BMG hasabaty: Ysraýylyň palestinaly çagalara garşy jenaýatlary dowam edýär

Birleşen Milletler Guramasy (BMG) tarapyndan çap edilen iň soňky hasabatda Ysraýylyň palestinaly çagalara garşy agyr jenaýat edendigi aýan edildi. Bu hasabat BMG Adam Hukuklary Geňeşiniň 62-nji mejlisine esaslanýar. Maslahatyň çäginde hödürlenip, Ysraýylyň Gaza zolagynda we Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky palestinaly çagalary nyşana alyp, genosid we uruş jenaýatlary edendigi baradaky aýyplamalar bar. Geçen ýyl şuňa meňzeş netijelere eýe bolan komissiýa bu hüjümleriň palestinaly çagalarda ölüme, şikeslere we agyr şikeslere sebäp bolandygyny kesgitledi.

Hasabatda Ysraýylyň bu yzygiderli hüjümleriniň palestinaly çagalary doly ýa-da bölekleýin ýok etmegi maksat edinýändigi ýene-de bir gezek nygtaldy. Çagalara fiziki we akyl taýdan zeper ýetmek, köpçülikleýin şikes, ýetimlik we bilim mümkinçiliklerinden mahrum etmek ýaly täsirler nygtaldy.

Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky ýagdaý

Ysraýylyň Günbatar Şeriýada şuňa meňzeş jenaýatlar edendigi aýdylýar. Hasabatda Ysraýyl güýçleriniň bu ýerde palestinaly çagalaryň janyna howp salýan hereketler edendigi aýdylýar. Ysraýylyň türmelerinde çagalara zulum edilýär we jynsy zorluklar ýüze çykýar.

Ysraýyl palestinaly täze doglan çagalara-da ýaramaz täsir edýär. Çaga dogluş merkezlerini nyşana almak, täze doglan çagalaryň diri galmak mümkinçiligini azaldar we Palestina jemgyýetiniň geljegine howp salýar. Sanjym derejesiniň peselmegi we saglyk hyzmatlarynyň ýok edilmegi kesel töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Mundan başga-da, bilim we jemgyýetçilik ösüş mümkinçilikleriniň ýok edilmegi çagalaryň geljegine howp salýar. Halkara jemgyýetçiliginden, kanuny borçlaryny ýerine ýetirip, palestinaly çagalaryň jogapkärçiligini üpjün etmegi soralýar.

Basyp alnan Palestina sebitleri boýunça BMG garaşsyz halkara gözleg komissiýasynyň başlygy Sriniwasan Muralidhar Ysraýylyň çagalary bilgeşleýin nyşana alýandygyny we munuň halkara hukugyna garşydygyny aýtdy. Muralidhar, 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda atyşygyň bes edilmegine garamazdan çagalaryň öldürilmegini dowam etdirýändigini aýtdy.

Palestina çagalarynyň geljegi

Muralidhar ýaraglaryň Gazada we Günbatar Şeriýada dymýandygyna garamazdan, palestinaly çagalaryň saglygyna we bilimine ýetirilen zyýanyň öwezini dolup bolmajakdygyny aýtdy. Bu çagalary goramak, Palestina halkynyň öz ykballaryny kesgitlemek hukugyndan aýrylmazdyr.

Palestina çagalaryna garşy edilen bu hüjümler Ysraýylyň palestina halkynyň geljegini we bar bolmak mümkinçiligini nyşana alýandygyny görkezýär. Bu ýagdaýyň halkara arenasynda giň täsir etmegine garaşylýar.

Netije we baha bermek

BMG-nyň hasabatynda Ysraýylyň palestinaly çagalara garşy eden hukuklarynyň halkara hukugyna ters gelýändigi we derrew bes edilmelidigi aýdyň görkezilýär. Geljekde halkara jemgyýetçiliginiň bu düzgün bozmalara garşy mundan beýläkki çäreleri görmegi we Palestina halkynyň hukuklaryny goramakda has işjeň rol oýnamagy möhümdir.