Brent nebit bahalarynyň iň soňky ýagdaýy: üpjünçiligiň ýokarlanmagy we diplomatik ösüşleriň basyş bahalary

Global energiýa bazarlarynda ähli gözler üpjünçilik aladalaryny we Eastakyn Gündogarda ýerleşýän geosyýasy ösüşleri ýeňilleşdirýän maglumatlar akymlaryna gönükdirildi. Hepdäniň ikinji ýarymynda üýtgäp durýan kursdan soň, Brent nebitiniň oktýabr aýyndaky barrel bahasy düýn 90.07 dollara çykandan soň gününi 88.98 dollar bilen tamamlady. Şu gün 09.25-den başlap, ýapylýan bahasy bilen deňeşdirilende 0,1 göterim çäklendirilen ýitgi çeken “Brent” nebitiniň bahasy 88,85 dollar boldy. Şol bir wagtyň özünde, Günbatar Tehas Aralyk (WTI) çig nebitiniň sentýabr aýynda getirilmegi üçin barrel bahasy 83.09 dollar durnuklaşdy.

ABŞ-nyň nebit aksiýalarynda garaşylmadyk köpelmek

Nebitiň bahasynyň peselmeginiň iň möhüm faktorlaryndan biri, dünýäde iň köp nebit sarp ediji ABŞ-dan gelen iň soňky aksiýa maglumatlary boldy. ABŞ-nyň Energetika Maglumat Dolandyryşy (EIA) tarapyndan yglan edilen hepdelik maglumatlara görä, geçen hepde bazardaky garaşyşlaryň tersine, ýurtdaky täjirçilik çig nebit ätiýaçlyklary takmynan 17 million 400 müň barrele çenli ýokarlanyp, 424 million 400 müň barrele ýetdi. Bazar analitikleri aksiýalaryň takmynan 1 million 700 müň barrele çenli azaljakdygyny çaklaýarlar.

Aksiýalaryň bu rekord ýokarlanmagy üpjünçilik aladalaryny ep-esli ýeňilleşdiren hem bolsa, bahalaryň arzanlamagyny çäklendirýän ösüş strategiki ätiýaçlyklardan satuw boldy. EIA maglumatlary täjirçilik aksiýalaryna girmeýän strategiki nebit gorlarynyň şol döwürde 6 million 100 müň barrele çenli azalandygyny we 298 million 700 müň barrele çenli peselendigini mälim etdi. Bu, täjirçilik aksiýalarynyň köpelmeginiň ep-esli böleginiň strategiki ätiýaçlyklaryň goýberilmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezýär.

Global üpjünçiligiň artmagy we OPEK-iň önümçilik hereketi

Dünýä nebit bazarlarynda üpjünçiligiň bollygy bilen baglanyşykly başga bir möhüm maglumatlar Halkara Energetika Guramasy (IEA) we Nebit eksport edýän ýurtlar guramasy (OPEK) tarapyndan berildi. IEA-nyň hasabatyna görä, Eastakyn Gündogardaky Aýlag öndürijileri çaknyşyk döwründe togtadylan önümçilik kuwwatyny gaýtadan dikeldensoň, iýul aýynda dünýädäki nebit üpjünçiligi geçen aý bilen deňeşdirilende her gün ortaça 2,4 million barrele çenli ýokarlanyp, 101,5 million barrele çenli ýokarlandy.

Beýleki tarapdan, IEA dünýädäki nebit üpjünçiliginiň ýylyň dowamynda ortaça 4,3 million barrele çenli azaljakdygyny we 102 million barrele çenli galjakdygyny çaklady. Bu uzak möhletli gysyş çaklamasy bahalaryň yza çekilmegini çäklendirýän päsgelçilik hökmünde çykyş edýär. Önümçiligiň şuňa meňzeş ösüşi OPEK tarapynda-da boldy. Guramanyň nebit bazaryndaky aýlyk hasabatyna görä, iýul aýynda OPEK-iň gündelik çig nebit önümçiligi geçen aý bilen deňeşdirilende 1 million 659 müň barrele çenli artyp, jemi 23 million 632 müň barrele ýetdi.

Hormuz bogazynda Trump bilen Eýranyň arasyndaky sözler söweşi

Geosyýasy ösüşler we diplomatik gatnaşyklar bahalaryň gidişinde möhüm rol oýnamagyny dowam etdirýärler. Pakistanyň hökümet çeşmelerinden alnan maglumata görä ABŞ we Eýran administrasiýalary 17-nji awgustda gutarjak Yslamabat şertnamasynyň çäginde 60 günlük ýaraşyk şertnamasyny uzaltmak barada ylalaşdylar. Taraplaryň araçylaryň üsti bilen tassyklamalaryny iberendikleri aýdylsa-da, täze ýaraşygyň dowamlylygy bilen baglanyşykly diplomatik gatnaşyklaryň dowam edýändigi bellendi.

Ylalaşygyň bu habary üpjünçiligiň kesilmegi baradaky aladalary köşeşdirse-de, iki ýurduň Hormuz bogazyna gözegçilik etmek baradaky gapma-garşy çykyşlary bazardaky dartgynlygy ýokary derejede saklaýar. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump öz ýurdunyň Hormuz bogazyna "doly gözegçilik edýändigini" aýtdy we ABŞ-nyň gabawyny "polat diwary" diýip häsiýetlendirdi. Trump Eýrany berk tankyt edende: "Deňiz güýçleri, howa güýçleri ýok, galan esgerleri aýlyklaryny alyp bilmeýärler. Ynkylap gorag goşuny dargadyldy we gaçýarlar. Leadershipolbaşçylary näbellidir. Pullary ýok. Countryurtlary urulýar"

Eýran tarapynda, Trumpyň aýdanlaryna we Hormuz bogazynyň açylmagy baradaky sözlerine derrew jogap berildi. Eýran resmileri "Bosfor, şertlerimiz kabul edilýänçä açylmaz" diýmek bilen yza çekilmejekdiklerini mälim etdiler. Tehniki taýdan Brent nebitiniň 89,40 dollar derejesi nebitiň bahasyna garşylyk nokady hasaplanýar, 88.41 dollar bolsa aşak hereketlerde goldaw zolagy hökmünde ulanylýar.