BMG-den Serbiýa garşy gödek reaksiýa: Uruş jenaýatçysy Mladiçiň "Döwlet dabarasy" bilen iberilmegine gahar

Bosniýa we Gersegowinada genosidiň esasy günäkärlerinden biri we Serbiýada jaýlanyş dabarasynda gahryman hökmünde ömürlik türme tussaglygyna höküm edilen Ratko Mladiçiň "şöhratlanmagyna" Birleşen Milletler Guramasy (BMG) gaty berk garşylyk görkezdi.

BMG-nyň ofisinden Serbiýa berk ýazgaryş

Baýaniniň edarasynyň bu mesele bilen baglanyşykly ýazmaça beýanatynda Serbiýanyň öňki serkerdesi Ratko Mladiç üçin geçirilen jaýlanyş dabarasynyň we bu prosesiň dowamynda köpçülige mälim edilen beýanatlaryň uly alada bilen ýerine ýetirilendigi aýdyldy. Syýasy aktýorlaryň we resmi döwlet protokol elementleriniň gatnaşmagynda geçirilen bu dabaranyň hem ýerliksiz, hem-de çuňňur biynjalyk edýändigi nygtaldy. Beýanatda şeýle ädimleriň halkara hukugyna laýyklykda iň agyr jenaýat hasaplanýan hereketleriň degişlidigi duýduryş berildi.

"Pidalaryň we diri galanlaryň mertebesine hüjüm"

Resmi beýannamada Mladiçiň şöhratlanmagynyň diňe bir kanuny dawa bolman, eýsem taryhy betbagtçylygyň pidalaryna-da gönükdirilendigi aýdyldy. Beýanatda "Bu ýagdaý, Mladiçiň kazyýet üsti bilen günäkär hasaplanan rehimsiz hereketlerinden ejir çekenleriň, diri galanlaryň we olaryň maşgalalarynyň mertebesine we jebir-jepalaryna gönüden-göni hüjümdir. Sebitde jogapkärçiligi, özara düşünişmegi we durnukly parahatçylygy gurmak tagallalaryna düýbünden gabat gelmeýär" diýilýär. Şeýle dabaralaryň sebitdäki parahatçylyk tagallalaryna uly zarba urandygy mälim edildi.

Srebrenisa genosidi we taryhy ynançlar

BMG-nyň beýany taryhy faktlara-da ünsi çekdi. Öňki ugugoslawiýa üçin Halkara Jenaýat Kazyýetiniň we Halkara Kazyýetiniň 1995-nji ýylda Srebrenisada bolup geçen wakanyň "genosid" bolandygyna şübhesiz we şübhesiz karar berendigi ýatladyldy. Ratko Mladic ICTY tarapyndan 2017-nji ýylda genosid, adamzada garşy jenaýat we uruş kanunlaryny we däp-dessurlaryny bozmakda aýyplanyp, ömürlik türme tussaglygyna höküm edildi.

Gaagadan Belgrada çenli çekeleşikli proses

Gollandiýanyň Gaagadaky BMG tussaghanasynda türmede otyrka saglyk ýagdaýy bilen baglanyşykly soňky döwürde "Bosniýanyň gassaby" lakamly Mladic 27-nji awgustda aradan çykdy. Uruş jenaýatçysynyň jesedi Serbiýanyň paýtagty Belgradda 7-nji sentýabrda Serbiýanyň ýokary derejeli resmileriniň we işgärleriniň gatnaşmagynda döwlet dabarasy bilen jaýlandy. Serbiýanyň administrasiýasynyň resmi dabara bilen söweş jenaýatçysyny ibermegi halkara jemgyýetçiliginde we adam hukuklary guramalarynda, esasanam Bosniýa we Gersegowinada uly gahar-gazap döretdi.