BMG Howpsuzlyk Geňeşinde Russiýadan Afrika çenli taryhy goldaw: Ezulwini we Sirte ünsi

Russiýa bilen Afrika Bileleşiginiň (AfB) arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk Efiopiýanyň paýtagty Addis Abebada geçirilen möhüm sammit bilen täze bir ugra eýe boldy. Afrika Bileleşigi Komissiýasynyň başlygy Mahmud Ali Yusufusufyň we Russiýanyň Daşary işler ministri Sergeý Lawrowyň ýolbaşçylygynda geçirilen ýokary derejeli maslahat maslahatyndan soň bilelikdäki beýannama çap edildi. Jarnamada global dolandyryş mehanizmlerini özgertmek we köptaraplaýyn halkara ulgamyny güýçlendirmek üçin aýgytly ädimleriň ediljekdigi nygtaldy.

BMG Howpsuzlyk Geňeşindäki taryhy adalatsyzlyk gutarmaly

Gepleşikleriň iň möhüm gün tertibiniň biri Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň (UNSC) gurluşy boldy. Rus tarapy Afrika yklymynyň global karar kabul etmek mehanizmlerinde öz ornuny almalydygyny mälim etdi we kontinente "taryhy adalatsyzlygy düzetmek" çagyryşyny gaýtalady. Bu nukdaýnazardan, Moskwanyň administrasiýasy Afrikanyň umumy garaýşyny görkezýän Ezulwini ylalaşygy we Sirte Jarnamasy -y goldaýandygyny ýene bir gezek tassyklady. 2005-nji ýylda kabul edilen bu taryhy resminamalar Afrikanyň azyndan 2 hemişelik we 5 wagtlaýyn agzalyk orny bilen UNSC-de wekilçilik edilmegini talap edýär.

Sebit krizisleri we howpsuzlyga gönükdirilen çözgütleri gözlemek

Sammitde diňe bir global özgertmeler däl, eýsem Afrika yklymyna düýpli täsir eden sebitleýin howpsuzlyk meseleleri hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Taraplar; Sahel sebitinde, Uly köllerde, Afrikanyň şahynda, Sudanda, Günorta Sudanda we Liwiýada bolup geçýän wakalar barada giňişleýin maglumat berdi. Afrikanyň ýolbaşçylygyndaky parahatçylyk başlangyçlaryna halkara goldawynyň artdyrylmalydygy we Afrika Bileleşiginiň ýolbaşçylygyndaky parahatçylyk amallarynyň yzygiderli maliýeleşdirilmelidigi aýdyldy. Bu nukdaýnazardan, BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň parahatçylyk amallaryny maliýeleşdirmek baradaky 2719-njy kararyny netijeli durmuşa geçirmegiň ähmiýeti nygtaldy. Mundan başga-da, taraplar halkara hukugyna ygrarlydyklaryny mälim etdiler we ähli jedelleriň diplomatiýa arkaly çözülmelidigini aýtdylar.

Saglyk, söwda we geljekki görüş: 2027-2029 Hereket meýilnamasy

Duşuşykda ykdysady we gumanitar hyzmatdaşlyk ugurlarynda strategiki kararlar kabul edildi. Azyk howpsuzlygy, oba hojalygyny ösdürmek, energiýa, infrastruktura taslamalary, söwda we özara maýa goýumlaryny ýokarlandyrmak barada doly ylalaşyk gazanyldy. Saglyk pudagynda Kongo Demokratik Respublikasynda (DRC) we Ugandada Ebola epidemiýasyna garşy göreşýän Afrika Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkeziniň (Afrika CDC) kuwwatyny güýçlendirmek kararyna gelindi. 28-29-njy oktýabrda Moskwada geçiriljek 3-nji Russiýa-Afrika sammitinden öň iki tarap gatnaşyklary ýola goýmak we 2027-2029-njy ýyllary öz içine alýan täze hyzmatdaşlyk meýilnamasyny taýýarlamak üçin ýylda azyndan bir gezek ýokary derejeli syýasy maslahat beriş mehanizmini geçirmek barada ylalaşdy.