BDÖB-den Türkiýanyň täzelenip bilýän energiýasyna 6 milliard dollar

Europeanewropanyň Dikeldiş we Ösüş Banky (EBRD), Antaliýada geçirilen BMG-nyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasyna taraplaryň 31-nji konferensiýasynyň (COP31) çäginde Türkiýäniň täzelenip bilýän energiýany tizleşdirmek we arassa energiýa geçiş platformasyna (REACT) goşulandygyny habar berdi. Bank ýakyn 5 ýylda bu platformanyň çägindäki taslamalara jemi 6 milliard dollar maýa goýmagy maksat edinýär.

REACT platformasy haýsy maksatlary öz içine alýar?

Energetika we tebigy serişdeler ministrligi bilen ýakyn hyzmatdaşlykda döredilen REACT, Türkiýanyň energiýasyny özgertmek üçin 2040-njy ýyla çenli 300 milliard dollar maýa goýumyny döretmegi maksat edinýär. Platforma; Önümçilik, gözenek infrastrukturasy, energiýa saklaýyş, çeýe çözgütler, önümçilik we elektrikleşdirmek ýaly täzelenip bilýän energiýa gymmaty zynjyryny öz içine alýar. Şeýle hem, Türkiýäniň 2040-njy ýyla çenli oturdylan gün we ýel energiýasy kuwwatynyň 175 gigawata ýetmek baradaky pikirini goldaýar.

Haýsy halkara guramalary platformany goldaýar?

BDÖB-den başga-da, REACT platformasy Unionewropa Bileleşigi (EUB), Bütindünýä Banky, Halkara Maliýe Korporasiýasy (IFC), Net Zero üçin Glazgo Maliýe Bileleşigi (GFANZ), Halkara Dikeldiş we Ösüş Banky (IBRD), Klimat Maýa Gaznalary (CIFW), Germaniýa Ösüş Banky (KfW E), Germaniýa Ösüş Banky (KfW) we Birleşen Milletler Guramasynyň Senagat Ösüş Guramasy (UNIDO). Bu giň gerimli hyzmatdaşlyk umumy durmuşa geçiriş meýilnamasynda döwlet edaralaryny, maliýe guramalaryny we hususy pudagy birleşdirýär.

BDÖB-nyň başlygy Odile Renaud-Basso, Türkiýeniň energiýa pudagynda tutanýerliligini makullaýandyklaryny aýtdy we bankyň şu güne çenli Türkiýe 26 milliard ýewrodan gowrak maýa goýandygyny, köpüsiniň hususy sektora degişlidigini we ýurduň iň uly institusional maýadarlarynyň hataryndadygyny ýatlatdy. Renaud-Basso, Türk senagat dekarbonizasiýa maýa goýum platformasynyň (TIDIP) tejribelerinden güýç alyp, has durnukly we durnukly ykdysadyýeti goldamagyň dowam etjekdigini aýtdy.

Türkiýanyň energiýasyny özgertmek prosesinde möhüm rol oýnaýan bu platforma, halkara maliýe guramalarynyň Türkiýanyň ýaşyl energiýa maksatlaryna bolan ynamyny görkezýär. Maýa goýumçylary we degişli gyzyklanýan taraplar, REACT platformasynda amala aşyryljak taslamalary Energetika we Tebigy baýlyklar ministrliginiň we BDÖB-nyň resmi kanallarynyň üsti bilen amala aşyryp bilerler.

Energiýanyň üýtgemeginde maliýe kuwwaty ýokarlanýar

BDÖB-nyň 6 milliard dollarlyk borçnamasy Türkiýe 2040-njy ýyla çenli 175 gigawat gaýtadan dikeldilýän energiýa maksadyna ýetmekde maliýe kynçylyklaryny ýeňip geçmäge kömek edip biler. Bu ýurduň energiýa garaşsyzlygyny güýçlendirýär we halkara ösüş hyzmatdaşlarynyň Türkiýäniň ýaşyl öwrülişik strategiýasyna bolan ynamyny güýçlendirýär.

Hususy pudaga maýa goýumlary çaltlaşyp biler

Göz öňünde tutulýan maýa goýum bukjasy hususy pudak kompaniýalary, esasanam gün we ýel energiýasy pudagynda işleýänler üçin täze maliýeleşdiriş gapylaryny açyp biler. Tor infrastrukturasyna we energiýa saklaýyş tehnologiýalaryna goýlan bu maýa goýumlary, Türkiýede energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny ýokarlandyrar we pudagyň dekarbonizasiýa prosesini çaltlaşdyrar.