiýa Europeanewropanyň bir stockalarynda-da bolýar. Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk we ABŞ-nyň täze nyrh teklipleri Europeanewropa bazarlaryna ýaramaz täsir edýär.

Europeewropada yglan edilen makroykdysady maglumatlar hyzmat pudagynyň gysylýandygyny görkezýär. PPI-iň ýokarlanmagy we Satyn alma menejerleriniň indeksiniň peselmegi ykdysady gysyş aladalaryny artdyrýar. Bu ösüşler Europeanewropanyň bir stockalarynda gymmatyň ýitmegine sebäp bolýar.

Aziýa bazarlarynda töwekgelçilik duýgusy

Nýu-Yorkork bir stockasyndaky pese gaçmalar Aziýa bazarlarynda-da öz beýanyny tapdy. ABŞ-Eýran dartgynlygy Aziýanyň bir stockalarynda töwekgelçilik islegini peseldýär. Tehnologiýa we çip öndürijileriniň paýnamalarynyň pese gaçmagy, umuman Aziýa bazarlarynda yza çekilmegine sebäp bolýar.

Günorta Koreýa, Japaneseaponiýa, Gonkong we Hytaý bir stockalarynda görlen gymmatyň ýitgileri dünýä bazarlarynda umumy näbelliligiň beýany hasaplanýar. Bu ýagdaý maýadarlaryň howpsuz ýerlere öwrülmegine we töwekgelçiliklerden gaça durmagyna sebäp bolýar. BIST 100 görkezijisi, maýadarlary alada goýup, möhüm goldaw derejesinden aşak düşdi. Dollar / TL hümmeti hem üýtgeýär we bazarlardaky näbellilikleri ýokarlandyrýar.

Analitikler Türkiýede yglan edilmeli ykdysady maglumatlaryň we dünýädäki ösüşleriň bazara ýetiriljekdigini aýdýarlar. BIST 100 indeksindäki käbir derejelere goldaw we garşylyk hökmünde gözegçilik edilmelidigi aýdylýar.

Mümkin geljek ösüşler

Geosyýasy töwekgelçilikleriň we ykdysady näbellilikleriň dowam etmegi dünýä bazarlarynyň üýtgemegine sebäp bolup biler. Hususan-da, Eastakyn Gündogardaky dartgynlygyň we energiýa bahalarynyň üýtgemeginiň bazarlara edýän täsiri ýakyndan gözegçilik ediler.

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky diplomatik ösüşler bazarlarda aýgytly bolup biler. Mundan başga-da, tehnologiýa pudagyndaky ösüşler we Federal ätiýaçlyk ulgamynyň pul syýasaty babatynda görjek ädimleri maýadarlaryň üns bilen öwrenjek meseleleriniň arasynda bolar.