BMG-den Ysraýylyň palestinalylar üçin ýerine ýetiriş kanunyna berk garşylyk

Birleşen Milletler Guramasy (BMG) Adam Hukuklary boýunça Commissionerokary Komissar Wolker Türk Ysraýyl Parlamentiniň palestinalylara ölüm jezasyny berýän kanunyna garşy berk beýanat berdi. Bu kanun, 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabrynda Al-Aqsa suw joşmasy operasiýasyna gatnaşan diýilýän palestinalylaryň kazyýet işini we jezalandyrylmagyny öz içine alýar. Türk bu kanunyň ýatyrylmagyny isledi.

Ölüm jezasynyň halkara kanuny ölçegi

Wolker Türk diňe palestinalylara gönükdirilen täze kazyýetiň basyp alnan ýerlerde Ysraýyl güýçleri tarapyndan amala aşyrylan wakalary ýa-da jenaýatlary amala aşyrýan beýleki günäkärleri synamajakdygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň bir taraply adalaty we diskriminasiýany esaslandyrýandygyny mälim eden Türk, munuň halkara adam hukuklary kanunlaryna garşydygyny aýtdy.

Adalatly kazyýetde ynam meselesi

Türk kanunyň köpçülikleýin kazyýet işlerine we adalatly kazyýet işlerine bolan ynamyna zyýan ýetirjekdigini aýtdy. Bu ýagdaýyň, şahsyýetleriň jenaýatçylykly hereketlerini subut etmek däl-de, köpçülikleýin günäkärlenmek esasynda bigünälik prezumpsiýasyny bozýandygyny mälim etdi.

Militaryörite harby kazyýetleriň roly

specialörite harby kazyýetleriň halkara kanunlaryny bozmak bilen alnan subutnamalaryň kabul edilmegine rugsat berip biljekdigi barada duýduryş, Türk kanunda göz öňünde tutulan hökmany ölüm jezasynyň bardygyny aýtdy. Ysraýyl metbugatyndan kanunyň jikme-jiklikleri

Ysraýyl metbugatynyň habaryna görä, täze kanuna laýyklykda, Al-Aqsa suw joşmasy operasiýasyna gatnaşan palestinalylaryň işi ýörite harby kazyýete iberiler.

Kanunyň jikme-jiklikleri

Kazyýet Ysraýylyň 1950-nji ýyldaky genosidiň öňüni almak kanuny we 2016-njy ýylda terrorçylyga garşy kanun boýunça jenaýat jogapkärçiligine çekilip bilner we genosidde günäkärlenenler ölüm jezasyna höküm edilip bilner. Kazyýet işleriniň we subutnamalaryň ýygnalmagy, halkara hukugynda kesgitlenen adalatly kazyýet ülňülerine laýyk gelmeýändigi sebäpli tankyt merkezinde durýar. BMG-ny ýatyrmak baradaky çagyryşdan soň, bu kanunyň kabul edilip bilinjekdigi we ulanylmagy barada halkara arenasynda mundan beýläkki gepleşikleriň boljakdygy görünýär.