BofA altyn hasabatyny yglan etdi: Türkiye 815 tonna satyn almak bilen dünýä ägirtlerini yzda galdyrdy!

ABŞ-da ýerleşýän maýa goýum banky Bank of America (BofA) dünýä maliýe bazarlarynda giň täsir eden täze altyn derňewini neşir etdi. Hasabat, dünýädäki merkezi banklaryň ätiýaçlyklarynda altyn mukdaryny 30 göterime çenli ýokarlandyrsa, bazarda 20 müň 333 tonna ägirt uly satyn alyş mümkinçiliginiň ýüze çykyp biljekdigini hasaplady. Soňky ýyllarda eden agressiw satyn alyşlary bilen ünsi özüne çeken Türkiýe BofA tarapyndan taýýarlanan ätiýaçlyk paýlanyş modeline esaslanan bu gözleg dünýä derejesinde birinji orna çykdy.

Global ätiýaçlyklarda 30 göterim maksat we 20 ýyllyk isleg potensialy

Bank of America analitikleri merkezi bank portfelleri üçin iň öndürijilikli altynyň 30 göterimdigini çaklaýarlar. Gözleglere görä, dünýäniň ähli merkezi banklary bu derejä ýetmek üçin takmynan 2300 tonna altyn satyn almaly. Bu mukdar häzirki global satyn alyş nyrhy boýunça takmynan iki ýyl döwre gabat gelýär.

Şeýle-de bolsa, häzirki wagtda ätiýaçlyklarynyň 30 göterimini ýa-da ondan köpüsini saklaýan ýurtlar derňewden aýrylsa, emele gelen surat has täsirli ölçege ýetýär. Bu ssenariýada, altyn nyrhy pes bolan merkezi banklaryň maksat derejesine ýetmek üçin zerur bolan mukdary 20 müň 333 tonna ýokarlanýar. BofA, bu ägirt uly göwrümiň häzirki satyn alyş depgini bilen 20 ýyldan gowrak wagt bäri üznüksiz isleg tolkunyny döredip biljekdigini belleýär.

Iň ýokary satyn almak mümkinçiligi Hytaýda: Gigant ýurtlar indiki

BofA tarapyndan işlenip düzülen modelde Hytaý ätiýaçlyklarynda altynyň paýyny 30 göterime çenli ýokarlandyrmak üçin iň uly potensialy bolan ýurt hökmünde tapawutlanýar. Dünýäniň iň uly ykdysadyýetlerinden biri bolan Hytaýyň bu maksada ýetmek üçin 5 müň 628 tonna altyn satyn almalydygy hasaplanýar.

Hytaýdan soň, Japanaponiýa 1866 tonna altyn satyn almak potensialyna, Şweýsariýada goşmaça altyn satyn almak mümkinçiligi 1,192 tonna bar. Sanawdaky beýleki möhüm gatnaşyjylar bolan Taýwan, Günorta Koreýa, Saud Arabystany we Singapur, 30 göterim kritiki çäklere ýetmek üçin hersi 700 tonnadan gowrak goşmaça satyn almaly bolýandyklary mälim edildi.

Türkiýe Merkezi bank satyn alyşlary boýunça Bütindünýä sammitinde

Hasabatda Russiýanyň 2022-nji ýylyň fewral aýynda Ukraina garşy alyp baran harby operasiýasyndan soň, dünýä maliýe ulgamynda howpsuz gaçybatalga gözlemegiň çaltlaşandygy we merkezi banklaryň altyn isleginiň bazarda agdyklyk edip başlandygy aýdylýar. Soňky üç ýylda ýylda 1000 tonnadan gowrak satyn alyş altyn bahalarynyň taryhy ýokarlanmagy üçin iň güýçli ýangyç boldy. Bütindünýä altyn geňeşiniň (WGC) maglumatlaryna görä, dünýädäki resmi altyn ätiýaçlyklary 36 müň 705 tonna, merkezi banklaryň sap altyn satyn almagy 2024-nji ýylda 1092 tonna bilen rekord goýdy.

Türkiye bu taryhy prosesde iň ajaýyp çykyşy görkezdi. 2022-nji ýylyň mart aýyndan bäri döwürde Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) takmynan 815 tonna altyn satyn almak bilen dünýäde birinji ýerde durýar. Polşa 808 tonna satyn almak bilen Türkiýany ýakyndan yzarlady. Beýleki tarapdan, şol döwürde käbir ýurtlar ätiýaçlyklaryndaky altyny nagt görnüşine öwürmegi makul bildiler; Şri-Lanka sanawyň beýleki başynda 387 tonna altyn, Surinam bolsa 265 tonna satyldy.

Uzak möhletli goldaw altyn bahalarda dowam edýär

Amerikan bankynyň giňişleýin seljermesi merkezi banklaryň häzirki ätiýaçlyk gurluşlary bilen ideal göterim derejesiniň arasyndaky boşlugyň altyn bazary üçin uzak möhletleýin we dowamly isleg kepilligini hödürleýändigini görkezýär. Global geosyýasy töwekgelçilikler we ätiýaçlyklaryň diwersifikasiýa tendensiýasy dowam etse, merkezi banklar tarapyndan ýuwaş-ýuwaşdan satyn almalar ýakyn ýyllarda altyn bahalarynyň ýokarlanmagyna goldaw berer diýlip garaşylýar.